به گزارش پتروقلم، صنعت پتروشیمی در سال‌های اخیر با توجه به اهمیت تأمین پایدار خوراک و انرژی، برنامه‌های متعددی را برای کاهش شدت مصرف انرژی و افزایش بهره‌وری دنبال کرده است. بررسی اقدامات انجام‌شده نشان می‌دهد مدیریت انرژی به تدریج از یک موضوع صرفاً عملیاتی به یکی از محورهای راهبردی صنعت تبدیل شده است.
در همین چارچوب، مجموعه‌ای از پروژه‌های بهینه‌سازی در مجتمع‌های پتروشیمی اجرا شده که نتیجه آن صرفه‌جویی بیش از ۱۲۰ میلیون استاندارد مترمکعب گاز طبیعی طی یک سال گذشته بوده است؛ رقمی که علاوه بر کاهش مصرف، ظرفیت تازه‌ای برای کاهش هزینه‌ها و افزایش بهره‌وری در صنعت ایجاد کرده است.
صرفه‌جویی ۱۲۰ میلیون مترمکعبی در مصرف گاز
اجرای پروژه‌های بهینه‌سازی انرژی در مجتمع‌های پتروشیمی، یکی از محورهای اصلی برنامه‌های صنعت برای مقابله با شدت بالای مصرف انرژی بوده است.
بر اساس گزارش‌های پایش‌شده، مجموع صرفه‌جویی حاصل از اجرای این پروژه‌ها طی یک سال گذشته به بیش از ۱۲۰ میلیون استاندارد مترمکعب گاز طبیعی رسیده است. این میزان صرفه‌جویی می‌تواند علاوه بر کاهش هزینه‌های مصرف انرژی، بخشی از ظرفیت آزادشده را به چرخه تولید و ارزش‌آفرینی بازگرداند.
اهمیت این موضوع زمانی بیشتر می‌شود که صرفه‌جویی انرژی را نه صرفاً به‌عنوان کاهش مصرف، بلکه به‌عنوان یک منبع اقتصادی جدید در نظر بگیریم. کاهش مصرف در واحدهای کم‌بازده و هدایت منابع آزادشده به بخش‌های مولد، می‌تواند به افزایش رقابت‌پذیری و پایداری تولید پتروشیمی کمک کند.
حرکت پتروشیمی به سمت انرژی‌های تجدیدپذیر
یکی دیگر از محورهای مورد توجه صنعت پتروشیمی، کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی و متنوع‌سازی سبد انرژی است.
در همین راستا، زمینه استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر توسعه یافته و نیروگاه‌هایی با ظرفیت بیش از ۶۵۰ مگاوات به بهره‌برداری رسیده‌اند. همچنین برنامه‌ریزی برای سرمایه‌گذاری در طرح‌های تجدیدپذیر با ظرفیت بیش از ۱۰ هزار مگاوات انجام شده است.
در کنار این برنامه‌ها، پیشنهادهایی برای تسهیل حضور بخش خصوصی، استفاده از ظرفیت بازار برق و ایجاد مشوق‌های اقتصادی برای سرمایه‌گذاری در انرژی‌های پاک مطرح شده است. اجرای این سیاست‌ها می‌تواند سرعت توسعه نیروگاه‌های تجدیدپذیر در صنعت پتروشیمی را افزایش دهد.
«نبض انرژی»؛ مشارکت پتروشیمی در کاهش مصرف خارج از صنعت
رویکرد جدید صنعت پتروشیمی تنها به داخل مجتمع‌های تولیدی محدود نشده است. این صنعت در طرح‌های ملی بهینه‌سازی مصرف انرژی نیز حضور پیدا کرده تا بخشی از ظرفیت صرفه‌جویی در بخش‌های خانگی، تجاری و عمومی فعال شود.
یکی از نمونه‌های این رویکرد، پویش نبض انرژی است که با مشارکت شرکت‌های پتروشیمی و با هدف سرمایه‌گذاری در پروژه‌های کاهش مصرف گاز اجرا شده است.
در این طرح، شرکت‌های پتروشیمی از طریق شرکت‌های کارور گاز در پروژه‌های بهینه‌سازی مشارکت می‌کنند و گاز صرفه‌جویی‌شده نیز از طریق سازوکار «گواهی گاز» به شرکت‌های مشارکت‌کننده اختصاص می‌یابد.
اجرای این طرح ابتدا از استان‌های مازندران، گلستان و گیلان آغاز شد و سپس دامنه آن به سایر استان‌ها گسترش پیدا کرد.
پویش کاهش ۱۰ درصدی مصرف انرژی چه دستاوردی داشت؟
در کنار «نبض انرژی»، پویش کاهش ۱۰ درصدی مصرف انرژی نیز با هدف اصلاح الگوی مصرف و کاهش فشار بر شبکه گاز کشور اجرا شد.
این طرح تلاش داشت بدون تحمیل هزینه اضافی به خانوارها، با تکیه بر فرهنگ‌سازی و ارائه راهکارهای ساده مصرف انرژی، میزان مصرف را کاهش دهد. بیش از ۴۸۰ هزار مشترک گاز در این طرح مشارکت کردند و با توجه به اشتراک برخی خانوارها، دامنه اثرگذاری آن به بیش از یک میلیون خانوار رسید.
از جمله نتایج این پویش می‌توان به ثبت‌نام و فعالیت حدود ۳۴۰ هزار کاربر جدید در سامانه طرح، اختصاص بیش از ۲۲ میلیارد تومان اعتبار انرژی، شارژ بیش از ۵۰ میلیارد تومان و پرداخت حدود ۱۹.۵ میلیارد تومان وجه نقد حاصل از همکاری در کیف پول کاربران اشاره کرد.
همچنین بیش از ۱۰۰ میلیارد تومان جایزه تجهیزات کم‌مصرف و پربازده در این طرح اختصاص یافت.
در بخش مسئولیت اجتماعی نیز اقدام‌هایی از جمله حمایت از حفاظت جنگل‌های هیرکانی، اهدای ۴۰۰ کیف و لوازم‌التحریر به مددجویان کمیته امداد و بهزیستی، اهدای ۲۹۵ ویلچر به کودکان نیازمند و تجهیز گروه‌های احیای جنگل‌های آسیب‌دیده زاگرس انجام شد.
در بخش جوایز فردی نیز ۲۹۰۰ دستگاه بخاری پربازده، بیش از ۲۰ هزار و ۶۰۰ جایزه یک میلیون تومانی، سه جایزه یک میلیارد تومانی، ۲۰ جایزه ۱۰۰ میلیون تومانی و ۱۵۰ تسهیلات ۱۵۰ میلیون تومانی برای اصلاح سیستم موتورخانه‌ها در نظر گرفته شد.
فرصت‌های تازه برای سرمایه‌گذاری پتروشیمی‌ها
گسترش طرح‌های بهینه‌سازی مصرف انرژی، فرصت‌های جدیدی را برای سرمایه‌گذاری شرکت‌های پتروشیمی نیز ایجاد کرده است.
در این چارچوب، ظرفیت‌هایی در زمینه افزایش بهره‌وری نیروگاه‌ها، کاهش مصرف انرژی در بخش کشاورزی، بهینه‌سازی ساختمان‌های مسکونی و اداری، اصلاح مصرف انرژی در صنایع کوچک و متوسط و همچنین تغییر رفتار مصرف‌کنندگان شناسایی شده است.
برخی از این پروژه‌ها وارد مرحله اجرا شده‌اند و شرکت‌های پتروشیمی می‌توانند با سرمایه‌گذاری در آنها، از معادل گاز صرفه‌جویی‌شده بر اساس سازوکارهای تعیین‌شده بهره‌مند شوند.
به این ترتیب، مفهوم صرفه‌جویی انرژی از یک اقدام صرفاً کاهنده به یک مدل اقتصادی برای سرمایه‌گذاری و خلق ارزش تبدیل شده است.
چهار تفاهم‌نامه برای توسعه بهینه‌سازی انرژی
در مسیر توسعه همکاری‌های بین‌بخشی، شرکت ملی صنایع پتروشیمی چند تفاهم‌نامه با دستگاه‌ها و مراکز علمی و اجرایی به امضا رسانده است.
یکی از این تفاهم‌نامه‌ها با شرکت مادرتخصصی تولید نیروی برق حرارتی و با هدف کاهش شدت مصرف سوخت و افزایش بهره‌وری نیروگاه‌ها منعقد شده است.
همکاری با معاونت آموزش متوسطه وزارت آموزش و پرورش نیز یکی دیگر از این اقدامات است که با تمرکز بر آموزش کارکنان، معلمان و دانش‌آموزان و اجرای طرح‌های بهینه‌سازی مصرف انرژی دنبال می‌شود.
همچنین تفاهم‌نامه‌هایی با دانشگاه صنعتی شریف و دانشگاه ملی مهارت در زمینه پژوهش، آموزش و اجرای پروژه‌های بهینه‌سازی انرژی منعقد شده است.
در حوزه فرهنگ‌سازی نیز همکاری‌هایی با شهرداری تهران برای ترویج الگوی صحیح مصرف انرژی تعریف شده است.
پتروشیمی؛ از مصرف‌کننده انرژی تا بازیگر مدیریت ناترازی
مجموع این اقدامات نشان می‌دهد که سیاست صنعت پتروشیمی در حوزه انرژی در حال تغییر است. در گذشته تمرکز اصلی بر تأمین انرژی مورد نیاز مجتمع‌ها و کنترل مصرف داخلی قرار داشت، اما اکنون دامنه فعالیت‌ها به سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر، اجرای پروژه‌های بهینه‌سازی خارج از صنعت و فرهنگ‌سازی مصرف انرژی نیز گسترش یافته است.
صرفه‌جویی بیش از ۱۲۰ میلیون استاندارد مترمکعب گاز، بهره‌برداری از ظرفیت بیش از ۶۵۰ مگاوات نیروگاه تجدیدپذیر، برنامه‌ریزی برای توسعه ظرفیت بیش از ۱۰ هزار مگاواتی و مشارکت در طرح‌های ملی کاهش مصرف انرژی، بخشی از این تغییر رویکرد را نشان می‌دهد.
در این میان، پویش‌های «نبض انرژی» و کاهش ۱۰ درصدی مصرف انرژی را می‌توان نمونه‌ای از پیوند میان صنعت پتروشیمی و جامعه در حوزه مدیریت مصرف دانست؛ طرح‌هایی که تلاش دارند ظرفیت صرفه‌جویی را به یک فرصت اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی تبدیل کنند.
در نهایت، تجربه دو سال اخیر نشان می‌دهد که مدیریت انرژی در صنعت پتروشیمی دیگر صرفاً به معنای مصرف کمتر نیست؛ بلکه بهینه مصرف کردن، سرمایه‌گذاری در انرژی‌های نو، کاهش اتلاف، حفظ تولید و تبدیل منابع صرفه‌جویی‌شده به ارزش اقتصادی به بخشی از راهبرد صنعت تبدیل شده است.
تداوم این مسیر و ایجاد سازوکارهای حمایتی می‌تواند ضمن کاهش شدت مصرف انرژی، به پایداری تولید پتروشیمی، کاهش فشار ناشی از ناترازی انرژی و تقویت نقش این صنعت در اقتصاد ملی کمک کند.
ارسال دیدگاه