رصد ۲۴ ساعته پتروشیمی جهان؛ نفت خاورمیانه به مدار بازگشت، اما بازار هنوز عادی نشده است

افزایش صادرات نفت خاورمیانه؛ فاصله ۶ میلیون بشکه‌ای با قبل از جنگ

به گزارش پتروقلم، داده‌های جدید Kpler نشان می‌دهد صادرات نفت خام تولیدکنندگان اصلی خاورمیانه در سپتامبر به حدود ۱۲.۸ میلیون بشکه در روز رسیده است؛ رقمی که بالاترین سطح از زمان آغاز جنگ در فوریه محسوب می‌شود.

افزایش صادرات عربستان و امارات، مهم‌ترین عامل رشد جریان نفت در این دوره بوده است. با این حال، مقایسه این رقم با شرایط پیش از بحران نشان می‌دهد بازار هنوز به وضعیت عادی بازنگشته است.

خبر مرتبط

فاز یک پتروشیمی پردیس به تولید بازگشت؛ فازهای یک و دو با ۸۰ درصد ظرفیت فعال شدند

شرکت پتروشیمی پردیس از راه‌اندازی مجدد فاز یک این مجتمع پس از حدود دو ماه توقف خبر داد. با بازگشت این فاز...

صادرات نفت همین مجموعه کشورها در فوریه حدود ۱۸.۸ میلیون بشکه در روز بود؛ بنابراین با وجود رشد اخیر، حدود ۶ میلیون بشکه در روز از جریان صادراتی پیش از جنگ همچنان احیا نشده است.

برای صنعت پتروشیمی نیز باید میان افزایش صادرات نفت خام و بازگشت کامل جریان مواد اولیه و محصولات تمایز قائل شد. رشد صادرات crude لزوماً به معنای عادی شدن عرضه نفتا، LPG، LNG یا محصولات پتروشیمی نیست.

صادرات نفت عربستان بیش از دو برابر شد

برآوردهای Kpler حاکی از آن است که صادرات نفت عربستان در سپتامبر به حدود ۵.۴ میلیون بشکه در روز رسیده است؛ در حالی که این رقم در ماه اوت حدود ۲.۴۴۶ میلیون بشکه در روز بود.

یکی از مهم‌ترین تغییرات در مسیر صادرات عربستان به پایانه رأس‌تنوره مربوط می‌شود. صادرات این پایانه از حدود ۹۲۹ هزار بشکه در روز در اوت به حدود ۳.۶ میلیون بشکه در روز در سپتامبر افزایش یافته است.

با وجود این رشد، سطح صادرات رأس‌تنوره هنوز با رقم ۶.۴۱۱ میلیون بشکه در روز در فوریه فاصله دارد.

آسیب به خط انتقال East-West و محدود شدن ظرفیت صادرات از ینبع، از عوامل اصلی تغییر مسیر بخشی از صادرات عربستان به سمت خلیج فارس عنوان شده است.

برای پتروشیمی‌ها، این تحول می‌تواند نشانه‌ای از بهبود بخشی از ظرفیت صادراتی منطقه باشد؛ اما نمی‌توان آن را معادل افزایش مشابه در دسترسی به کشتی‌های حمل LPG یا محصولات پتروشیمی دانست.

هرمز؛ بهبود جریان نفت بدون بازگشت کامل حمل‌ونقل

داده‌های Kpler نشان می‌دهد جریان صادرات نفت از تنگه هرمز در سپتامبر به حدود ۷.۴ میلیون بشکه در روز رسیده است.

در هفته گذشته نیز ۱۹ فروند VLCC حامل نفت عربستان، هر کدام با ظرفیت حدود ۲ میلیون بشکه، از این مسیر عبور کرده‌اند.

با این حال، آمار رصد کشتی‌ها محدودیت‌هایی دارد. کشتی‌هایی که برای جلوگیری از شناسایی، سیستم AIS خود را خاموش می‌کنند، در داده‌های معمول ردیابی قابل مشاهده نیستند. از این رو، ارقام مربوط به تردد هرمز باید به‌عنوان برآورد در نظر گرفته شوند و نه شمارش کامل عبور شناورها.

پیش از جنگ، روزانه حدود ۱۲۵ شناور تجاری بزرگ شامل نفتکش‌ها، کشتی‌های LNG، کشتی‌های فله‌بر و کانتینری از هرمز عبور می‌کردند و این مسیر سهم مهمی در انتقال نفت خام و LNG جهان داشت.

بنابراین، افزایش جریان نفت خام از هرمز به‌تنهایی نمی‌تواند بازگشت کامل لجستیک صنعت پتروشیمی را اثبات کند.

برنت دوباره از مرز ۱۰۵ دلار عبور کرد

قیمت نفت در معاملات صبح دوشنبه افزایش یافت و بهای نفت برنت به ۱۰۵.۶۴ دلار در هر بشکه رسید.

برنت با رشد ۱.۳۲ دلاری معادل ۱.۲۷ درصد معامله شد. نفت WTI نیز ۷۰ سنت، معادل ۰.۷۶ درصد افزایش یافت و به ۹۳.۱۱ دلار در هر بشکه رسید.

این ارقام مربوط به معاملات درون‌روزی (Intraday Futures) هستند و نباید با قیمت تسویه روزانه یکسان در نظر گرفته شوند.

یکی از عوامل مؤثر بر رشد قیمت، کاهش خوش‌بینی بازار نسبت به دستیابی سریع به توافق برای پایان جنگ و بازگشایی کامل مسیر هرمز عنوان شده است. همچنین ریسک مربوط به حملات احتمالی به زیرساخت‌های انرژی عربستان همچنان در قیمت‌گذاری بازار نفت اثرگذار است.

برای واحدهای کراکر نفتاپایه، برنت بالاتر از ۱۰۵ دلار می‌تواند هزینه خوراک را تحت فشار قرار دهد؛ هرچند ارزیابی دقیق حاشیه سود نیازمند بررسی هم‌زمان قیمت نفتا، اتیلن، پروپیلن و هزینه حمل است.

قیمت‌های بازار چین؛ تاریخ انتشار با تاریخ ارزیابی متفاوت است

داده‌های جدید Polymerupdate درباره بازار چین شامل قیمت‌های PE، PET، PTA، MEG و اتیلن منتشر شده است.

با این حال، نکته مهم درباره این اطلاعات آن است که تاریخ انتشار داده‌ها ۲۸ سپتامبر است، اما تاریخ مبنای قیمت‌ها ۲۵ سپتامبر اعلام شده است.

از جمله داده‌های منتشرشده می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• قیمت داخلی HDPE چین
• قیمت داخلی LLDPE چین
• قیمت تولیدکنندگان PET
• قیمت داخلی PTA
• قیمت داخلی MEG
• قیمت داخلی اتیلن

بنابراین این ارقام نباید با عنوان «قیمت امروز بازار چین» منتشر شوند؛ چرا که تاریخ ارزیابی و تاریخ انتشار داده یکسان نیستند.

همچنین از آنجا که ارقام کامل برخی از این داده‌ها در نمای عمومی منابع قابل دسترسی نیست، از درج عددهای تأییدنشده خودداری شده است.

بازار هند؛ مسیر قیمت PTA و MEG از یکدیگر جدا شد

آخرین داده‌های قابل مشاهده Polymerupdate نشان می‌دهد شرکت IOCL در ۲۶ سپتامبر قیمت داخلی PTA را افزایش داده، در حالی که قیمت MEG را کاهش داده است.

این تغییرات مستقیماً در محدوده زمانی ۲۴ ساعت مورد بررسی قرار نمی‌گیرند و به همین دلیل به‌عنوان رویداد جدید روز ثبت نشده‌اند؛ اما برای تحلیل وضعیت بازار محصولات مرتبط با زنجیره پلی‌استر اهمیت دارند.

تفاوت جهت حرکت PTA و MEG همچنین نشان می‌دهد تغییرات قیمت مواد اولیه صنعت PET را نمی‌توان صرفاً بر اساس روند نفت خام تحلیل کرد و شرایط عرضه و تقاضای هر یک از مواد واسطه نیز اهمیت دارد.

در ۲۴ ساعت گذشته Shutdown یا Restart مهمی ثبت نشد

در بازه دقیق ۲۴ ساعت گذشته، خبر قابل اتکایی درباره Shutdown یا Restart یک واحد بزرگ پتروشیمی که ظرفیت، زمان تغییر وضعیت و شرایط عملیاتی آن به‌طور معتبر قابل تأیید باشد، شناسایی نشد.

بر این اساس، رویدادهای مربوط به مجتمع‌هایی مانند CNOOC–Shell Huizhou، Levima و INEOS Hull که به روزهای گذشته مربوط هستند، در گزارش جدید تکرار نشده‌اند.

این تفکیک زمانی اهمیت دارد؛ زیرا انتشار مجدد یک خبر عملیاتی قدیمی در تاریخ ۲۸ سپتامبر به معنای وقوع Shutdown یا Restart در همین روز نیست.

پروژه‌های جدید پتروشیمی؛ رویداد مهمی در ۲۴ ساعت اخیر تأیید نشد

در بازه مورد بررسی، FID، قرارداد EPC یا آغاز عملیات ساخت یک مجتمع بزرگ پتروشیمی که تاریخ وقوع آن به همین ۲۴ ساعت مربوط باشد، از منابع معتبر تأیید نشد.

پروژه‌هایی مانند Petkim، Kandla e-Methanol و Dangote که در گزارش‌های روزهای گذشته مطرح شده بودند نیز به دلیل نداشتن رویداد جدید در این بازه زمانی، تکرار نشده‌اند.

پرونده BASF و Evonik همچنان بدون تحول حقوقی جدید

در بخش ادغام و تملک نیز طی ۲۴ ساعت گذشته تغییر حقوقی جدیدی در پرونده BASF–Evonik که وضعیت مذاکرات را به پیشنهاد الزام‌آور، امضای قرارداد یا Closing برساند، تأیید نشده است.

در نتیجه، این پرونده در رده M&A جدید این روز قرار نمی‌گیرد.

فناوری و سرمایه‌گذاری؛ رویداد تازه و معناداری ثبت نشد

در بخش فناوری و سرمایه‌گذاری صنعت پتروشیمی نیز در بازه مورد بررسی، رویدادی که هم‌زمان دارای تاریخ جدید، منبع معتبر و اثر صنعتی قابل توجه باشد، شناسایی نشد.

به همین دلیل، اخبار مربوط به مواد شیمیایی مورد استفاده در صنعت نیمه‌هادی، متانول سبز، سوخت پایدار هوانوردی و بازیافت که مربوط به روزهای قبل هستند، در گزارش امروز تکرار نشده‌اند.

حوادث و HSE؛ حادثه بزرگ جدیدی گزارش نشد

در ۲۴ ساعت مورد بررسی، حادثه تازه‌ای در مجتمع‌های بزرگ پتروشیمی یا شیمیایی که به تلفات عمده، توقف یک واحد یا اختلال قابل توجه در عرضه منجر شده باشد، از منابع معتبر تأیید نشد.

تجارت و مقررات؛ محدودیت جدیدی برای محصولات پتروشیمی اعلام نشد

در بازه مورد بررسی، تصمیم اجرایی جدیدی در زمینه تعرفه، تحریم یا محدودیت تجارت محصولات اصلی پتروشیمی شناسایی نشد.

بحث درباره احتمال محدود شدن صادرات دیزل آمریکا همچنان در سطح سیاست‌گذاری و گمانه‌زنی قرار دارد و تاکنون به یک محدودیت اجرایی قطعی تبدیل نشده است.

در صورت اجرای چنین سیاستی، بازار خارج از آمریکا، به‌ویژه اروپا، می‌تواند با محدودیت بیشتری در عرضه دیزل مواجه شود؛ با این حال، این موضوع در شرایط فعلی نباید به‌عنوان یک مقررات اجرایی قطعی تلقی شود.

جمع‌بندی وضعیت بازار پتروشیمی جهان

مهم‌ترین پیام‌های بازار پتروشیمی جهان در ۲۴ ساعت منتهی به ۶ مهر ۱۴۰۵ را می‌توان در جدول زیر خلاصه کرد:

پنج نکته کلیدی برای فعالان صنعت پتروشیمی

نخست؛ صادرات نفت خاورمیانه در سپتامبر به ۱۲.۸ میلیون بشکه در روز رسیده، اما هنوز حدود ۶ میلیون بشکه در روز با سطح فوریه فاصله دارد. بنابراین رشد صادرات را نباید معادل بازگشت کامل بازار دانست.

دوم؛ صادرات نفت عربستان رشد قابل توجهی داشته و از ۲.۴۴۶ میلیون بشکه در روز در اوت به حدود ۵.۴ میلیون بشکه در روز در سپتامبر رسیده است.

سوم؛ قیمت برنت دوباره بالای ۱۰۵ دلار قرار گرفته است. این رقم مربوط به معاملات درون‌روزی است، اما نشان می‌دهد ریسک ژئوپلیتیکی همچنان در بازار نفت حضور دارد.

چهارم؛ افزایش جریان نفت خام از هرمز به معنای بازگشت کامل زنجیره لجستیک پتروشیمی نیست. برای ارزیابی واقعی بازار باید دسترسی به کشتی، کرایه حمل، بیمه ریسک جنگ و امکان تحویل محموله‌های نفتا، LPG، LNG، متانول و پلیمر نیز بررسی شود.

پنجم؛ در تحلیل قیمت محصولات پتروشیمی باید تاریخ ارزیابی قیمت از تاریخ انتشار داده تفکیک شود. داده‌های منتشرشده در ۲۸ سپتامبر برای بازار چین، در موارد مورد اشاره، مربوط به قیمت‌های مبنای ۲۵ سپتامبر هستند.