به گزارش پتروقلم، محسن پاک‌نژاد در تشریح عملکرد دو ساله وزارت نفت، به مجموعه‌ای از اقدامات انجام‌شده در بخش‌های مختلف صنعت نفت و گاز اشاره کرد و گفت مدیریت ذخایر سوخت، افزایش تولید، مقابله با ناترازی انرژی، حفظ صادرات نفت در شرایط جنگی و اجرای پروژه‌های راهبردی از مهم‌ترین محورهای فعالیت این وزارتخانه در دولت چهاردهم بوده است.
مدیریت ذخایر سوخت؛ نخستین اولویت وزارت نفت
پاک‌نژاد با اشاره به آغاز فعالیت خود در وزارت نفت از شهریور ۱۴۰۳ اظهار کرد که وضعیت ذخایر سوخت کشور از نخستین موضوعاتی بود که در همان ابتدای مسئولیت مورد بررسی قرار گرفت.
به گفته وزیر نفت، شرایط ذخیره‌سازی بنزین و گازوئیل مورد نیاز نیروگاه‌ها در آن مقطع چندان مطلوب نبود و افزایش مصرف بنزین در ماه‌های پایانی تابستان و همچنین نزدیک شدن به فصل سرد سال، ضرورت برنامه‌ریزی دقیق برای تأمین سوخت را افزایش داده بود.
بر همین اساس، جلسات مستمر برای رصد ذخایر سوخت برگزار شد و میان وزارتخانه‌های نفت، نیرو و صنعت، معدن و تجارت هماهنگی بیشتری برای تأمین پایدار انرژی شکل گرفت.
فشارافزایی پارس جنوبی وارد مرحله اجرایی شد
یکی از مهم‌ترین پروژه‌های راهبردی صنعت نفت در دولت چهاردهم، طرح فشارافزایی میدان گازی مشترک پارس جنوبی است.
وزیر نفت با اشاره به اهمیت این طرح گفت افت فشار مخزن پارس جنوبی در سال‌های گذشته به یکی از نگرانی‌های اصلی صنعت گاز تبدیل شده بود؛ زیرا کاهش فشار میدان می‌تواند به افت برداشت و در ادامه تشدید ناترازی گاز منجر شود.
به گفته پاک‌نژاد، در ماه‌های نخست دولت چهاردهم گروه‌های کارشناسی برای آماده‌سازی قرارداد فشارافزایی پارس جنوبی فعالیت کردند و سرانجام نخستین قرارداد بزرگ صنعت نفت در اسفند ۱۴۰۳ با حضور رئیس‌جمهوری به امضا رسید.
این پروژه از آن جهت اهمیت دارد که استمرار تولید از بزرگ‌ترین میدان گازی مشترک کشور را هدف قرار داده و می‌تواند در سال‌های آینده نقش مهمی در حفظ ظرفیت تولید گاز ایران داشته باشد.
عبور از بحران تأمین سوخت در شرایط جنگی
وزیر نفت همچنین به عملکرد صنعت نفت در جریان جنگ ۱۲ روزه و پس از آن اشاره کرد. به گفته وی، در این دوره برخی تأسیسات نفتی و گازی کشور هدف حمله قرار گرفتند؛ با این حال روند تأمین سوخت و گاز با وجود افزایش قابل‌توجه مصرف ادامه پیدا کرد.
یکی از انبارهای نفت تهران در جریان حملات آسیب دید و پالایشگاه‌های گازی فجر جم و فاز ۱۴ پارس جنوبی نیز با حمله مواجه شدند.
با وجود این شرایط و افزایش شدید مصرف بنزین، وزارت نفت تلاش کرد ذخایر و شبکه توزیع سوخت را پایدار نگه دارد تا اختلال گسترده‌ای در تأمین نیاز کشور ایجاد نشود.
افزایش تولید نفت و اجرای طرح ۲۵۰ هزار بشکه‌ای
پاک‌نژاد یکی از برنامه‌های مهم دولت چهاردهم را افزایش تولید نفت عنوان کرد و گفت طرح افزایش ۲۵۰ هزار بشکه‌ای تولید روزانه نفت پس از طی مراحل کارشناسی و دریافت مجوزهای لازم وارد فاز اجرایی شده است.
بر اساس توضیحات وزیر نفت، تاکنون حدود ۷۰ تا ۸۰ هزار بشکه در روز از ظرفیت پیش‌بینی‌شده این طرح محقق شده است.
افزایش تولید نفت علاوه بر تقویت ظرفیت صادراتی کشور، می‌تواند درآمدهای نفتی را نیز افزایش دهد؛ البته تحقق کامل اهداف تولید به سرمایه‌گذاری، اجرای پروژه‌های توسعه‌ای و تکمیل زیرساخت‌های مورد نیاز وابسته است.
جمع‌آوری روزانه ۱۱.۵ میلیون مترمکعب گازهای مشعل
جمع‌آوری گازهای همراه نفت و کاهش سوزاندن گازهای مشعل یکی دیگر از محورهای اصلی عملکرد وزارت نفت در دولت چهاردهم بوده است.
وزیر نفت اعلام کرد از ابتدای فعالیت دولت چهاردهم تاکنون پروژه‌هایی اجرا شده که در مجموع امکان جمع‌آوری حدود ۱۱.۵ میلیون مترمکعب گاز مشعل در روز را فراهم کرده است.
این اقدام علاوه بر جلوگیری از هدررفت منابع هیدروکربوری، از نظر زیست‌محیطی نیز اهمیت دارد و می‌تواند گازهای همراه نفت را به جای سوزانده شدن، وارد چرخه مصرف و تولید کند.
حفاری بیش از ۳۰ حلقه چاه درون‌میدانی در پارس جنوبی
در بخش بالادست صنعت گاز، عملیات حفاری چاه‌های درون‌میدانی پارس جنوبی نیز در سال ۱۴۰۴ شتاب گرفت.
طبق اعلام وزیر نفت، برای حفاری بیش از ۳۰ حلقه چاه در این میدان برنامه‌ریزی شده و بخشی از چاه‌های حفاری‌شده نیز به نتیجه رسیده‌اند.
افزایش تعداد چاه‌های درون‌میدانی می‌تواند به تقویت برداشت گاز از پارس جنوبی کمک کرده و بخشی از فشار ناشی از افت تولید و افزایش مصرف گاز را جبران کند.
بازسازی تأسیسات گازی آسیب‌دیده در عسلویه
حملات به پالایشگاه‌های سوم تا ششم عسلویه در اسفند ۱۴۰۴ بخش قابل‌توجهی از ظرفیت تولید گاز را تحت تأثیر قرار داد.
وزیر نفت اعلام کرد پس از وقوع این حادثه، عملیات بازسازی تأسیسات آسیب‌دیده در مدت کوتاهی آغاز شد و با اتکا به توان فنی و تخصصی نیروهای صنعت نفت، بخشی از ظرفیت ازدست‌رفته در همان ساعات و روزهای نخست به مدار بازگشت.
به گفته پاک‌نژاد، عملیات بازسازی همچنان ادامه دارد و انتظار می‌رود در ماه‌های آینده بخش بیشتری از ظرفیت تولید گاز به مدار بازگردد.
حفظ صادرات نفت ایران در طول جنگ
یکی از مهم‌ترین بخش‌های اظهارات وزیر نفت به تداوم صادرات نفت خام ایران در دوره جنگ اختصاص داشت.
پاک‌نژاد اعلام کرد صادرات نفت خام کشور از آغاز جنگ ۴۰ روزه تا زمان آتش‌بس موقت حتی برای یک ساعت متوقف نشد.
وی با اشاره به حملات متعدد به جزیره خارک گفت این منطقه با وجود قرار گرفتن در معرض حملات گسترده، همچنان محل بارگیری نفتکش‌ها و استمرار صادرات نفت بود.
وزیر نفت این عملکرد را یکی از اقدامات ماندگار کارکنان صنعت نفت دانست و تأکید کرد استمرار صادرات در چنین شرایطی حاصل تلاش مجموعه کارکنان صنعت نفت و بخش‌های مرتبط با صادرات بوده است.
مدیریت سوخت‌رسانی به تهران و استان‌های شمالی
در جریان حملات به انبارهای نفت تهران، تأسیسات ری، شهران و قوچک و همچنین برخی زیرساخت‌های سوخت‌رسانی در استان البرز آسیب دیدند.
این شرایط می‌توانست روند انتقال سوخت به تهران و استان‌های شمالی را با مشکل مواجه کند. با این حال، وزارت نفت با جابه‌جایی بخشی از امکانات لجستیکی از مناطق جنوبی و مرکزی کشور و استفاده گسترده‌تر از ظرفیت حمل جاده‌ای، تلاش کرد جریان سوخت‌رسانی حفظ شود.
به گفته پاک‌نژاد، پس از چند روز شرایط به سمت ثبات حرکت کرد و تأمین سوخت در مناطق تحت تأثیر حملات با اختلال گسترده مواجه نشد.
افزایش بیش از ۳۰۰ هزار بشکه‌ای ظرفیت فرآورش در میدان‌های مشترک
وزیر نفت از افزایش ظرفیت فرآورش نفت خام در میدان‌های مشترک نیز به‌عنوان یکی دیگر از اقدامات دولت چهاردهم نام برد.
بر اساس اظهارات وی، ظرفیت فرآورش نفت خام در این میدان‌ها بیش از ۳۰۰ هزار بشکه در روز افزایش یافته است.
افزایش ظرفیت فرآورش در میدان‌های مشترک اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا می‌تواند امکان بهره‌برداری سریع‌تر از تولید نفت و جلوگیری از عقب‌ماندن ایران از کشورهای همسایه در برداشت از مخازن مشترک را فراهم کند.
کشف حدود ۱۷ تریلیون فوت مکعب ذخیره گاز درجا
یکی دیگر از دستاوردهای اعلام‌شده از سوی وزیر نفت، کشف ذخایر جدید گاز طبیعی در میدان‌های پازن و تخته در جنوب استان فارس است.
پاک‌نژاد میزان ذخایر گاز درجا کشف‌شده در این مناطق را حدود ۱۷ تریلیون فوت مکعب اعلام کرد.
این اکتشاف می‌تواند در بلندمدت به تقویت ذخایر گازی کشور و افزایش ظرفیت توسعه میادین گازی کمک کند.
توقف واردات گازوئیل پس از سال‌ها
توقف واردات گازوئیل از دیگر محورهای مهم عملکرد وزارت نفت در دولت چهاردهم است.
وزیر نفت گفت ایران تا سال ۱۴۰۴ و ماه‌های ابتدایی این سال همچنان برای تأمین نیاز داخلی به واردات گازوئیل نیاز داشت، اما با اجرای مجموعه‌ای از اقدامات فنی در پالایشگاه‌ها و افزایش خوراک پالایشی، واردات این فرآورده متوقف شده است.
حتی به گفته پاک‌نژاد، میزان ذخایر گازوئیل مورد نیاز نیروگاه‌ها نسبت به مدت مشابه سال قبل افزایش یافته و مقداری مازاد نیز ایجاد شده است؛ موضوعی که امکان صادرات بخشی از این مازاد را فراهم کرده است.
مقایسه مهم‌ترین دستاوردهای صنعت نفت در دولت چهاردهم
| حوزه | عملکرد اعلام‌شده |
|---|---|
| جمع‌آوری گازهای مشعل | حدود ۱۱.۵ میلیون مترمکعب در روز |
| افزایش تولید نفت | تحقق حدود ۷۰ تا ۸۰ هزار بشکه در روز از طرح ۲۵۰ هزار بشکه‌ای |
| حفاری پارس جنوبی | برنامه‌ریزی برای بیش از ۳۰ حلقه چاه درون‌میدانی |
| ظرفیت فرآورش میدان‌های مشترک | افزایش بیش از ۳۰۰ هزار بشکه در روز |
| اکتشاف گاز | حدود ۱۷ تریلیون فوت مکعب ذخیره گاز درجا |
| واردات گازوئیل | متوقف شده است |
| صادرات نفت در جنگ | بدون توقف اعلام‌شده در طول ۴۰ روز جنگ |
| فشارافزایی پارس جنوبی | قرارداد طرح در اسفند ۱۴۰۳ امضا شد |
| بازسازی تأسیسات عسلویه | آغاز عملیات بازسازی و بازگشت بخشی از ظرفیت تولید |
«دو درجه کمتر»؛ تأکید بر تغییر الگوی مصرف انرژی
بهینه‌سازی مصرف انرژی یکی از موضوعاتی بود که در اظهارات وزیر نفت جایگاه ویژه‌ای داشت.
پاک‌نژاد با اشاره به اجرای پویش «دو درجه کمتر» در زمستان ۱۴۰۳ گفت مدیریت مصرف گاز با همراهی مردم یکی از عوامل مؤثر در عبور از دوره سرد سال بود.
وی تأکید کرد منظور از مدیریت مصرف، صرفاً کاهش مصرف نیست، بلکه باید مصرف انرژی متناسب با الگوی بهینه انجام شود. از این منظر، اصلاح رفتار مصرف‌کنندگان می‌تواند در کاهش فاصله میان تولید و مصرف نقش مهمی داشته باشد.
ناترازی انرژی؛ مسئله‌ای انباشته‌شده در دو دهه
وزیر نفت ناترازی انرژی را نتیجه یک یا دو سال اخیر ندانست و اعلام کرد این مشکل طی حدود دو دهه به‌تدریج انباشته شده و اکنون در ابعاد گسترده‌تری خود را نشان می‌دهد.
به گفته وی، حل این مسئله نیازمند دو مسیر همزمان است؛ نخست افزایش تولید و دوم اصلاح و بهینه‌سازی مصرف.
پاک‌نژاد معتقد است رشد تولید نیازمند سرمایه‌گذاری و اجرای پروژه‌های زمان‌بر است و به همین دلیل در کنار افزایش عرضه انرژی، اصلاح الگوی مصرف نیز باید با جدیت دنبال شود.
کاهش واردات بنزین با اصلاح الگوی مصرف
وزیر نفت درباره وضعیت بنزین نیز بر ضرورت کاهش مصرف و مدیریت منابع ارزی تأکید کرد.
به گفته پاک‌نژاد، بخش قابل‌توجهی از منابع ارزی کشور برای واردات بنزین اختصاص پیدا می‌کند و می‌توان با مجموعه‌ای از سیاست‌های اصلاحی، میزان واردات را کاهش داد.
وی همراهی مردم را شرط اصلی موفقیت برنامه‌های مدیریت مصرف دانست و تأکید کرد اطلاع‌رسانی شفاف و ارائه توضیحات کارشناسی می‌تواند زمینه مشارکت بیشتر جامعه در طرح‌های صرفه‌جویی را فراهم کند.
توسعه یکپارچه میدان آزادگان در دستور کار نفت
وزارت نفت در ادامه برنامه‌های توسعه‌ای خود، اجرای پروژه‌های بزرگ نفتی را نیز دنبال می‌کند.
یکی از مهم‌ترین این پروژه‌ها توسعه یکپارچه میدان آزادگان است؛ میدانی که بخش‌های شمالی و جنوبی آن در گذشته به‌عنوان پروژه‌های جداگانه مورد توجه قرار می‌گرفتند.
وزیر نفت بر ضرورت نگاه یکپارچه به این میدان تأکید کرده و اعلام کرده است سازوکارهای لازم برای اجرای پروژه‌های بزرگ در حال پیگیری است.
صنعت نفت در مسیر افزایش تولید و اجرای پروژه‌های بزرگ
مجموع اظهارات وزیر نفت درباره عملکرد دو ساله دولت چهاردهم نشان می‌دهد افزایش تولید، حفظ صادرات، توسعه میدان‌های مشترک، کاهش هدررفت گاز، تقویت زیرساخت‌های فرآورشی و مدیریت مصرف انرژی در مرکز برنامه‌های وزارت نفت قرار داشته است.
در بخش تولید، طرح افزایش ۲۵۰ هزار بشکه‌ای نفت وارد مرحله اجرا شده و بخشی از ظرفیت آن محقق شده است. در حوزه گاز نیز حفاری چاه‌های جدید پارس جنوبی، طرح فشارافزایی و بازسازی تأسیسات آسیب‌دیده دنبال شده است.
همزمان، توقف واردات گازوئیل و افزایش ظرفیت فرآورش در میدان‌های مشترک از دیگر اقداماتی است که وزیر نفت از آنها به‌عنوان دستاوردهای دو سال فعالیت دولت چهاردهم یاد کرده است.
با توجه به استمرار ناترازی انرژی و افزایش مصرف داخلی، به نظر می‌رسد در ادامه فعالیت وزارت نفت، تکمیل پروژه‌های افزایش تولید، توسعه میادین مشترک، کاهش مشعل‌سوزی و اجرای طرح‌های بهینه‌سازی مصرف انرژی همچنان در اولویت قرار داشته باشد.
ارسال دیدگاه