به گزارش پتروقلم، بررسی تحولات این دوره نشان می‌دهد که علاوه بر قیمت محصولات و مواد اولیه، عواملی مانند وضعیت عرضه، تقاضای صنایع پایین‌دستی، هزینه حمل‌ونقل دریایی و امنیت مسیرهای تجاری نیز در تعیین شرایط بازار پتروشیمی نقش مهمی دارند.
مهم‌ترین تحولات بازار جهانی پتروشیمی در ۱۸ مهر ۱۴۰۵
در جدول زیر، مهم‌ترین شاخص‌ها و رویدادهای مطرح‌شده در گزارش رصد روزانه صنعت پتروشیمی جهان مرور شده‌اند.
| شاخص یا رویداد | آخرین وضعیت گزارش‌شده | اهمیت برای صنعت |
|---|---|---|
| پلی‌اتیلن سبک اروپا | افزایش ۴۰ یورویی در هر تن | رشد قیمت محصولات پلیمری |
| اتیلن شمال‌غرب اروپا | افزایش هفتگی ۷۰ یورویی در هر تن | افزایش هزینه تأمین خوراک |
| نفت برنت | ۱۰۴ دلار و ۷۲ سنت در هر بشکه | اثرگذاری بر هزینه انرژی و مواد اولیه |
| پیشنهاد خرید اوونیک | بررسی احتمال افزایش پیشنهاد باسف | احتمال تغییر در ساختار صنعت شیمی اروپا |
| معاملات گازوئیل روسیه | صدور مجوز محدود آمریکا تا آوریل ۲۰۲۷ | اثر احتمالی بر بازار فرآورده‌های پالایشی |
| تولید فراساحلی خلیج مکزیک | توقف حدود ۷۲ درصد تولید نفت و ۵۹ درصد تولید گاز منطقه | افزایش ریسک کوتاه‌مدت عرضه انرژی |
| حمل‌ونقل دریایی خلیج فارس | افزایش مخاطرات امنیتی و هزینه‌های مرتبط | احتمال افزایش هزینه بیمه و تحویل محموله‌ها |
ارقام جدول بر اساس اطلاعات درج‌شده در گزارش مبنا تنظیم شده‌اند و لزوماً بیانگر قیمت‌های لحظه‌ای بازار نیستند.
احتمال افزایش پیشنهاد باسف برای خرید اوونیک
شرکت آلمانی باسف در حال بررسی احتمال افزایش پیشنهاد خود برای خرید شرکت اوونیک است؛ معامله‌ای که در صورت نهایی‌شدن می‌تواند بر ساختار رقابت در بازار مواد شیمیایی تخصصی و پلیمرهای مهندسی اروپا اثر بگذارد.
ارزش پیشنهاد اولیه باسف حدود ۱۰.۳ میلیارد یورو، معادل ۲۲ یورو و ۱۵ سنت برای هر سهم، برآورد شده بود. با این حال، اوونیک این پیشنهاد را ناکافی ارزیابی کرده است.
بنیاد راگ، بزرگ‌ترین سهام‌دار اوونیک، اعلام کرده که از علاقه باسف به خرید این شرکت اطلاع دارد. در مقابل، اوونیک تأکید کرده است که مذاکراتی میان دو شرکت در جریان نیست و باسف نیز درباره احتمال افزایش پیشنهاد موضع رسمی اعلام نکرده است.
در شرایط فعلی، این موضوع همچنان در مرحله بررسی احتمالات قرار دارد و نمی‌توان آن را توافق قطعی برای واگذاری شرکت دانست. با این وجود، هرگونه تغییر در مالکیت اوونیک می‌تواند از منظر رقابت صنعتی، توسعه محصولات تخصصی و یکپارچگی زنجیره تولید مواد شیمیایی اهمیت داشته باشد.
افزایش قیمت پلی‌اتیلن سبک و اتیلن در بازار اروپا
بازار پلیمر اروپا در دوره مورد بررسی با افزایش قیمت پلی‌اتیلن سبک و رشد نرخ اتیلن مواجه شد. این روند در شرایطی شکل گرفته است که تقاضای صنایع پایین‌دستی همچنان با محدودیت روبه‌روست و خریداران بیشتر بر تأمین نیازهای کوتاه‌مدت تمرکز دارند.
بر اساس داده‌های گزارش‌شده، قیمت نقدی پلی‌اتیلن سبک در شمال‌غرب اروپا با افزایش ۴۰ یورویی نسبت به هفته قبل، به محدوده یک‌هزار و ۳۶۵ تا یک‌هزار و ۳۷۵ یورو در هر تن رسید. در بازار آنتورپ نیز قیمت این محصول با رشد مشابه، در محدوده یک‌هزار و ۳۵۰ تا یک‌هزار و ۳۸۰ یورو در هر تن قرار گرفت.
در بخش خوراک، قیمت نقدی اتیلن در شمال‌غرب اروپا با ۷۰ یورو افزایش هفتگی به محدوده یک‌هزار و ۴۵ تا یک‌هزار و ۵۵ یورو در هر تن رسید. همچنین قیمت قراردادی اتیلن برای ماه اکتبر یک‌هزار و ۵۵۵ یورو در هر تن اعلام شد که ۸۰ یورو بیشتر از ماه قبل است.
افزایش هزینه خوراک و بالا رفتن پیشنهادهای فروش از عوامل حمایت‌کننده قیمت پلی‌اتیلن هستند. با این حال، ضعف تقاضای مصرف‌کنندگان صنعتی می‌تواند مانع از تثبیت روند صعودی شود. ازاین‌رو، ارزیابی بازار به بررسی هم‌زمان هزینه تولید، سطح موجودی انبارها و میزان خرید صنایع پایین‌دستی نیاز دارد.
تغییرات قیمت پلیمرها در آمریکا و آمریکای لاتین
گزارش‌های بازار از افزایش پیشنهادهای فروش پلی‌اتیلن و پلی‌پروپیلن در برخی بازارهای آمریکا و همچنین رشد قیمت تعدادی از پلیمرهای وارداتی در آمریکای لاتین حکایت دارند.
در آمریکا، محدودیت عرضه برخی گریدها و افزایش قیمت‌های پیشنهادی تولیدکنندگان از عوامل مؤثر بر شرایط بازار عنوان شده‌اند. در آمریکای لاتین نیز افزایش پیشنهادهای وارداتی و هزینه تأمین، بر قیمت برخی انواع پلی‌اتیلن تأثیر گذاشته است.
با این حال، اطلاعات قابل اتکای کافی درباره دامنه تغییر قیمت‌ها، شرایط تحویل و تفاوت میان گریدهای مختلف در دسترس نیست. بنابراین، تعیین میزان دقیق افزایش قیمت‌ها یا تعمیم این وضعیت به کل بازار پلیمرهای این مناطق، به داده‌های تکمیلی نیاز دارد.
قیمت نفت برنت در محدوده بالاتر از ۱۰۰ دلار باقی ماند
نفت برنت معاملات جمعه را با قیمت ۱۰۴ دلار و ۷۲ سنت در هر بشکه به پایان رساند که نشان‌دهنده افزایش ۴۴ سنتی نسبت به روز قبل بود. نفت خام آمریکا نیز با رشد ۳۶ سنتی به ۹۱ دلار و ۸۵ سنت در هر بشکه رسید.
بازار نفت در این دوره از دو گروه عامل متأثر بود. از یک سو، اظهارات مربوط به مذاکرات ایران و ازسرگیری صادرات فرآورده‌های پالایشی چین بر انتظارات بازار اثر گذاشت. از سوی دیگر، توقف بخشی از تولید فراساحلی نفت و گاز در خلیج مکزیک و افزایش نگرانی‌ها درباره امنیت کشتیرانی در خلیج فارس، از قیمت‌ها حمایت کرد.
برای صنعت پتروشیمی، بالا ماندن قیمت نفت می‌تواند هزینه تأمین انرژی و برخی مواد اولیه را افزایش دهد. با این حال، اثر نهایی بر تولید محصولاتی مانند اتیلن و پروپیلن به قیمت نفتا، وضعیت بازار گاز و حاشیه سود واحدهای تولیدی وابسته است.
مجوز محدود آمریکا برای برخی معاملات گازوئیل روسیه
وزارت خزانه‌داری آمریکا مجوزی صادر کرده است که بر اساس آن، برخی معاملات مرتبط با فروش، تحویل و واردات گازوئیل روسیه تا آوریل ۲۰۲۷ مجاز خواهد بود. این مجوز دارای محدودیت‌های مشخص است و نباید به‌عنوان لغو عمومی تحریم‌های انرژی روسیه تلقی شود.
هم‌زمان، برنامه‌هایی برای عرضه بیش از ۳۰۰ هزار تن گازوئیل روسیه به بازار آمریکا و بازارهای جهانی مطرح شده است. عرضه ۵۰۰ هزار تن دیگر در ماه نوامبر و یک میلیون تن در مرحله بعد نیز در گزارش مبنا ذکر شده‌اند.
این حجم‌ها باید به‌عنوان برنامه‌های اعلام‌شده در نظر گرفته شوند، نه محموله‌های تحویل‌شده و قطعی.
افزایش احتمالی عرضه گازوئیل می‌تواند بر بازار فرآورده‌های پالایشی و هزینه سوخت اثرگذار باشد؛ اما تأثیر مستقیم آن بر بازار خوراک پتروشیمی، از جمله نفتا و گاز مایع، بدون بررسی ترکیب عرضه و شرایط بازار قابل تعیین نیست.
تغییر وضعیت عملیاتی واحدهای پتروشیمی چین
بخشی از تحولات عملیاتی گزارش‌شده به توقف تعمیراتی، راه‌اندازی مجدد و خروج برخی واحدهای شیمیایی و پلیمری چین از مدار تولید مربوط می‌شود.
از جمله این تغییرات می‌توان به توقف یک واحد اسید ترفتالیک خالص در شرکت ژجیانگ دوشان انرژی، آغاز تعمیرات یک واحد دیگر در شرکت جیاشینگ پتروشیمی، راه‌اندازی واحد شماره ۳ پلی‌پروپیلن شرکت نورث هواجین و توقف یک واحد پلی‌پروپیلن در شرکت هویژو لیتو اشاره کرد.
همچنین توقف تولید اسید استیک در شرکت گوانگ‌دونگ شنگ‌یواندا و راه‌اندازی مجدد واحدهای بوتان‌دی‌ال در شرکت شین‌جیانگ شینیه انرژی گزارش شده است.
توقف واحدهای اسید ترفتالیک می‌تواند بر زنجیره تولید پلی‌استر و برخی مواد اولیه مورد استفاده در صنایع بسته‌بندی اثر بگذارد. در بازار پلی‌پروپیلن نیز تأثیر نهایی این تحولات به ظرفیت واحدها، مدت توقف و هم‌زمانی راه‌اندازی سایر کارخانه‌ها بستگی دارد.
از آنجا که اطلاعات مربوط به ظرفیت و زمان دقیق همه این تغییرات کامل نیست، نمی‌توان اثر خالص آنها بر عرضه بازار چین را به‌طور قطعی برآورد کرد.
بازگشت واحد پلی‌پروپیلن پتروچاینا به مدار تولید
یک واحد پلی‌پروپیلن متعلق به شرکت پتروچاینا چین با ظرفیت سالانه ۱۰۰ هزار تن، پس از پایان دوره تعمیرات به مدار تولید بازگشته است.
این واحد از حدود ۲۰ مرداد در توقف تعمیراتی قرار داشت و خبر راه‌اندازی مجدد آن در ۱۷ مهر منتشر شد. بنابراین، زمان وقوع این رویداد به روزهای پیش از انتشار گزارش حاضر بازمی‌گردد و نباید آن را به‌عنوان یک اتفاق جدید در روز ۱۸ مهر ثبت کرد.
بازگشت این ظرفیت به مدار تولید می‌تواند در ارزیابی عرضه پلی‌پروپیلن چین مؤثر باشد؛ هرچند تعیین اثر واقعی آن به سطح تولید پس از راه‌اندازی و وضعیت تقاضای بازار بستگی دارد.
توقف بخش بزرگی از تولید نفت و گاز در خلیج مکزیک
نزدیک‌شدن طوفان ایساایاس به سواحل آمریکا، به توقف گسترده بخشی از تولید نفت و گاز فراساحلی در خلیج مکزیک منجر شده است.
بر اساس اطلاعات گزارش‌شده، حدود یک میلیون و ۵۰۰ هزار بشکه نفت در روز و یک میلیارد و ۳۰۰ میلیون فوت‌مکعب گاز طبیعی در روز از مدار تولید خارج شده‌اند. این مقادیر به‌ترتیب معادل حدود ۷۲ درصد تولید نفت و ۵۹ درصد تولید گاز فراساحلی منطقه اعلام شده‌اند.
همچنین کارکنان ۱۲۹ سکوی تولیدی تخلیه شده‌اند و فعالیت شرکت‌هایی از جمله شل، شورون، بی‌پی، انی و مورفی اویل تحت تأثیر شرایط جوی قرار گرفته است.
توقف تولید می‌تواند ریسک کوتاه‌مدت عرضه انرژی و خوراک صنایع شیمیایی در ساحل خلیج آمریکا را افزایش دهد. با این حال، توقف‌های پیشگیرانه ناشی از شرایط جوی الزاماً به معنای واردشدن خسارت فیزیکی به تأسیسات نیست و میزان اثرگذاری آن به مدت توقف و زمان بازگشت واحدها به مدار بستگی دارد.
افزایش ریسک حمل‌ونقل دریایی در خلیج فارس
گزارش‌های منتشرشده از گسترش مخاطرات امنیتی کشتیرانی در خلیج فارس و مناطق پیرامونی حکایت دارند. این شرایط می‌تواند بر برنامه حرکت کشتی‌ها، هزینه بیمه، نرخ اجاره نفتکش‌ها و زمان تحویل محموله‌های انرژی و محصولات پتروشیمی تأثیر بگذارد.
در گزارش مبنا به حوادث مربوط به نفتکش اَکِرز در نزدیکی قطر و نفتکش جم شماره ۲ در نزدیکی امارات اشاره شده است. همچنین نرخ روزانه اجاره برخی نفتکش‌های بزرگ تا حدود یک میلیون و ۶۰۰ هزار دلار گزارش شده است.
این نرخ به شرایط پرریسک بازار مربوط است و نباید به‌عنوان نرخ عمومی تمام نفتکش‌ها یا کشتی‌های حمل مواد شیمیایی در نظر گرفته شود.
تخلیه خدمه نفتکش جم شماره ۲ پس از حمله پهپادی
بر اساس اطلاعات گزارش‌شده، ۲۲ دریانورد هندی حاضر در نفتکش جم شماره ۲ پس از حمله پهپادی در نزدیکی لنگرگاه شارجه تخلیه شدند. به گفته وزیر کشتیرانی هند، خدمه در وضعیت ایمن قرار داشتند و آسیبی به آنان گزارش نشد.
اطلاعات قطعی درباره میزان خسارت به کشتی، وضعیت محموله و زمان بازگشت نفتکش به عملیات منتشر نشده است.
این رویداد بار دیگر اهمیت امنیت مسیرهای دریایی را در تجارت انرژی و پتروشیمی برجسته می‌کند. حتی در شرایطی که تولید کارخانه‌ها بدون تغییر ادامه دارد، افزایش هزینه بیمه، محدودیت دسترسی به کشتی و تأخیر در بارگیری یا تحویل می‌تواند هزینه نهایی معاملات را افزایش دهد.
وضعیت پروژه‌های جدید و سرمایه‌گذاری در صنعت پتروشیمی
در اطلاعات مبنای این گزارش، خبر تأییدشده‌ای درباره تصمیم نهایی سرمایه‌گذاری، آغاز ساخت یا راه‌اندازی تجاری یک پروژه بزرگ در حوزه تولید الفین‌ها، پلیمرها، متانول تجدیدپذیر یا بازیافت شیمیایی شناسایی نشده است.
همچنین خبر جدیدی با تاریخ وقوع قابل تأیید درباره قراردادهای مهندسی، تأمین تجهیزات، تخصیص خوراک یا آغاز تولید تجاری مجتمع‌های بزرگ پتروشیمی در این بخش ارائه نشده است.
ازاین‌رو، برای جلوگیری از انتساب اخبار قدیمی به بازه زمانی جدید، پروژه‌هایی که اطلاعات آنها به دوره‌های پیشین مربوط بوده‌اند، در فهرست تحولات تازه قرار نگرفته‌اند.
پنج نکته کلیدی برای فعالان بازار پتروشیمی
1. افزایش قیمت پلی‌اتیلن اروپا: رشد ۴۰ یورویی قیمت پلی‌اتیلن سبک و افزایش ۷۰ یورویی اتیلن در هر تن، اهمیت هزینه خوراک را در تحولات بازار نشان می‌دهد؛ اما ضعف تقاضا همچنان یک عامل محدودکننده است.
2. احتمال تغییر ساختار مالکیت اوونیک: بررسی احتمال افزایش پیشنهاد باسف می‌تواند از منظر رقابت در بازار مواد شیمیایی تخصصی اهمیت داشته باشد، ولی هنوز توافق الزام‌آوری اعلام نشده است.
3. تغییرات احتمالی در بازار فرآورده‌های پالایشی: مجوز محدود آمریکا برای برخی معاملات گازوئیل روسیه ممکن است بر عرضه فرآورده‌ها اثر بگذارد؛ با این حال، حجم‌های اعلام‌شده را نباید با محموله‌های تحویل‌شده یکسان دانست.
4. ریسک عرضه انرژی در آمریکا: توقف تولید فراساحلی در خلیج مکزیک می‌تواند در کوتاه‌مدت بر بازار انرژی اثر بگذارد. مدت توقف و سرعت بازگشت تأسیسات به مدار، عوامل تعیین‌کننده در میزان اثرگذاری این رویداد هستند.
5. افزایش اهمیت هزینه حمل و امنیت تحویل: در معاملات بین‌المللی پتروشیمی، قیمت محصول به‌تنهایی برای ارزیابی سودآوری کافی نیست. هزینه بیمه، نرخ اجاره کشتی، شرایط بارگیری و امکان تحویل به‌موقع نیز باید در محاسبات لحاظ شوند.
جمع‌بندی
مجموع تحولات گزارش رصد روزانه صنعت پتروشیمی جهان در ۱۸ مهر ۱۴۰۵ نشان می‌دهد که بازار با ترکیبی از فشار هزینه خوراک، تغییرات قیمت محصولات پلیمری و ریسک‌های مرتبط با عرضه انرژی و حمل‌ونقل دریایی روبه‌روست.
افزایش قیمت پلی‌اتیلن سبک و اتیلن در اروپا، در کنار ضعف تقاضای پایین‌دستی، بیانگر بازاری است که در آن رشد هزینه‌ها لزوماً به افزایش پایدار مصرف منجر نمی‌شود. از سوی دیگر، اختلالات تولید ناشی از شرایط جوی در آمریکا و مخاطرات کشتیرانی در خلیج فارس می‌توانند هزینه تأمین و تحویل را افزایش دهند.
برای فعالان صنعت پتروشیمی، پایش هم‌زمان قیمت خوراک، میزان عرضه، تقاضای واقعی، هزینه لجستیک و وضعیت عملیاتی واحدهای تولیدی، مبنای دقیق‌تری برای تحلیل روند بازار و تصمیم‌گیری تجاری فراهم می‌کند.
ارسال دیدگاه