به گزارش پترو قلم، تکمیل این رآکتور توسط گروه فاتح صنعت، گامی در مسیر توسعه ساخت داخل تجهیزات سنگین مورد استفاده در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی به شمار می‌رود. بر اساس اطلاعات اعلام‌شده از سوی سازندگان، هزینه پیشنهادی نمونه خارجی این تجهیز حدود چهار برابر هزینه ساخت داخلی آن بوده است.
این رآکتور برای استفاده در فرآیند تولید محصولات پلیمری طراحی شده و طبق برنامه اعلام‌شده، قرار است پس از انتقال به مجتمع پتروشیمی مقصد، طی چهار ماه آینده نصب شود.
مشخصات فنی رآکتور ۵۰۰ تنی پتروشیمی
ابعاد بزرگ، وزن بالا و نیاز به رعایت الزامات دقیق مهندسی، ساخت این رآکتور را به پروژه‌ای تخصصی در حوزه تجهیزات فرآیندی تبدیل کرده است. تولید چنین تجهیزاتی به ماشین‌آلات سنگین، دانش فنی در زمینه شکل‌دهی فلزات و توان اجرایی در ساخت قطعات بزرگ صنعتی نیاز دارد.
مهم‌ترین مشخصات اعلام‌شده برای این تجهیز در جدول زیر آمده است.
| مشخصه | اطلاعات اعلام‌شده |
|---|---|
| نوع تجهیز | رآکتور صنعتی پتروشیمی |
| وزن | حدود ۵۰۰ تن |
| طول | حدود ۴۰ متر |
| محل ساخت | استان فارس، شیراز |
| سازنده | گروه فاتح صنعت |
| کاربرد | فرآیند تولید محصولات پلیمری |
| مدت زمان ساخت | حدود ۱۴ ماه |
| زمان پیش‌بینی‌شده نصب | طی چهار ماه آینده |
| مزیت اقتصادی | کاهش هزینه تأمین نسبت به نمونه خارجی |
فناوری ساخت بدنه رآکتور با ورق‌های فولادی ضخیم
یکی از مراحل مهم در تولید این تجهیز، شکل‌دهی ورق‌های فولادی ضخیم برای ساخت بدنه و بخش‌های مختلف رآکتور بوده است. اجرای این فرآیند به ماشین‌آلاتی نیاز دارد که بتوانند قطعات فلزی سنگین را با دقت مورد نیاز شکل دهند.
بر اساس اطلاعات منتشرشده، در فرآیند ساخت این رآکتور از دستگاه رول ورق با قابلیت شکل‌دهی ورق‌هایی به ضخامت حداکثر ۳۱۰ میلی‌متر استفاده شده است. این ظرفیت به‌ویژه برای تولید بخش‌های مخروطی و کاهنده تجهیز اهمیت دارد؛ قطعاتی که ساخت آنها به توان فنی و تجهیزات صنعتی ویژه نیازمند است.
تأمین چنین زیرساخت‌هایی می‌تواند امکان اجرای پروژه‌های پیچیده‌تر در حوزه ساخت تجهیزات فرآیندی را برای شرکت‌های داخلی فراهم کند.
ساخت داخل رآکتور پتروشیمی چه میزان صرفه‌جویی ایجاد می‌کند؟
یکی از مهم‌ترین دستاوردهای اقتصادی این پروژه، اختلاف قابل توجه میان هزینه ساخت داخلی و پیشنهادهای خارجی برای تأمین تجهیزات مشابه است.
طبق اطلاعات اعلام‌شده از سوی سازندگان، قیمت پیشنهادی شرکت‌های خارجی برای نمونه مشابه حدود چهار برابر هزینه ساخت این رآکتور در داخل کشور بوده است. این اختلاف قیمت، اهمیت توسعه ظرفیت‌های داخلی در تولید تجهیزات فوق‌سنگین را برجسته می‌کند.
با این حال، میزان دقیق صرفه‌جویی ریالی یا ارزی پروژه به اطلاعاتی مانند هزینه نهایی ساخت، شرایط قرارداد خارجی، هزینه حمل‌ونقل و مخارج نصب وابسته است و بدون انتشار ارقام تفصیلی نمی‌توان رقم قطعی برای آن اعلام کرد.
در مجموع، توسعه ساخت داخل می‌تواند وابستگی به تأمین‌کنندگان خارجی را کاهش دهد، ریسک تأخیر در تأمین تجهیزات را محدود کند و به مدیریت هزینه پروژه‌های بزرگ پتروشیمی کمک کند.
نقش رآکتور جدید در فرآیند تولید محصولات پلیمری
رآکتورها از تجهیزات کلیدی در بسیاری از فرآیندهای شیمیایی و پتروشیمیایی هستند و مشخصات فنی آنها باید متناسب با شرایط عملیاتی، نوع فرآیند و الزامات طراحی واحد تولیدی تعیین شود.
رآکتور ساخته‌شده در شیراز نیز برای استفاده در فرآیند تولید پلیمر در نظر گرفته شده است. بر اساس برنامه اعلام‌شده، پس از تکمیل مراحل انتقال و نصب در مجتمع پتروشیمی مقصد، امکان استفاده از این تجهیز در فرآیند مربوط فراهم خواهد شد.
البته میزان تأثیر این رآکتور بر ظرفیت تولید، عملکرد واحد یا افزایش تولید محصولات پلیمری به مشخصات فرآیندی و اطلاعات فنی مجتمع مقصد بستگی دارد؛ جزئیاتی که تاکنون در اطلاعات منتشرشده به‌طور کامل تشریح نشده است.
ظرفیت صادراتی سازندگان ایرانی تجهیزات فوق‌سنگین
توسعه توان ساخت تجهیزات سنگین می‌تواند فرصت‌های تازه‌ای برای حضور شرکت‌های ایرانی در بازارهای منطقه‌ای ایجاد کند. بر اساس اطلاعات منتشرشده، مجموعه سازنده این رآکتور پیش‌تر در پروژه‌هایی در کشورهای عمان، جمهوری آذربایجان و ترکیه نیز مشارکت داشته است.
تداوم این مسیر، در صورت برخورداری از استانداردهای مورد نیاز بازارهای هدف و رقابت‌پذیری اقتصادی، می‌تواند زمینه توسعه صادرات تجهیزات صنعتی و خدمات مهندسی ایران را تقویت کند.
صنایع نفت، گاز و پتروشیمی برای اجرای پروژه‌های توسعه‌ای خود به طیف گسترده‌ای از تجهیزات تخصصی نیاز دارند. افزایش توان داخلی در طراحی و ساخت این تجهیزات، علاوه بر تأمین نیاز بازار داخل، ظرفیت مشارکت شرکت‌های ایرانی در پروژه‌های خارجی را نیز افزایش می‌دهد.
اشتغال‌زایی در صنعت ساخت تجهیزات پتروشیمی
ساخت تجهیزات فوق‌سنگین به فعالیت مجموعه‌ای از نیروهای متخصص در حوزه‌های مهندسی، ساخت، جوشکاری، کنترل کیفیت و مدیریت پروژه وابسته است. از این رو، توسعه این صنعت می‌تواند بر اشتغال مستقیم و غیرمستقیم در زنجیره تأمین تجهیزات صنعتی تأثیر بگذارد.
بر اساس اطلاعات اعلام‌شده، حدود ۵۷۰۰ نفر در مجموعه سازنده این رآکتور فعالیت دارند و جذب ۲۲۸ نیروی جدید نیز در برنامه این مجموعه قرار گرفته است.
این آمار به مجموعه سازنده مربوط است و لزوماً به معنای اشتغال ایجادشده به‌واسطه همین پروژه نیست؛ با این حال، نشان‌دهنده ابعاد نیروی انسانی فعال در این مجموعه صنعتی است.
زمان نصب رآکتور ۵۰۰ تنی در مجتمع پتروشیمی
فرآیند ساخت این رآکتور حدود ۱۴ ماه طول کشیده است. مطابق برنامه اعلام‌شده، انتقال و نصب تجهیز در مجتمع پتروشیمی مقصد برای چهار ماه آینده پیش‌بینی شده است.
با تکمیل مراحل نصب و انجام آزمون‌ها و بررسی‌های فنی مورد نیاز، این تجهیز می‌تواند در مسیر بهره‌برداری صنعتی قرار گیرد. تحقق این هدف به اجرای موفق عملیات حمل، نصب، اتصال به زیرساخت‌های واحد و تأیید الزامات فنی و ایمنی وابسته خواهد بود.
در مجموع، ساخت رآکتور ۵۰۰ تنی در شیراز را می‌توان نمونه‌ای از توسعه ظرفیت داخلی در تولید تجهیزات سنگین پتروشیمی دانست؛ مسیری که در صورت تداوم و ارتقای کیفیت ساخت، می‌تواند به کاهش وابستگی خارجی، مدیریت هزینه پروژه‌ها و تقویت توان رقابتی سازندگان ایرانی کمک کند.
ارسال دیدگاه