عبور VLCC عراق از هرمز؛ نشانه‌ای از بهبود حمل‌ونقل انرژی در سایه تداوم ریسک‌های امنیتی

عبور نفتکش ۲ میلیون بشکه‌ای عراق از تنگه هرمز

شرکت دولتی نفتکش عراق از عبور موفق یک فروند VLCC حامل حدود ۲ میلیون بشکه نفت خام عراق از تنگه هرمز خبر داده است.

اهمیت این رویداد تنها به حجم محموله محدود نمی‌شود. استفاده از یک نفتکش بسیار بزرگ برای انتقال محموله از این مسیر نشان می‌دهد عملیات VLCC در هرمز از نظر فیزیکی امکان‌پذیر است و بازگشت جریان نفت دیگر صرفاً به کشتی‌های کوچک‌تر یا عملیات انتقال کشتی به کشتی (STS) وابسته نیست.

خبر مرتبط

امیر اکبری و کارنامه پتروشیمی جم؛ از رکورد تولید و رشد درآمد تا کسب عنوان صنعت سبز

پتروشیمی جم در دوره مدیریت امیر اکبری، با ثبت تولید بیش از ۲ میلیون و ۷۳۳ هزار تن محصول، رشد ۴۶ درصدی...

با این حال، یک عبور موفق به‌تنهایی نمی‌تواند به معنای بازگشت کامل ظرفیت ناوگان VLCC، کاهش ریسک جنگی بیمه، عادی‌شدن نرخ کرایه حمل یا فراهم‌شدن شرایط مشابه برای کشتی‌های LNG، LPG و تانکرهای مواد شیمیایی تلقی شود.

انتقال کشتی به کشتی همچنان در مسیر نفت آسیا نقش دارد

داده‌های مورد استناد از بازار حمل‌ونقل نشان می‌دهد بخشی از افزایش واردات نفت هند از غرب آسیا در ماه سپتامبر همچنان با استفاده از عملیات Ship-to-Ship Transfer انجام شده است.

این موضوع برای بازار پتروشیمی اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا افزایش حجم عرضه فیزیکی لزوماً به معنی بازگشت شبکه حمل‌ونقل به شرایط عادی نیست.

در شرایط فعلی، فعالان بازار باید چهار شاخص را به صورت جداگانه دنبال کنند:

بنابراین، افزایش جریان نفت نباید به‌تنهایی به عنوان نشانه عادی‌شدن کامل لجستیک منطقه تفسیر شود.

تداوم ریسک امنیتی برای کشتی‌های تجاری

در تازه‌ترین تحولات مرتبط با امنیت دریایی، پنج دریانورد هندی نفتکش Kazimah III که در پی برخورد پرتابه در منطقه هرمز آسیب دیده بود، با هماهنگی مقام‌های عمانی نجات یافتند.

این خبر مربوط به عملیات نجات خدمه است و نباید به عنوان یک حادثه جدید در بازه ۲۴ ساعت اخیر ثبت شود. با این حال، تداوم چنین حوادثی همچنان یک متغیر مهم برای بازار حمل‌ونقل انرژی محسوب می‌شود.

ادامه ریسک‌های امنیتی می‌تواند مانع کاهش سریع هزینه‌های بیمه جنگی و نرخ اجاره کشتی‌ها شود؛ حتی اگر تعداد عبور کشتی‌ها از مسیر افزایش پیدا کند.

قیمت نفت؛ آخرین مبنا همان معاملات روز جمعه است

به دلیل قرارگرفتن بازارهای اصلی در تعطیلات آخر هفته، در بازه مورد بررسی قیمت معاملاتی جدیدی برای نفت خام شکل نگرفته است.

آخرین قیمت تسویه‌شده معتبر مربوط به معاملات ۲ اکتبر است که در آن:

این ارقام مربوط به ۲ اکتبر هستند و نباید به عنوان قیمت جدید نفت در ۴ اکتبر گزارش شوند.

یکی از عوامل اثرگذار بر معاملات جمعه، برنامه کشورهای اروپایی برای آزادسازی ۵۰ میلیون بشکه دیزل در کنار آزادسازی هماهنگ ۵۰ میلیون بشکه نفت خام توسط اعضای آژانس بین‌المللی انرژی بود.

وضعیت عبور محموله‌های LNG از هرمز

آخرین داده معتبر درباره عبور محموله‌های LNG از تنگه هرمز مربوط به ماه سپتامبر است.

بر اساس داده‌های منتشرشده از سوی منابع تخصصی، در این ماه حدود ۱۹ محموله LNG طبق داده‌های S&P Global Energy و ۲۱ محموله بر اساس داده‌های Kpler از هرمز عبور کرده‌اند.

این ارقام در گزارش امروز به عنوان خبر تازه محسوب نمی‌شوند، بلکه تصویری از وضعیت لجستیکی موجود ارائه می‌کنند و برای ارزیابی عبور نفتکش عراقی اهمیت دارند.

برخی کشتی‌های مرتبط با QatarEnergy نیز برای عبور از مسیر از شیوه‌های موسوم به Dark Transit استفاده کرده‌اند که نشان‌دهنده تداوم پیچیدگی‌های عملیاتی در منطقه است.

خبری از قیمت جدید محصولات پتروشیمی نیست

در بازه ۲۴ ساعت اخیر، قیمت جدیدی که هم‌زمان دارای عدد قیمت، تاریخ ارزیابی و مبنای مشخص باشد برای محصولاتی مانند اتیلن، پروپیلن، پلی‌اتیلن، پلی‌پروپیلن، PVC، استایرن، بنزن، پارازایلین، PTA، MEG و متانول از منابع عمومی معتبر تأیید نشده است.

تعطیلات Golden Week چین و تعطیلی آخر هفته در بخش قابل توجهی از بازارهای غربی، از مهم‌ترین دلایل کاهش انتشار ارزیابی‌های جدید قیمتی است.

از این رو، قیمت‌های قدیمی معاملات آتی چین، قراردادهای اکتبر اروپا یا داده‌های مربوط به دوره‌های گذشته نباید به عنوان قیمت روز مورد استفاده قرار گیرند.

پروژه پتکیم در کانون توجه سرمایه‌گذاری

در بخش پروژه‌ها، یکی از موارد قابل توجه، انتشار گزارشی درباره Master Plan شرکت Petkim است.

بر اساس گزارش منتشرشده در ۳ اکتبر، شرکت Global Flow Control از سرمایه‌گذاری حدود ۷۰ میلیون دلاری برای FEED این پروژه خبر داده است.

با این حال، در سایر بخش‌های صنعت، پروژه جدیدی که در بازه دقیق ۲۴ ساعت مورد بررسی به مرحله مهمی مانند FID یا آغاز عملیات اجرایی رسیده باشد، تأیید نشده است.

خبری از توقف یا راه‌اندازی جدید واحدهای بزرگ پتروشیمی نیست

بررسی رویدادهای عملیاتی نشان می‌دهد در بازه زمانی موردنظر، Shutdown، Restart یا Turnaround جدیدی برای یک واحد بزرگ پتروشیمی که زمان تغییر وضعیت و ظرفیت آن از یک منبع معتبر قابل تأیید باشد، شناسایی نشده است.

همچنین خبر مربوط به تعطیلی کراکر TotalEnergies در آنتورپ که در برخی نتایج جست‌وجو دوباره ظاهر شده، ارتباطی با تحولات ۲۴ ساعت اخیر ندارد. این تصمیم مربوط به سال ۲۰۲۵ بوده و تعطیلی برنامه‌ریزی‌شده برای پایان سال ۲۰۲۷ اعلام شده است.

فناوری و سرمایه‌گذاری جدیدی با اثرگذاری قابل توجه ثبت نشد

در بخش فناوری، تحول جدیدی که در بازه مورد بررسی بتواند اثر معناداری بر ظرفیت تولید پتروشیمی، فناوری فرآیند یا استفاده از خوراک‌های چرخشی داشته باشد، تأیید نشده است.

این موضوع نشان می‌دهد حجم اخبار منتشرشده در یک روز الزاماً به معنی وقوع تحولات واقعی جدید در صنعت نیست و تفکیک خبر تازه از بازنشر اخبار قدیمی اهمیت زیادی دارد.

ادغام و تملک؛ خبری از معامله جدید نیست

در بخش M&A نیز خبر تازه‌ای از تکمیل یک معامله بزرگ در صنعت پتروشیمی طی ۲۴ ساعت اخیر به دست نیامده است.

خرید Stahl توسط Henkel در اول اکتبر نهایی شده و پیش‌تر در گزارش‌های مربوط به این رویداد ثبت شده است.

همچنین معامله ENEOS و TPC Group همچنان در مرحله قراردادی قرار دارد و Closing آن برای ماه اکتبر و پس از دریافت مجوزهای لازم پیش‌بینی شده است؛ بنابراین نمی‌توان آن را معامله‌ای نهایی‌شده در ۲۴ ساعت گذشته تلقی کرد.

محدودیت جدیدی برای تجارت محصولات پتروشیمی تأیید نشد

در حوزه مقررات و تجارت بین‌الملل نیز در بازه مورد بررسی، تصمیم اجرایی تازه‌ای درباره تعرفه یا محدودیت تجاری محصولات اصلی پتروشیمی تأیید نشده است.

تعلیق صادرات برخی فرآورده‌های نفتی چین همچنان برقرار است، اما شواهدی مبنی بر گسترش این محدودیت‌ها به محصولاتی مانند PE و PP یا سایر محصولات پتروشیمی وجود ندارد.

بنابراین استفاده از عبارت «ممنوعیت صادرات پتروشیمی چین» برای توصیف شرایط فعلی دقیق نیست.

چهار نکته مهم برای فعالان صنعت پتروشیمی

نخست؛ عبور نفتکش VLCC عراق حامل ۲ میلیون بشکه نفت از هرمز، نشانه‌ای مثبت از امکان بازیابی بخشی از ظرفیت فیزیکی حمل است، اما هنوز برای نتیجه‌گیری درباره عادی‌شدن کامل لجستیک کافی نیست.

دوم؛ ارزیابی شرایط حمل‌ونقل نباید فقط بر تعداد بشکه‌های عبوری متمرکز باشد. دسترسی به کشتی‌های LPG، LNG، تانکرهای مواد شیمیایی و نفتکش‌های فرآورده، هزینه بیمه جنگی، نرخ حمل و عملیات STS نیز باید به صورت مستقل بررسی شود.

سوم؛ در این روز قیمت جدید قابل اتکایی برای عمده محصولات پتروشیمی منتشر نشده و آخرین قیمت معتبر نفت نیز مربوط به تسویه معاملات ۲ اکتبر است.

چهارم؛ نبود خبر جدید درباره FID، راه‌اندازی، توقف تولید، ادغام و تملک یا سرمایه‌گذاری بزرگ به معنای نقص گزارش نیست. در رصد روزانه بازار، حذف اخبار قدیمی و تکراری می‌تواند ارزش تحلیلی گزارش را افزایش دهد.