رصد ۲۴ ساعته پتروشیمی جهان؛ کاهش OSP عربستان و تداوم ریسک حمل‌ونقل در هرمز

مهم‌ترین رویداد شرکتی این بازه، نهایی شدن قرارداد فروش بخشی از کسب‌وکار رنگ‌های تزئینی AkzoNobel به Nippon Paint به ارزش حدود ۱.۳۵ میلیارد دلار بود. در بخش انرژی نیز کاهش قابل توجه قیمت رسمی فروش نفت عربستان برای بازار آسیا و افزایش جریان صادرات نفت خاورمیانه مورد توجه قرار گرفت.

با وجود بهبود نسبی جریان صادرات، وضعیت حمل‌ونقل در منطقه همچنان عادی نشده و افزایش ریسک‌های امنیتی در محدوده تنگه هرمز، هزینه حمل نفت و سایر محموله‌های انرژی را در سطوح بالایی نگه داشته است.

خبر مرتبط

امیر اکبری و کارنامه پتروشیمی جم؛ از رکورد تولید و رشد درآمد تا کسب عنوان صنعت سبز

پتروشیمی جم در دوره مدیریت امیر اکبری، با ثبت تولید بیش از ۲ میلیون و ۷۳۳ هزار تن محصول، رشد ۴۶ درصدی...

مهم‌ترین تحولات صنعت پتروشیمی جهان در ۲۴ ساعت

معامله ۱.۳۵ میلیارد دلاری AkzoNobel و Nippon Paint

شرکت AkzoNobel قرارداد الزام‌آور فروش کسب‌وکار Decorative Paints خود در چند بازار آسیایی و اقیانوسیه را با Nippon Paint امضا کرده است.

این معامله که ارزش بنگاه آن حدود ۱.۳۵ میلیارد دلار، معادل حدود ۱.۲۰ میلیارد یورو، اعلام شده، بازارهایی از جمله ویتنام، اندونزی، مالزی، تایلند، سنگاپور، پاپوا گینه نو و استرالیا را دربرمی‌گیرد.

AkzoNobel انتظار دارد پس از کسر مالیات و سهم شرکای اقلیت، حدود یک میلیارد دلار وجه نقد خالص از این واگذاری دریافت کند.

نکته مهم این است که قرارداد هنوز به مرحله Closing نرسیده است. بخش عمده معامله برای اواسط سال ۲۰۲۷ برنامه‌ریزی شده و بخش مربوط به اندونزی نیز احتمالاً در اواخر سال ۲۰۲۶ نهایی خواهد شد.

این واگذاری بخشی از بازآرایی سبد دارایی‌های AkzoNobel در بازار آسیا محسوب می‌شود و با تمرکز این شرکت بر کسب‌وکارهای اصلی و برنامه ادغام با Axalta ارتباط دارد.

کاهش کم‌سابقه OSP نفت عربستان برای بازار آسیا

یکی از مهم‌ترین تحولات بخش خوراک، کاهش قیمت رسمی فروش نفت Arab Light برای مشتریان آسیایی در ماه نوامبر است.

قیمت رسمی این گرید حدود ۳ دلار به ازای هر بشکه نسبت به ماه قبل کاهش یافته و به پنج دلار پایین‌تر از میانگین Oman/Dubai رسیده است. این میزان تخفیف عمیق‌ترین سطح از ژوئن ۲۰۲۰ محسوب می‌شود.

قیمت رسمی فروش گریدهای Arab Medium و Arab Heavy نیز نسبت به ماه قبل حدود پنج دلار کاهش یافته است.

در مقابل، عربستان قیمت رسمی فروش تمام گریدهای نفت خود برای بازار شمال‌غرب اروپا را سه دلار افزایش داده و قیمت‌ها برای بازار آمریکا بدون تغییر باقی مانده‌اند.

برای صنایع پالایشی و پتروشیمی آسیا، این تغییر اهمیت زیادی دارد؛ زیرا کاهش OSP می‌تواند بخشی از فشار هزینه خوراک را کاهش دهد. با این حال، افزایش شدید هزینه حمل‌ونقل باعث شده کاهش قیمت نفت در مبدأ الزاماً به همان میزان در هزینه نهایی خوراک وارداتی منعکس نشود.

هزینه حمل نفت همچنان یک متغیر تعیین‌کننده است

افزایش هزینه حمل نفت از خلیج فارس به آسیا یکی از مهم‌ترین عواملی است که اثر کاهش OSP عربستان را محدود می‌کند.

در گزارش‌های منتشرشده، نرخ حمل یک نفتکش VLCC در مسیر خلیج فارس به چین به حدود ۱.۲ میلیون دلار در روز رسیده؛ رقمی که با حدود ۸۰ هزار دلار در روز در مدت مشابه سال گذشته فاصله بسیار زیادی دارد.

به همین دلیل، فعالان بازار پتروشیمی برای ارزیابی واقعی هزینه خوراک نباید صرفاً قیمت FOB نفت را ملاک قرار دهند و باید هزینه حمل، بیمه و ریسک مسیر را نیز در محاسبات خود لحاظ کنند.

OPEC+ تولید هدف نوامبر را افزایش نداد

اعضای اصلی توافق OPEC+ شامل عربستان، روسیه، عراق، کویت، قزاقستان، الجزایر و عمان تصمیم گرفتند سطح تولید الزامی سپتامبر ۲۰۲۶ را برای ماه نوامبر نیز حفظ کنند.

جلسه بعدی این گروه برای اول نوامبر برنامه‌ریزی شده است.

با این حال، حفظ سطح تولید هدف به معنای ثابت ماندن عرضه واقعی نفت نیست. اختلالات منطقه‌ای موجب شده برخی تولیدکنندگان خلیج فارس همچنان پایین‌تر از ظرفیت یا سهمیه اسمی خود تولید کنند.

از این رو، در تحلیل بازار خوراک پتروشیمی باید میان سهمیه تولید، تولید واقعی و صادرات واقعی تفاوت قائل شد.

صادرات نفت خاورمیانه در برخی روزها افزایش یافت

داده‌های رصد حمل‌ونقل نشان می‌دهد صادرات نفت خام خاورمیانه در روزهای پایانی سپتامبر در برخی مقاطع افزایش قابل توجهی داشته است.

بر اساس داده‌های Kpler، صادرات نفت خام منطقه در ۲۴ سپتامبر و همچنین روزهای ۲۷ تا ۲۹ سپتامبر در محدوده حدود ۱۹.۵ تا ۲۲.۵ میلیون بشکه در روز قرار گرفت.

این ارقام در برخی روزها بالاتر از میانگین حدود ۱۸ میلیون بشکه‌ای پیش از جنگ بوده‌اند.

همچنین میانگین هفت‌روزه صادرات نفت خام در اول اکتبر حدود ۱۸.۵ میلیون بشکه در روز گزارش شده است.

در صورتی که نفت خام، فرآورده‌های نفتی، مواد شیمیایی و سایر مایعات غیرگازی در کنار یکدیگر محاسبه شوند، متوسط هفت‌روزه منتهی به ۳۰ سپتامبر به حدود ۲۲.۴ میلیون بشکه در روز رسیده است.

با این حال، بخشی از این جریان از مسیرهای مختلف و عملیات انتقال کشتی به کشتی شکل گرفته و داده‌های AIS نیز ممکن است تمام محموله‌ها را پوشش ندهند. بنابراین افزایش آمار صادرات نباید به معنای بازگشت کامل شرایط حمل‌ونقل به وضعیت عادی تلقی شود.

تداوم ریسک کشتیرانی در تنگه هرمز

در حالی که جریان صادرات افزایش یافته، ریسک امنیتی کشتیرانی در منطقه همچنان بالاست.

بر اساس گزارش‌های منتشرشده، دست‌کم هفت حادثه علیه نفتکش‌ها در تنگه هرمز و مناطق پیرامونی آن ثبت شده است. همچنین UKMTO از وقوع حملات روزانه از دوم اکتبر خبر داده است.

این وضعیت یک نکته مهم برای بازار پتروشیمی دارد: افزایش حجم عبور محموله‌ها لزوماً به معنای کاهش هزینه حمل و بیمه نیست.

به همین دلیل، شرکت‌های پتروشیمی در خرید خوراک و فروش محصولات صادراتی باید علاوه بر قیمت جهانی، هزینه حمل و حق بیمه ریسک جنگی را نیز در نظر بگیرند.

توقف اضطراری یک واحد LDPE شرکت Sasol

در بازار محصولات پلیمری، Polymerupdate از توقف برنامه‌ریزی‌نشده یک واحد LDPE شرکت Sasol در آفریقای جنوبی خبر داده است.

با این حال، اطلاعات عمومی منتشرشده جزئیات کافی درباره ظرفیت واحد، محل دقیق، علت توقف و زمان احتمالی راه‌اندازی مجدد را ارائه نمی‌کند.

به همین دلیل، در شرایط فعلی نمی‌توان این توقف را به‌عنوان نشانه‌ای قطعی از ایجاد کمبود LDPE یا افزایش قیمت این محصول در بازار منطقه‌ای تفسیر کرد.

توقف تعمیراتی یک واحد LDPE در اروپا

یک واحد LDPE شرکت Velogy نیز برای انجام تعمیرات متوقف شده است.

Velogy در اروپا دارای سایت‌های مختلفی از جمله سایت Berre فرانسه است که محصولات مختلفی از جمله اتیلن، پروپیلن، بوتادین، پلی‌پروپیلن و LDPE تولید می‌کند.

با وجود این، اطلاعات عمومی موجود درباره توقف اخیر، ظرفیت و محل دقیق واحد را مشخص نکرده است. بنابراین نسبت دادن مستقیم این توقف به سایت Berre بدون تأیید رسمی، از نظر تحلیلی قابل اتکا نیست.

بازار محصولات پتروشیمی؛ داده‌های قیمتی جدید کافی نیست

Polymerupdate مجموعه‌ای از داده‌های قیمتی مربوط به بازار چین برای محصولاتی مانند اتیلن، پروپیلن، پلی‌پروپیلن، HDPE و ABS منتشر کرده است.

با این حال، تاریخ مبنای این داده‌ها دوم اکتبر ۲۰۲۶ است و نه پنجم اکتبر.

از آنجا که اطلاعات عمومی منتشرشده تمام جزئیات قیمت‌ها را در اختیار قرار نمی‌دهد، نمی‌توان ارقام کامل Spot، Contract و Futures را با اطمینان بازسازی کرد.

بنابراین در این رصد، از ارائه ارقام تأییدنشده یا تخمینی بازار محصولات پتروشیمی خودداری شده است.

پروژه‌های جدید پتروشیمی؛ تحول تأییدشده‌ای ثبت نشد

در بازه مورد بررسی، پروژه بزرگ و جدیدی در حوزه‌های Olefins، پلی‌اتیلن، پلی‌پروپیلن، PVC، آروماتیک‌ها یا متانول که وارد مرحله FID، اعطای قرارداد EPC، تخصیص خوراک، راه‌اندازی یا آغاز ساخت شده باشد، با اتکا به منابع معتبر شناسایی نشد.

برخی پروژه‌های قدیمی مانند پروژه‌های Lotte در اندونزی و Dangote در کنیا در جست‌وجوهای روزانه مجدداً ظاهر شده‌اند، اما بررسی تاریخ انتشار نشان می‌دهد این اخبار مربوط به دوره‌های گذشته هستند و نباید به‌عنوان تحولات جدید ۱۳ مهر ثبت شوند.

فناوری و سرمایه‌گذاری جدید پتروشیمی بدون تحول تأییدشده

در حوزه فناوری و سرمایه‌گذاری نیز طی ۲۴ ساعت مورد بررسی، تحول جدیدی که یک فناوری پتروشیمی یا بازیافت را از مرحله اعلام به FID، ساخت یا راه‌اندازی منتقل کرده باشد، تأیید نشد.

برای نمونه، خبر مربوط به مالکیت کامل TotalEnergies بر واحد بازیافت پیشرفته در گراندپویی مربوط به ۱۱ سپتامبر ۲۰۲۶ است و بنابراین در رصد روز جاری به‌عنوان خبر جدید لحاظ نشده است.

این واحد ظرفیت بازیافت حدود ۱۵ هزار تن ضایعات پلاستیکی در سال دارد و تولید آن از مارس ۲۰۲۶ آغاز شده است.

برخورد نفتکش شیمیایی Xanthia با دو کشتی در نروژ

یک حادثه دریایی نیز در آب‌های نروژ رخ داد که طی آن نفتکش شیمیایی Xanthia با دو کشتی باری در Valderhaugfjorden برخورد کرد.

این نفتکش با ظرفیت حدود ۱۷ هزار و ۳۱ تن وزن مرده دچار آب‌گرفتگی نشد و پس از حادثه در محل امن لنگر انداخت.

یکی از کشتی‌های باری دچار آب‌گرفتگی شد، اما شرایط تحت کنترل قرار گرفت. تاکنون گزارشی از تلفات انسانی یا نشت مواد شیمیایی منتشر نشده و پلیس نیز بررسی علت حادثه را آغاز کرده است.

با توجه به نبود گزارش درباره اختلال در عرضه مواد شیمیایی، این رویداد در حال حاضر بیشتر به‌عنوان یک حادثه HSE و حمل‌ونقل دریایی قابل ارزیابی است.

مقررات تجاری؛ محدودیت جدیدی برای محصولات پتروشیمی ثبت نشد

در ۲۴ ساعت گذشته، مقررات یا تصمیم تجاری جدیدی که مستقیماً محصولات مهم پتروشیمی از جمله PE، PP، PVC، متانول و آروماتیک‌ها را هدف قرار دهد، شناسایی نشد.

همچنین محدودیت‌های قبلی صادرات فرآورده‌های نفتی چین و ممنوعیت صادرات دیزل روسیه در این گزارش به‌عنوان تحولات جدید تکرار نشده‌اند؛ زیرا تغییر تازه‌ای در دامنه محصولات مشمول آنها مشاهده نشده است.

پنج پیام مهم برای فعالان صنعت پتروشیمی

نخست؛ جریان صادرات نفت خاورمیانه نشانه‌هایی از بازیابی نشان می‌دهد و در برخی روزهای پایانی سپتامبر حتی از میانگین پیش از جنگ فراتر رفته است. با این حال، بخشی از این جریان به مسیرهای جایگزین و انتقال کشتی به کشتی مربوط است.

دوم؛ ریسک لجستیکی همچنان بالاست. افزایش حوادث دریایی و نرخ بالای حمل VLCC نشان می‌دهد بازگشت حجم صادرات به معنی بازگشت هزینه حمل به شرایط عادی نیست.

سوم؛ کاهش OSP نفت عربستان برای آسیا یک سیگنال مهم برای اقتصاد خوراک است، اما افزایش هزینه حمل می‌تواند بخش قابل توجهی از این مزیت را خنثی کند.

چهارم؛ دو توقف در بخش LDPE در شرکت‌های Sasol و Velogy ثبت شده، اما اطلاعات موجود برای نتیجه‌گیری درباره کمبود یا جهش قیمت این محصول کافی نیست.

پنجم؛ معامله AkzoNobel و Nippon Paint مهم‌ترین تحول شرکتی این رصد است؛ معامله‌ای که با ارزش حدود ۱.۳۵ میلیارد دلار، بخشی از روند بازآرایی پرتفوی شرکت‌های شیمیایی بزرگ جهان را نشان می‌دهد.

جمع‌بندی

رصد بازار جهانی پتروشیمی در ۲۴ ساعت منتهی به ۱۳ مهر ۱۴۰۵ نشان می‌دهد بازار در شرایطی دوگانه قرار دارد. از یک سو، جریان صادرات نفت خاورمیانه در حال افزایش است و کاهش OSP عربستان می‌تواند بخشی از فشار هزینه خوراک در آسیا را کاهش دهد؛ از سوی دیگر، ریسک‌های امنیتی و هزینه بالای حمل‌ونقل همچنان مانع از بازگشت کامل بازار به شرایط عادی شده‌اند.

در بخش پتروشیمی نیز توقف‌های محدود در بازار LDPE و معامله بزرگ AkzoNobel و Nippon Paint از مهم‌ترین تحولات قابل توجه هستند، اما در سایر حوزه‌ها از جمله پروژه‌های بزرگ، فناوری و مقررات تجاری، تحول جدید و قابل اتکایی در این بازه زمانی ثبت نشده است.