رصد بازار پتروشیمی جهان؛ نفت بالای ۱۰۶ دلار ماند و تردد هرمز کاهش یافت

به گزارش پتروقلم، در بخش انرژی، ادامه توقف خط لوله «East–West» عربستان و کاهش شدید تردد کشتی‌های تجاری از تنگه هرمز، ریسک عرضه و حمل‌ونقل را افزایش داده است. در همین حال، قیمت نفت برنت از ۱۰۶ دلار عبور کرد و بازار LNG آسیا نیز با افزایش قابل‌توجه قیمت مواجه شد.

افزایش قیمت نفت در سایه تداوم اختلال در خط لوله عربستان

قیمت نفت در معاملات صبح سه‌شنبه بار دیگر افزایشی شد. بهای هر بشکه نفت برنت با رشد ۱.۲۴ دلاری به ۱۰۶.۹۳ دلار رسید و نفت خام وست‌تگزاس اینترمدیت نیز با افزایش ۱.۲۹ دلاری در محدوده ۱۰۲.۶۵ دلار معامله شد.

خبر مرتبط

محمدعلی رستمی سرپرست معاونت برنامه‌ریزی و توسعه کسب‌وکار پتروشیمی امیرکبیر شد

مدیرعامل شرکت پتروشیمی امیرکبیر با انتصاب محمدعلی رستمی به‌عنوان سرپرست معاونت برنامه‌ریزی و توسعه کسب‌وکار، بر تقویت برنامه‌های توسعه‌ای، افزایش بهره‌وری و...

ادامه توقف خط لوله East–West عربستان یکی از مهم‌ترین عوامل تقویت نگرانی‌ها درباره عرضه نفت در منطقه محسوب می‌شود. این خط انتقال در دوره محدودیت‌های تردد از مسیر هرمز، امکان جابه‌جایی حدود چهار میلیون بشکه نفت در روز به سمت بندر ینبع را فراهم می‌کرد.

برای صنعت پتروشیمی، افزایش قیمت نفت مستقیماً هزینه جایگزینی خوراک‌هایی مانند نفتا را تحت تأثیر قرار می‌دهد. با این حال، رشد قیمت خوراک الزاماً به افزایش هم‌اندازه قیمت محصولاتی مانند پلی‌اتیلن و پلی‌پروپیلن منجر نمی‌شود؛ زیرا وضعیت عرضه، تقاضا و قدرت خرید بازار پایین‌دست در تعیین قیمت نهایی نقش مهمی دارد.

تردد کشتی‌های تجاری در تنگه هرمز به پایین‌ترین سطوح رسید

داده‌های مربوط به ۱۴ سپتامبر ۲۰۲۶ نشان می‌دهد تنها چهار کشتی حامل کالا در روز دوشنبه از تنگه هرمز عبور کرده‌اند؛ رقمی که نسبت به ۱۰ کشتی ثبت‌شده در روز یکشنبه کاهش محسوسی دارد.

این آمار که بر پایه داده‌های Kpler و گزارش Reuters منتشر شده، باید با احتیاط تفسیر شود؛ زیرا خاموش بودن سامانه AIS برخی کشتی‌ها می‌تواند باعث شود همه ترددهای واقعی در داده‌های قابل مشاهده ثبت نشود.

با وجود این محدودیت، روند کلی نشان‌دهنده افزایش ریسک لجستیکی برای صنایع منطقه است. در بازار پتروشیمی، فعالیت واحدهای تولیدی تنها بخشی از معادله عرضه محسوب می‌شود و دسترسی به کشتی، بیمه حمل‌ونقل، تمایل مالکان کشتی و امکان خروج محموله از منطقه نیز اهمیت تعیین‌کننده دارد.

جهش قیمت LNG آسیا فشار بیشتری بر مصرف‌کنندگان وارد کرد

بازار LNG آسیا نیز در پی اختلال در صادرات قطر و امارات از مسیر هرمز با افزایش قابل‌توجه قیمت روبه‌رو شده است.

بر اساس گزارش Reuters، قیمت لحظه‌ای LNG آسیا از محدوده ۱۰ دلار به نزدیکی ۳۰ دلار به ازای هر میلیون واحد حرارتی انگلیس رسیده است. در همین شرایط، مدیران GAIL هند و PetroChina پیش‌بینی کرده‌اند با پایان بحران و بازگشت قیمت‌ها به سطوح عادی، بخشی از تقاضای از دست‌رفته چین و هند دوباره به بازار بازگردد.

افزایش قیمت گاز و LNG می‌تواند هزینه انرژی و خوراک برخی تولیدکنندگان پتروشیمی آسیایی را بالا ببرد. از سوی دیگر، رشد قیمت‌ها ممکن است برخی مصرف‌کنندگان را به سمت سوخت یا خوراک‌های جایگزین سوق دهد.

پروژه بیومتانول هلند یک گام دیگر به تصمیم نهایی سرمایه‌گذاری نزدیک شد

در اروپا، پروژه تولید بیومتانول در Delfzijl هلند وارد مرحله جدیدی از توسعه شده است.

شرکت Perpetual Next، مجموعه Bilfinger را به‌عنوان مهندس مالک برای ادامه توسعه پروژه‌های DeltaTorr و DeltaNor انتخاب کرده است. هدف این طرح، ایجاد یک مجتمع بزرگ برای تولید بیومتانول از پسماندهای زیستی است.

برآوردها نشان می‌دهد سرمایه‌گذاری مورد نیاز برای توسعه کامل پروژه می‌تواند به حدود یک میلیارد یورو برسد و محصولات آن برای استفاده در صنایع شیمیایی و سوخت دریایی در نظر گرفته شده است.

با این حال، این پروژه هنوز به مرحله Final Investment Decision یا FID نرسیده است و انتخاب مهندس مالک به معنای تصویب نهایی سرمایه‌گذاری نیست.

کارخانه بازیافت شیمیایی پلاستیک در روتردام دوباره در مسیر راه‌اندازی قرار گرفت

در بندر روتردام، شرکت EMV Capital از خرید کارخانه بازیافت شیمیایی پلاستیک Pryme One توسط زیرمجموعه جدید خود با نام Winalot خبر داده است.

این واحد پس از بیش از ۵۰ میلیون یورو سرمایه‌گذاری توسعه‌ای در سال ۲۰۲۴ وارد مرحله عملیاتی شده و تولید و فروش روغن پیرولیز را آغاز کرده بود، اما در مارس ۲۰۲۶ به دلیل مشکلات مربوط به فناوری راکتور متوقف شد.

برنامه جدید مالک کارخانه استفاده از فناوری راکتور بستر سیال متعلق به DeepTech Recycling و بازگرداندن تأسیسات به چرخه تولید تجاری است.

نکته مهم آن است که خرید کارخانه نهایی شده، اما راه‌اندازی مجدد آن همچنان در قالب یک برنامه آتی قرار دارد و نباید آن را به‌عنوان بازگشت قطعی واحد به تولید تلقی کرد.

چند واحد پتروشیمی و پالایشی آسیا به مدار تولید برگشتند

رصد عملیاتی بازار آسیا از چند تغییر مهم در وضعیت واحدهای تولیدی حکایت دارد.

بر اساس داده‌های Polymerupdate، واحد شماره یک RFCC شرکت PRefChem فعالیت خود را از سر گرفته است. همچنین واحد شماره یک PTA شرکت PT Lintas Citra Pratama، واحد شماره دو PP پتروچاینا فوشون و واحد شماره سه LLDPE پتروچاینا دوزانزی نیز به مدار بازگشته‌اند.

واحد اسید استیک شرکت Guangxi Huayi Energy نیز با نرخ تولید پایین‌تر در حال فعالیت گزارش شده است.

با این حال، مجموعه این Restartها به‌تنهایی نمی‌تواند به معنای افزایش قابل‌توجه عرضه در بازار آسیا باشد. برای ارزیابی اثر واقعی این بازگشت‌ها باید ظرفیت اسمی واحدها، طول دوره توقف، نرخ بهره‌برداری، سطح موجودی انبارها و وضعیت سایر تولیدکنندگان نیز بررسی شود.

افزایش قیمت PET و PVC در بازار داخلی هند

بازار پلیمر هند نیز نشانه‌هایی از انتقال بخشی از فشار هزینه‌های بالادستی را نشان داده است.

بر اساس داده‌های Polymerupdate، شرکت Reliance قیمت داخلی PET و PVC را افزایش داده و IVL Dhunseri نیز قیمت PET در بازار هند را بالا برده است.

از آنجا که مقدار دقیق افزایش قیمت در صفحه عمومی منبع اعلام نشده، نمی‌توان رقم مشخصی برای میزان رشد قیمت ارائه کرد. همچنین برای ارزیابی اینکه آیا این افزایش قیمت قابلیت تثبیت در بازار را دارد یا خیر، باید واکنش خریداران و معاملات واقعی در بازار پایین‌دست مورد توجه قرار گیرد.

ریسک لجستیک همچنان یکی از مهم‌ترین نگرانی‌های بازار پتروشیمی است

در بازه مورد بررسی، حادثه جدید و قابل‌تأییدی در مجتمع‌های پتروشیمی که بتواند اثر منطقه‌ای یا جهانی قابل‌توجهی بر بازار داشته باشد، گزارش نشده است.

در مقابل، تحولات مربوط به تنگه هرمز، کاهش تردد کشتی‌ها و اختلال در زیرساخت انتقال نفت عربستان همچنان از مهم‌ترین عوامل اثرگذار بر بازار انرژی و زنجیره پتروشیمی محسوب می‌شوند.

همچنین در این بازه زمانی، مقررات یا تصمیم تجاری جدیدی که بتواند در کوتاه‌مدت اثر قابل‌توجهی بر تجارت جهانی محصولات پتروشیمی داشته باشد، شناسایی نشده است.

مهم‌ترین تحولات بازار پتروشیمی جهان در یک نگاه

پنج نکته کلیدی برای فعالان صنعت پتروشیمی

۱. قابلیت تحویل محصول در کنار قیمت خوراک اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
اختلال خط انتقال East–West و کاهش تردد کشتی‌ها در هرمز نشان می‌دهد ارزیابی عرضه تنها بر اساس وضعیت عملیاتی مجتمع‌ها کافی نیست.

۲. نفت بالای ۱۰۶ دلار فشار هزینه‌ای بر تولیدکنندگان نفتاپایه را حفظ می‌کند.
تولیدکنندگانی که از خوراک‌هایی مانند نفتا استفاده می‌کنند، نسبت به افزایش قیمت نفت حساسیت بیشتری دارند؛ البته میزان اثرگذاری بر حاشیه سود به شرایط بازار هر محصول بستگی دارد.

۳. بازار هند نشانه‌هایی از انتقال هزینه به محصولات پتروشیمی دارد.
افزایش قیمت PET و PVC توسط تولیدکنندگان بزرگ می‌تواند نشانه‌ای از تلاش برای جبران رشد هزینه‌های بالادستی باشد، اما برای تأیید روند صعودی پایدار باید رفتار خریداران نیز بررسی شود.

۴. سرمایه‌گذاری در اقتصاد چرخشی و خوراک‌های کم‌کربن ادامه دارد.
پروژه بیومتانول Delfzijl و تلاش برای احیای کارخانه بازیافت شیمیایی در روتردام نشان می‌دهد مسیر توسعه صنعت اروپا همچنان به سمت خوراک‌های جایگزین و فناوری‌های کم‌کربن حرکت می‌کند؛ هرچند ریسک اجرایی این پروژه‌ها همچنان بالاست.

۵. بازگشت واحدهای آسیایی به مدار لزوماً به معنای افزایش شدید عرضه نیست.
Restart واحدهای مختلف PP، PTA، LLDPE و RFCC می‌تواند بخشی از محدودیت عرضه را برطرف کند، اما برای تعیین اثر واقعی آنها باید ظرفیت تولید و نرخ بهره‌برداری کل بازار بررسی شود.