به گزارش پتروقلم، یونس نظری، مدیرعامل و نایب‌رئیس هیئت‌مدیره شرکت طراحی مهندسی پارس پنگان، با تشریح تجربه این مجموعه در صنعت تجهیزات نفت، گاز و پتروشیمی، بر ضرورت فاصله گرفتن از نگاه‌های جزیره‌ای و حرکت به سمت یک زنجیره یکپارچه در صنعت انرژی تأکید کرد.
به گفته نظری، توسعه صنعت انرژی تنها با افزایش ظرفیت تولید محقق نمی‌شود و موضوعاتی همچون تأمین خوراک، توسعه میادین، فرآورش، تولید محصولات با ارزش افزوده، ساخت تجهیزات تخصصی و ایجاد زیرساخت‌های انتقال باید در قالب یک منظومه واحد مورد توجه قرار گیرد.
تکمیل زنجیره ارزش؛ ضرورت عبور از تولید محصولات پایه
بخش مهمی از ظرفیت پتروشیمی ایران طی سال‌های گذشته با تمرکز بر تولید محصولات پایه ایجاد شده است. این رویکرد در دوره توسعه مجتمع‌های بزرگ، متناسب با منابع موجود و ضرورت افزایش تولید شکل گرفت، اما ادامه این مسیر بدون گسترش صنایع پایین‌دستی می‌تواند وابستگی درآمدهای صنعت به نوسانات بازارهای جهانی را افزایش دهد.
نظری معتقد است توسعه پارک‌های شیمیایی تخصصی، تقویت صنایع پایین‌دستی و ایجاد ارتباط مؤثر میان واحدهای صنعتی، دانشگاه‌ها و شرکت‌های مهندسی می‌تواند مسیر تکمیل زنجیره ارزش را هموار کند.
او تأکید کرد که برای تحقق این هدف، سیاستگذار، سرمایه‌گذار، تولیدکننده، شرکت‌های مهندسی و مراکز علمی باید در یک چارچوب هماهنگ حرکت کنند.
مکران؛ فرصتی برای طراحی نسل جدید هاب‌های صنعتی
مدیرعامل پارس پنگان با اشاره به تجربه فعالیت در مناطق صنعتی ماهشهر، عسلویه و مکران، ظرفیت‌های سواحل مکران را فراتر از احداث چند واحد تولیدی جدید ارزیابی کرد.
به گفته وی، دسترسی به آب‌های آزاد، ظرفیت‌های حمل‌ونقل و لجستیک و امکان ایجاد زیرساخت‌های جدید، مکران را به گزینه‌ای مهم برای توسعه صنعتی تبدیل کرده است؛ با این حال، موفقیت این طرح‌ها به نوع نگاه به توسعه این منطقه بستگی دارد.
نظری بر این باور است که هاب‌های صنعتی جدید باید از ابتدا با در نظر گرفتن همزمان صنایع بالادستی و پایین‌دستی، حمل‌ونقل، زیرساخت، مراکز علمی و فناوری و ملاحظات زیست‌محیطی طراحی شوند.
او تجربه ماهشهر و عسلویه را قابل استفاده برای طراحی نسل جدید مناطق صنعتی دانست، اما تأکید کرد توسعه مکران نباید صرفاً به افزایش تولید محصولات پایه محدود شود.
ناترازی گاز؛ چالشی برای کل زنجیره انرژی
ناترازی گاز از دیگر موضوعاتی بود که در این دیدگاه مورد توجه قرار گرفت. نظری معتقد است این مسئله تنها یک چالش برای پتروشیمی‌ها نیست و استمرار فعالیت صنایع گازمحور به پایداری تولید، انتقال و تأمین گاز وابسته است.
وی مشارکت صنایع بزرگ و هلدینگ‌ها در پروژه‌های توسعه بالادست، جمع‌آوری گازهای همراه، تقویت فشار و توسعه شبکه‌های گازی را از ظرفیت‌هایی دانست که می‌تواند در کاهش بخشی از مشکلات موجود مؤثر باشد.
به اعتقاد او، مسئله گاز باید از تولید تا فرآورش، انتقال و مصرف به صورت یکپارچه بررسی شود؛ زیرا تصمیم‌گیری جداگانه درباره هر حلقه، امکان حل پایدار ناترازی را کاهش می‌دهد.
پروژه تابناک؛ محک توان مهندسی و ساخت تجهیزات داخلی
پارس پنگان در یکی از پروژه‌های مهم مرتبط با میدان گازی تابناک نیز حضور داشته است؛ پروژه‌ای که در حوزه عملیاتی شرکت نفت مناطق مرکزی ایران و با هدف تفکیک و تقویت فشار گاز در منطقه پارسیان اجرا می‌شود.
بر اساس توضیحات ارائه‌شده، این شرکت در این پروژه تأمین بخشی از شیرآلات موردنیاز از جمله شیرهای قطع و وصل، شیرهای موتوری و شیرهای دستی را بر عهده داشته است.
در بخش‌هایی از پروژه نیز طراحی و ساخت عملگرهای مورد نیاز در داخل مجموعه انجام شده است. یکی از دستاوردهای فنی این همکاری، طراحی و ساخت چهار سایز و کلاس جدید از شیرآلات برای نخستین بار در پارس پنگان عنوان شده است.
این تجربه نشان می‌دهد بومی‌سازی تجهیزات صنعت نفت تنها به تولید نمونه مشابه محصول خارجی محدود نمی‌شود و می‌تواند به توسعه دانش فنی، طراحی محصولات جدید و افزایش ظرفیت شرکت‌های داخلی منجر شود.
بومی‌سازی تجهیزات نفت؛ فراتر از جایگزینی واردات
توسعه تجهیزات تخصصی صنعت نفت و گاز زمانی می‌تواند به یک مزیت پایدار تبدیل شود که فرآیند بومی‌سازی از مرحله ساخت محصول فراتر رفته و دانش فنی لازم برای طراحی، انتخاب مواد، شبیه‌سازی، تولید، آزمایش و کنترل کیفیت نیز در داخل کشور توسعه پیدا کند.
شیرآلات کنترلی از جمله تجهیزاتی هستند که عملکرد آنها ارتباط مستقیمی با کنترل فرآیند و قابلیت اطمینان واحدهای صنعتی دارد. بنابراین، تولید چنین تجهیزاتی نیازمند مجموعه‌ای از دانش‌ها و مهارت‌های تخصصی است.
نظری ترکیب دانش مهندسان جوان با تجربه نیروهای فنی و استادکاران باسابقه را یکی از عوامل مؤثر در توسعه محصولات تخصصی دانست؛ ظرفیتی که می‌تواند مسیر کاهش وابستگی به تأمین‌کنندگان خارجی را تقویت کند.
انضباط مالی؛ پشتوانه توسعه صنعتی
در کنار توسعه فنی و تولیدی، مدیریت منابع مالی نیز از الزامات تداوم فعالیت شرکت‌های صنعتی عنوان شده است.
به گفته نظری، سرمایه‌گذاری در تحقیق و توسعه، توسعه محصول و بازار بدون ساماندهی فرآیندهای مالی و تجاری امکان استمرار ندارد. مدیریت هزینه‌ها، پیگیری مطالبات و بازگرداندن منابع مالی به چرخه فعالیت شرکت از جمله محورهای مورد توجه در این زمینه است.
وی همچنین افزایش هماهنگی میان واحدهای مهندسی، تولید، بازرگانی و مالی و تأمین به‌موقع مواد اولیه را از عوامل مؤثر بر افزایش ظرفیت تولید دانست.
سرمایه انسانی؛ موتور محرک نوآوری در صنعت تجهیزات
نیروی انسانی متخصص یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های توسعه صنعت تجهیزات نفت و گاز به شمار می‌رود. نظری تأکید کرد که حفظ نیروهای متخصص نیازمند ایجاد محیطی مبتنی بر اعتماد، شفافیت، امکان رشد حرفه‌ای و مشارکت کارشناسان در تصمیم‌های فنی است.
به اعتقاد وی، بخش قابل توجهی از نوآوری در شرکت‌های صنعتی از تعامل مستقیم میان مهندسان، کارشناسان و نیروهای تولید شکل می‌گیرد.
ترکیب تجربه نیروهای باسابقه با دانش نسل جدید مهندسان می‌تواند زمینه طراحی و ساخت محصولات جدید را فراهم کرده و ظرفیت شرکت‌های ایرانی را برای پاسخگویی به نیازهای پیچیده صنعت انرژی افزایش دهد.
مسیر آینده صنعت انرژی ایران
تجربه پروژه‌های صنعتی و توسعه تجهیزات داخلی نشان می‌دهد آینده صنعت انرژی ایران به میزان استفاده از ظرفیت شرکت‌های مهندسی، سازندگان داخلی، دانشگاه‌ها و نیروی انسانی متخصص وابسته است.
حرکت از تولید محصولات پایه به سمت تکمیل زنجیره ارزش، طراحی هاب‌های صنعتی نسل جدید، مشارکت صنایع در توسعه زیرساخت‌های گاز و تقویت ساخت داخل می‌تواند بخشی از مسیر پیش‌روی صنعت انرژی کشور باشد.
در این میان، توسعه توان مهندسی داخلی تنها زمانی به نتیجه پایدار می‌رسد که همزمان با سرمایه‌گذاری فنی، مدیریت مالی، توسعه منابع انسانی و ایجاد ارتباط میان بخش‌های مختلف صنعت دنبال شود.
جدول محورهای کلیدی خبر
| محور | مهم‌ترین نکته |
|---|---|
| زنجیره ارزش | حرکت از تولید محصولات پایه به سمت صنایع پایین‌دستی و محصولات با ارزش افزوده |
| مکران | طراحی هاب صنعتی جدید با نگاه همزمان به تولید، لجستیک، فناوری و محیط زیست |
| ناترازی گاز | ضرورت نگاه یکپارچه به تولید، فرآورش، انتقال و مصرف گاز |
| پروژه تابناک | مشارکت پارس پنگان در تأمین و ساخت بخشی از تجهیزات و شیرآلات |
| ساخت داخل | توسعه دانش فنی در کنار جایگزینی تجهیزات وارداتی |
| سرمایه انسانی | ترکیب تجربه نیروهای باسابقه با دانش مهندسان جوان |
| مدیریت مالی | کنترل هزینه‌ها، پیگیری مطالبات و مدیریت منابع برای پشتیبانی از تولید |
| آینده صنعت | افزایش نقش شرکت‌های مهندسی، سازندگان داخلی و دانشگاه‌ها در توسعه انرژی |
جمع‌بندی:
رویکرد مطرح‌شده از سوی مدیرعامل پارس پنگان بر این محور استوار است که توسعه آینده صنعت انرژی ایران باید همزمان در چند جبهه دنبال شود؛ از تکمیل زنجیره ارزش و توسعه زیرساخت گاز گرفته تا تقویت ساخت داخل، افزایش توان شرکت‌های مهندسی و سرمایه‌گذاری روی نیروی انسانی متخصص.
ارسال دیدگاه