به گزارش پتروقلم بخش اخبار نفت ، مدیریت انرژی در صنعت نفت و گاز تنها به کاهش هزینه‌های جاری محدود نمی‌شود؛ بلکه به‌دلیل نقش راهبردی این صنعت در تأمین انرژی کشور، هر میزان کاهش در مصرف داخلی و جلوگیری از اتلاف منابع می‌تواند آثار مستقیمی بر امنیت انرژی و اقتصاد ملی داشته باشد.
صادقی با اشاره به جایگاه بالای صنعت نفت و گاز در مصرف سوخت اظهار کرد: این صنعت از یک سو تأمین‌کننده اصلی انرژی کشور است و از سوی دیگر، برای اجرای فعالیت‌های تولیدی و عملیاتی خود حجم قابل‌توجهی انرژی مصرف می‌کند. به همین دلیل، افزایش بهره‌وری و کنترل مصارف غیرضروری باید به یکی از محورهای اصلی برنامه‌های عملیاتی شرکت‌های نفت و گاز تبدیل شود.
ضرورت پایش مصرف سوخت در تجهیزات نفتی
به گفته این کارشناس، بخش قابل‌توجهی از مصرف انرژی در تأسیسات نفتی و گازی به تجهیزات و ماشین‌آلات اختصاص دارد. از این رو، پایش مداوم مصرف، انجام ممیزی‌های انرژی، اصلاح شیوه بهره‌برداری و اجرای برنامه‌های تعمیرات و نگهداری پیشگیرانه می‌تواند از مصرف اضافی سوخت جلوگیری کرده و راندمان تجهیزات را افزایش دهد.
این موضوع در عملیات حفاری اهمیت بیشتری پیدا می‌کند؛ زیرا دکل‌های حفاری معمولاً در مناطق عملیاتی و بعضاً دور از زیرساخت‌های اصلی مستقر هستند و تأمین، انتقال و مصرف سوخت آنها علاوه بر هزینه‌های مستقیم، چالش‌های لجستیکی و عملیاتی نیز به همراه دارد.
کاهش مصرف سوخت دکل‌های حفاری؛ فراتر از صرفه‌جویی اقتصادی
مدیریت مصرف سوخت در دکل‌های حفاری صرفاً یک اقدام اقتصادی نیست. کاهش مصرف سوخت می‌تواند به کاهش انتشار آلاینده‌ها، پایین آمدن ردپای کربن، ارتقای الزامات HSE و کاهش فشار بر زنجیره تأمین و انتقال سوخت منجر شود.
صادقی معتقد است برای دستیابی به این هدف، صرفاً نوسازی یا تعویض تجهیزات کافی نیست و باید مجموعه‌ای از اقدامات فنی و مدیریتی به‌صورت هم‌زمان اجرا شود.
اصلاح فرآیندهای عملیاتی، مدیریت بار، شناسایی و کنترل نشتی‌ها، عایق‌کاری مناسب، بهبود فرآیند احتراق، بازیافت حرارت و استفاده از سامانه‌های کنترل هوشمند از جمله اقداماتی است که می‌تواند در کاهش مصرف انرژی مؤثر باشد.
گازهای همراه نفت؛ منبعی که نباید هدر برود
یکی دیگر از محورهای مورد تأکید صادقی، کاهش گازهای همراه نفت سوزانده‌شده در مشعل‌هاست. به گفته وی، جمع‌آوری و فرآورش این گازها علاوه بر کاهش پیامدهای زیست‌محیطی، امکان استفاده مجدد از یک منبع ارزشمند انرژی را فراهم می‌کند.
ورود گازهای همراه به چرخه فرآورش و تولید می‌تواند ضمن جلوگیری از اتلاف منابع، خوراک بیشتری برای صنایع پایین‌دستی و پتروشیمی فراهم کند. در نتیجه، جلوگیری از فلرینگ را می‌توان هم‌زمان از منظر اقتصادی، زیست‌محیطی و امنیت انرژی مورد توجه قرار داد.
ضرورت استقرار نظام ارزیابی صرفه‌جویی انرژی
صادقی همچنین بر اهمیت ایجاد سازوکارهای دقیق برای اندازه‌گیری و ارزیابی میزان صرفه‌جویی تأکید کرد. از نگاه وی، توسعه استانداردهای مدیریت انرژی، استقرار نظام اندازه‌گیری و صحه‌گذاری صرفه‌جویی‌ها و استفاده از قراردادهای مبتنی بر عملکرد می‌تواند زمینه اجرای اقتصادی‌تر پروژه‌های بهینه‌سازی را فراهم کند.
در چنین رویکردی، شاخص‌هایی مانند شدت مصرف انرژی، مصرف ویژه سوخت، راندمان تجهیزات و میزان کاهش انتشار آلاینده‌ها باید به‌طور مستمر در سطح شرکت‌ها و پروژه‌های نفتی بررسی و ارزیابی شوند.
مدیریت انرژی باید وارد قراردادهای توسعه میدان شود
ناظر عملیات مدیریت پروژه‌های شرکت ملی حفاری ایران با اشاره به اهمیت مدیریت انرژی در بخش بالادستی صنعت نفت و گاز، به‌ویژه عملیات حفاری، بر ضرورت تبدیل این موضوع از یک توصیه مدیریتی به یک الزام فنی و عملیاتی تأکید کرد.
بر این اساس، می‌توان الزامات مربوط به مدیریت و کاهش مصرف سوخت را در قراردادهای توسعه میدان و پروژه‌های حفاری لحاظ کرد تا پیمانکاران و مجریان پروژه‌ها نیز در کنار شاخص‌های تولید و زمان‌بندی، نسبت به بهره‌وری انرژی و کاهش اتلاف منابع پاسخگو باشند.
امنیت انرژی در گرو کاهش اتلاف است
در مجموع، بهینه‌سازی مصرف سوخت در عملیات حفاری می‌تواند هم‌زمان چند هدف را دنبال کند؛ کاهش هزینه‌های عملیاتی، کاهش مصرف فرآورده‌های نفتی، ارتقای بهره‌وری تجهیزات، کاهش آلاینده‌ها و افزایش تاب‌آوری زنجیره تأمین انرژی.
صادقی تأکید دارد که آینده صنعت نفت و گاز ایران تنها به افزایش ظرفیت تولید وابسته نیست و توانایی صنعت در کاهش اتلاف انرژی، افزایش بهره‌وری و تبدیل مدیریت انرژی از یک هزینه عملیاتی به یک مزیت رقابتی نیز نقش تعیین‌کننده‌ای در مسیر توسعه پایدار و تقویت امنیت انرژی کشور خواهد داشت.
ارسال دیدگاه