به گزارش پایگاه خبری اخبار پتروقلم، اجلاس سران بریکس که در شهر بنگلور هند برگزار شد، با تأکید ویژه بر گسترش سازوکارهای پولی چندجانبه و تقویت پیمان‌های تسویه محلی به پایان رسید. این رویداد، که نمایندگان ایران نیز در آن حضور داشتند، زمینه‌ساز بررسی دقیق اثرات عینی بر مناسبات تجاری و بازارهای پولی کشور است.
اهمیت استراتژیک بریکس برای ایران
بریکس، که حدود نیمی از جمعیت جهان و نزدیک به ۴۰ درصد از تولید ناخالص داخلی جهانی را در بر می‌گیرد، به‌عنوان یکی از مهم‌ترین محورهای دیپلماسی اقتصادی کشور در سال‌های اخیر شناخته می‌شود. با این حال، کارشناسان بازارهای مالی هشدار می‌دهند که انتظار معجزه‌گرایانه در بازار ارز یا حذف یک‌باره دلار، نادرست است؛ بریکس بیشتر به‌عنوان بستری برای باز کردن شاهراه‌های تجاری، اتصال سامانه‌های پرداخت و کاهش اصطکاک‌های ناشی از تحریم‌ها عمل می‌کند.
نظرات کارشناسان
مجتبی باقری، کارشناس اقتصادی، در مصاحبه‌ای گفت: «بریکس را نمی‌توان صرفاً یک باشگاه سیاسی کم‌اثر دانست و نه ساختاری که بتواند اقتصاد جهانی را در کوتاه‌مدت دگرگون کند. واقعیت در نقطه تعادل میان این دو دیدگاه قرار دارد. سهم ۴۰ درصدی از تولید ناخالص جهانی و جمعیت میلیاردی اعضا نشان می‌دهد که این گروه دیگر یک پدیده حاشیه‌ای نیست.
- رشد تجارت درون‌گروهی: حجم تجارت کالا بین اعضای بریکس در دو دهه اخیر سیزده برابر شده و از ۸۴ میلیارد دلار در سال ۲۰۰۳ به بیش از ۱.۱۷ تریلیون دلار در سال ۲۰۲۴ رسیده است.
- تفاوت وزن اقتصادی و قدرت نهادی: بریکس یک «شبکه اقتصادی منعطف» است و نه یک اتحادیه با نهادهای فراملی یکپارچه؛ بنابراین وابستگی‌های اقتصادی اعضا به‌صورت نامتقارن است.
باقری افزود که چین به دلیل ابعاد وسیع تجارت خود، وابستگی حیاتی به بازار داخلی بریکس ندارد، در حالی که روسیه، هند و ایران به‌ویژه به دنبال گسترش همکاری‌ها در این چارچوب هستند.
مزایای بریکس برای ایران
از نظر باقری، مهم‌ترین مزیت بریکس برای ایران، ایجاد مسیرهای تجاری مکمل و پایدار است. این مسیرها می‌توانند هزینه‌های ریسک‌پذیری را کاهش داده و دسترسی به منابع مالی بین‌المللی را تسهیل کنند.
- بانک توسعه جدید (NDB): این بانک تا به امروز ده‌ها میلیارد دلار برای طرح‌های زیرساختی اعضا تأمین مالی کرده است؛ هرچند مقیاس تسهیلات نسبت به کل اقتصاد بریکس هنوز محدود است.
- فرصت‌های دوجانبه: اجلاس‌ها و چارچوب‌های بریکس بستری مناسب برای مذاکرات در حوزه‌های انرژی، لجستیک و موافقت‌نامه‌های تجاری فراهم می‌آورند.
چالش‌ها و انتظارات واقع‌بینانه
مهدی بنی‌اسدی، کارشناس بازارهای مالی، تأکید کرد که برای بهره‌برداری واقعی از ظرفیت بریکس، ایران باید از انتظارات غیرواقعی مانند «معجزه فوری در بازار ارز» دوری کند. بریکس می‌تواند اصطکاک‌های مالی را کاهش دهد، اما تحول اساسی در ساختارهای ارزی نیازمند زمان و مذاکرات مستمر است.
در مجموع، اجلاس بریکس در هند فرصتی استراتژیک برای ایران به شمار می‌آید؛ اما تحقق کامل منافع آن مستلزم برنامه‌ریزی دقیق، هماهنگی‌های دوجانبه و پذیرش واقعیت‌های اقتصادی بین‌المللی است.
ارسال دیدگاه