به گزارش پتروقلم، در بخش سرمایه‌گذاری، همکاری شرکت‌های پرپچوال نکست و ایر لیکوئید برای توسعه یک پروژه بیومتانول در هلند و توافق انژی با سی‌ام‌ای سی‌جی‌ام برای تولید بیومتان در فرانسه، توجه بازار را به ظرفیت سوخت‌های جایگزین جلب کرد. در همین حال، توسعه تجارت محصولات نفتی در چین و ورود هوش مصنوعی به فرایندهای صنعتی نیز از روندهای قابل توجه این گزارش به شمار می‌روند.
مهم‌ترین تحولات صنعت پتروشیمی جهان در یک نگاه
| محور خبری | مهم‌ترین تحول | اهمیت برای صنعت |
|---|---|---|
| پروژه‌های اروپا | برنامه تولید سالانه ۲۲۰ هزار تن بیومتانول در هلند | توسعه سوخت‌های کم‌کربن |
| انرژی پاک | توافق تولید بیومتان در فرانسه با ظرفیت ۷ هزار تن در سال | گسترش استفاده از پسماندهای آلی |
| بازار شیمیایی ژاپن | رشد سالانه ۱۳٫۳ درصدی شاخص قیمت تولیدکننده محصولات شیمیایی | تداوم فشارهای قیمتی |
| بازار نفت | افزایش قیمت برنت به ۱۰۶٫۳۲ دلار در هر بشکه در زمان ارزیابی | اثرگذاری ریسک‌های عرضه و حمل‌ونقل |
| تقاضای نفت | کاهش پیش‌بینی رشد تقاضای سال ۲۰۲۶ از سوی اوپک به ۱۸۰ هزار بشکه در روز | تغییر چشم‌انداز بازار انرژی |
| امنیت انرژی | گزارش برخورد پرتابه به دو کشتی تجاری در تنگه هرمز | افزایش ریسک لجستیک و بیمه |
| فناوری صنعتی | همکاری برای توسعه کاربردهای هوش مصنوعی در صنایع فرایندی | بهبود بالقوه پایش و تحلیل عملیات |
۱. پروژه‌های جدید بیومتانول در اروپا؛ همکاری پرپچوال نکست و ایر لیکوئید
شرکت‌های پرپچوال نکست و ایر لیکوئید برای توسعه فناوری تولید بیومتانول در اروپا به توافق رسیدند. بر اساس برنامه اعلام‌شده، نخستین پروژه این همکاری در منطقه دلفزیل هلند با ظرفیت اسمی برنامه‌ریزی‌شده ۲۲۰ هزار تن در سال توسعه خواهد یافت.
در این طرح، پسماندهای آلی از جمله ضایعات چوب به گاز سنتز تبدیل می‌شوند و سپس از این ماده برای تولید بیومتانول استفاده خواهد شد. فناوری‌های تصفیه گاز و تولید متانول نیز در چارچوب همکاری دو شرکت به کار گرفته می‌شوند.
پرپچوال نکست در نظر دارد پس از اجرای پروژه نخست، الگوی تولید خود را به مناطق دیگری از هلند و همچنین کشورهای لهستان و استونی گسترش دهد.
دسترسی به فناوری صنعتی ایر لیکوئید می‌تواند در مدیریت برخی چالش‌های فنی پروژه مؤثر باشد؛ بااین‌حال، امضای قرارداد فناوری به‌تنهایی به معنای نهایی‌شدن تأمین مالی یا آغاز ساخت و تولید تجاری نیست.
اهمیت برای صنعت پتروشیمی: توسعه بیومتانول می‌تواند مسیر تازه‌ای برای تولید مواد شیمیایی و سوخت‌های جایگزین فراهم کند. میزان موفقیت اقتصادی این طرح‌ها به هزینه خوراک زیستی، دسترسی به زیرساخت، قیمت محصول نهایی و سیاست‌های حمایتی بازار اروپا وابسته خواهد بود.
۲. توافق انژی و سی‌ام‌ای سی‌جی‌ام برای تولید بیومتان در فرانسه
شرکت‌های انژی و سی‌ام‌ای سی‌جی‌ام توافقی را برای توسعه یک واحد تولید بیومتان در منطقه صنعتی و بندری لوآور فرانسه اعلام کردند. ظرفیت برنامه‌ریزی‌شده این پروژه سالانه ۷ هزار تن، معادل حدود ۱۰۰ گیگاوات‌ساعت انرژی، عنوان شده است.
خوراک واحد از پسماندهای دامی، کشاورزی و مواد آلی شهری تأمین خواهد شد و آغاز تولید برای بازه زمانی ۲۰۲۹ تا ۲۰۳۰ هدف‌گذاری شده است.
برنامه این طرح علاوه بر تولید بیومتان، شامل تولید سالانه حدود ۱۰۰ هزار تن ماده آلی قابل استفاده به‌عنوان کود و بازیابی حدود ۱۳ هزار تن دی‌اکسیدکربن زیستی است. صندوق سرمایه‌گذاری پالس متعلق به سی‌ام‌ای سی‌جی‌ام نیز قرار است به‌عنوان سهام‌دار اقلیت در پروژه مشارکت کند.
برآورد اولیه شرکت‌ها نشان می‌دهد اجرای طرح می‌تواند از انتشار سالانه حدود ۲۳ هزار تن دی‌اکسیدکربن جلوگیری کند؛ رقمی که باید پس از بهره‌برداری با داده‌های واقعی ارزیابی شود.
این پروژه نمونه‌ای از پیوند میان مدیریت پسماند، تولید انرژی کم‌کربن و حمل‌ونقل دریایی است. با وجود این، تحقق برنامه زمانی اعلام‌شده به تصمیم نهایی سرمایه‌گذاری و پیشرفت مراحل اجرایی وابسته است.
۳. گسترش فعالیت تجاری پتروچاینا در بازار فرآورده‌های نفتی
پتروچاینا با راه‌اندازی یک شرکت تخصصی، فعالیت‌های مرتبط با خرید، بازاریابی و تجارت فرآورده‌های نفتی و مواد تخصصی را توسعه داده است.
سبد محصولات این مجموعه شامل قیر، نفت کوره، سوخت دریایی، موم نفتی، کک نفتی، گوگرد و قطران اتیلن می‌شود. این ساختار بر پایه فعالیت‌هایی شکل گرفته که سابقه آن به سال ۱۹۹۷ و حوزه تولید و بازاریابی نفت کوره بازمی‌گردد.
اقدام جدید پتروچاینا را می‌توان بخشی از راهبرد این شرکت برای توسعه تجارت محصولات جانبی پالایشگاه‌ها و افزایش ارزش اقتصادی زنجیره فرآورده‌های نفتی دانست.
البته راه‌اندازی شرکت تجاری جدید، به‌خودی‌خود به معنای ایجاد ظرفیت تولیدی تازه یا افزایش مستقیم عرضه محصولات در بازار نیست.
۴. افزایش قیمت نفت در معاملات صبح چهارشنبه
قیمت نفت در معاملات صبح چهارشنبه، هم‌زمان با افزایش نگرانی‌ها درباره امنیت عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز و مخاطرات مرتبط با زیرساخت‌های انرژی عربستان سعودی، روندی صعودی داشت.
در زمان ارزیابی، قیمت نفت برنت به ۱۰۶٫۳۲ دلار در هر بشکه رسید که ۶۳ سنت بالاتر از قیمت پایانی روز قبل بود. نفت خام آمریکا نیز با رشد ۶۶ سنتی، در سطح ۹۴٫۸۰ دلار معامله شد.
در مقابل، انتظار افزایش عرضه گازوئیل روسیه یکی از عواملی بود که بخشی از فشار صعودی بازار را تعدیل کرد.
برای صنعت پتروشیمی، افزایش قیمت نفت می‌تواند از مسیر تغییر قیمت نفتا و سایر خوراک‌های هیدروکربنی بر هزینه تولید اثر بگذارد. بااین‌حال، رابطه قیمت نفت و سودآوری محصولات پتروشیمی مستقیم و یکسان نیست؛ زیرا قیمت خوراک، نرخ بهره‌برداری مجتمع‌ها، تقاضای نهایی و حاشیه سود تولیدکنندگان نیز نقش تعیین‌کننده دارند.
۵. اوپک پیش‌بینی رشد تقاضای نفت در سال ۲۰۲۶ را کاهش داد
اوپک در گزارش ماهانه خود، برآورد رشد تقاضای جهانی نفت در سال ۲۰۲۶ را به ۱۸۰ هزار بشکه در روز کاهش داد. در مقابل، پیش‌بینی این سازمان از رشد تقاضا در سال ۲۰۲۷ به ۲ میلیون و ۵۵۰ هزار بشکه در روز افزایش یافت.
متوسط تقاضای جهانی نفت در سال ۲۰۲۷ نیز حدود ۱۰۸٫۳ میلیون بشکه در روز برآورد شده است.
بر اساس اطلاعات این گزارش، تولید نفت اوپک‌پلاس در شهریورماه به ۳۹٫۰۷ میلیون بشکه در روز رسید؛ رقمی که حدود ۹۰۰ هزار بشکه بیشتر از ماه قبل بود. عربستان سعودی یکی از عوامل اصلی افزایش تولید این گروه معرفی شده و تولید نفت آن حدود ۸٫۳۷۲ میلیون بشکه در روز اعلام شده است.
اوپک همچنین احتمال داده است که بخشی از رشد تقاضای سال آینده به بازسازی ذخایر نفتی پس از اختلالات دوره‌های گذشته مربوط باشد.
کاهش برآورد رشد تقاضای نفت در سال جاری می‌تواند بر تصمیم‌های تولیدکنندگان، پالایشگاه‌ها و سرمایه‌گذاران اثر بگذارد؛ اما نباید آن را معادل کاهش تقاضای محصولات پتروشیمی دانست. بازار پلیمرها، متانول و سایر مواد شیمیایی علاوه بر نفت، از شرایط اقتصادی، سطح موجودی انبارها و توازن عرضه و تقاضای اختصاصی خود تأثیر می‌پذیرد.
۶. شاخص قیمت محصولات شیمیایی ژاپن ۱۳٫۳ درصد رشد کرد
داده‌های بانک مرکزی ژاپن نشان می‌دهد شاخص قیمت تولیدکننده محصولات شیمیایی در شهریورماه نسبت به ماه مشابه سال گذشته ۱۳٫۳ درصد افزایش داشته است. این شاخص در مردادماه، پس از بازنگری، رشد سالانه ۱۳ درصدی را ثبت کرده بود.
در بخش محصولات پلاستیکی نیز شاخص قیمت تولیدکننده نسبت به سال قبل ۱۲٫۸ درصد و در مقایسه با ماه قبل ۱٫۱ درصد افزایش یافت.
در بخش صادرات، شاخص قیمت محصولات شیمیایی بر مبنای ارز قرارداد نسبت به سال قبل ۱۱٫۴ درصد و در مقایسه با ماه قبل ۱٫۶ درصد رشد داشت.
افزایش ماهانه شاخص قیمت صادراتی محصولات شیمیایی عمدتاً تحت تأثیر پارازایلین، لاستیک مصنوعی و اتیلن گزارش شده است.
این آمار بیانگر تغییر شاخص‌های قیمت در اقتصاد ژاپن است و لزوماً نشان‌دهنده افزایش مشابه قیمت نقدی همه محصولات شیمیایی در بازارهای بین‌المللی نیست.
وضعیت قیمت روز محصولات اصلی پتروشیمی
در بازه مورد بررسی، اطلاعات عمومی کافی برای اعلام قیمت روز محصولات اصلی پتروشیمی با تاریخ ارزیابی و شرایط تحویل مشخص به دست نیامد. همچنین داده‌های تازه و قابل مقایسه‌ای برای اعلام قیمت نفتا، گاز مایع و گاز طبیعی مایع با مبنای قیمت‌گذاری روشن شناسایی نشد.
به همین دلیل، از انتشار ارقام قدیمی به‌عنوان قیمت روز خودداری می‌شود. نبود داده قابل استناد به معنای ثابت‌ماندن قیمت‌ها نیست؛ بلکه نشان‌دهنده محدودیت اطلاعات قابل تأیید در این نوبت از رصد بازار است.
۷. ورود هوش مصنوعی به فرایندهای صنعتی انرژی و پتروشیمی
همکاری شرکت‌های سیک و اپلاید کامپیوتینگ با هدف توسعه کاربردهای هوش مصنوعی در صنایع انرژی و فرایندهای صنعتی اعلام شده است. این همکاری بر ترکیب مدل‌های هوش مصنوعی صنعتی با ابزارهای تحلیل داده‌های عملیاتی تمرکز دارد.
از اهداف مطرح‌شده برای این فناوری می‌توان به شناسایی ناهنجاری‌های فرایندی، بررسی علت ریشه‌ای اختلالات و پشتیبانی از تصمیم‌گیری فنی اشاره کرد.
نخستین کاربرد اعلام‌شده در پلتفرم اینسایت شرکت کی‌بی‌آر تعریف شده است؛ بستری که در حوزه‌هایی مانند آمونیاک، پتروشیمی، گاز طبیعی مایع و نفت و گاز مورد استفاده قرار می‌گیرد.
طبق برنامه اعلام‌شده، تحلیلگران کی‌بی‌آر در بنگلور هند از این سامانه برای بررسی ناهنجاری‌ها و تهیه گزارش‌های فنی بهره خواهند گرفت.
کاربرد هوش مصنوعی در صنایع فرایندی می‌تواند به بهبود پایش تجهیزات و شناسایی زودهنگام مشکلات کمک کند؛ بااین‌حال، میزان صرفه‌جویی در انرژی، کاهش توقف تولید یا افت هزینه‌های تعمیراتی این طرح هنوز به داده‌های عملکردی مستقل نیاز دارد.
۸. بازیابی تولید نفت و گاز در خلیج مکزیک آمریکا
تولیدکنندگان نفت و گاز در منطقه خلیج مکزیک آمریکا همچنان در حال بازگرداندن واحدهای فراساحلی به مدار تولید هستند. بر اساس داده‌های مورد استناد رسانه تخصصی آی‌سی‌آی‌اس، کمتر از ۳۰ درصد تولید نفت و حدود ۲۵ درصد تولید گاز فراساحلی منطقه همچنان متوقف بوده است.
در بخش پتروشیمی، شرکت اسند پرفورمنس متریالز اعلام کرد مجتمع تولید نایلون این شرکت در پنساکولا، فلوریدا، در طول طوفان به فعالیت ایمن خود ادامه داده و عملیات آن در وضعیت عادی قرار داشته است.
وضعیت عملیاتی واحد تولید مالئیک انیدرید شرکت هانتسمن به‌طور مستقل تأیید نشده بود. همچنین شرکت شورون اعلام کرد پالایشگاه پاسکاگولا در ایالت می‌سی‌سی‌پی بدون آسیب از طوفان عبور کرده و تأمین مشتریان ادامه دارد.
بازگشت تولید نفت و گاز می‌تواند نگرانی‌های مربوط به تأمین خوراک را کاهش دهد؛ بااین‌حال، بازیابی تولید بالادستی به معنای افزایش مستقیم ظرفیت تولید محصولات پتروشیمی نیست.
آخرین وضعیت توقف و راه‌اندازی واحدهای پتروشیمی
در رصد انجام‌شده، توقف یا راه‌اندازی عمده و تازه‌ای در واحدهای اتیلن، پروپیلن، پلی‌اتیلن، پلی‌پروپیلن، پی‌وی‌سی، پی‌تی‌ای، پارازایلین و متانول که زمان وقوع و ظرفیت تحت تأثیر آن به‌طور مستقل در بازه ۲۴ ساعته تأیید شده باشد، شناسایی نشد.
همچنین راه‌اندازی برنامه‌ریزی‌شده کراکر شماره ۲ ال‌جی کم در یئوسو، به دلیل قرارگرفتن آغاز فرایند ورود خوراک خارج از بازه اصلی این گزارش، به‌عنوان رویداد جدید ثبت نشده است.
باید توجه داشت که ورود خوراک به یک واحد، الزاماً به معنای دستیابی فوری به تولید پایدار و محصول با مشخصات کیفی موردنظر نیست.
۹. حمله به ساختمان اداری آرامکو در ظهران عربستان
وزارت انرژی عربستان سعودی اعلام کرد یک ساختمان اداری متعلق به آرامکو در شهر ظهران هدف حمله قرار گرفته و آتش‌سوزی محدودی در محل رخ داده است. بر اساس اطلاعیه رسمی، نیروهای مسئول به محل اعزام شدند و گزارشی از مصدوم یا کشته‌شدن افراد منتشر نشد.
خبرگزاری رویترز نیز به نقل از یک منبع شرکتی گزارش داد که یک موشک بالستیک به مجموعه مرکزی آرامکو برخورد کرده و سه طبقه فوقانی یک ساختمان اداری آسیب دیده است. این جزئیات به منبع شرکتی منتسب است و در اطلاعیه کوتاه وزارت انرژی عربستان تأیید نشده بود.
اهمیت این حادثه به نقش آرامکو در مدیریت عملیات تولید، انتقال و صادرات انرژی بازمی‌گردد. بااین‌حال، در زمان تهیه این گزارش، توقف مشخصی در تولید نفت، فرآورش گاز، فعالیت پالایشگاه‌ها یا صادرات محصولات پتروشیمی که مستقیماً به این حادثه مرتبط باشد، تأیید نشده بود.
۱۰. برخورد پرتابه به دو کشتی تجاری در تنگه هرمز
مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا از برخورد پرتابه‌های ناشناس به یک کشتی کانتینری و یک نفتکش در تنگه هرمز خبر داد. در زمان انتشار گزارش، عامل این حوادث و میزان کامل خسارت به‌طور قطعی مشخص نشده بود.
تنگه هرمز یکی از مسیرهای راهبردی انتقال انرژی در جهان است و هرگونه اختلال در تردد کشتی‌ها می‌تواند بر زمان تحویل محموله‌ها و هزینه حمل‌ونقل تأثیر بگذارد.
برای صنایع پتروشیمی، افزایش نااطمینانی در این مسیر ممکن است به رشد هزینه بیمه دریایی، تغییر مسیر کشتی‌ها و افزایش هزینه تأمین خوراک یا صادرات محصولات منجر شود. البته میزان اثرگذاری نهایی به تداوم مخاطرات امنیتی و ایجاد اختلال واقعی در جریان محموله‌ها بستگی دارد.
۱۱. برنامه آمریکا برای توسعه ظرفیت پالایشگاه دِلِک در تگزاس
جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، اعلام کرد دولت این کشور قصد دارد با استفاده از اختیارات قانون تولید دفاعی، ظرفیت فرآورش یکی از پالایشگاه‌های متعلق به شرکت دِلِک در تگزاس را توسعه دهد.
این اقدام در چارچوب برنامه دولت آمریکا برای افزایش عرضه سوخت و کاهش فشار قیمت فرآورده‌های نفتی مطرح شده است.
بااین‌حال، اطلاعات دقیق درباره میزان ظرفیت افزوده‌شده، سرمایه‌گذاری موردنیاز، زمان‌بندی اجرای پروژه و تاریخ بهره‌برداری منتشر نشده است.
توسعه ظرفیت پالایشگاهی در صورت اجرا می‌تواند بر عرضه برخی برش‌های نفتی و فرآورده‌های جانبی اثر بگذارد؛ اما بدون اطلاعات فنی و مشخصات خوراک، نمی‌توان میزان تأثیر آن بر بازار نفتا، گاز مایع و مواد اولیه پتروشیمی را تعیین کرد.
۱۲. آخرین وضعیت ادغام، تملک و معاملات بزرگ
در بازه زمانی مورد بررسی، قرارداد الزام‌آور جدید یا تکمیل معامله بزرگ در صنعت پتروشیمی و شیمی که مستقلاً تأیید شده باشد، شناسایی نشد.
پرونده‌های مرتبط با شرکت‌های باسف و اوونیک و همچنین آکزونوبل و آکسانتا همچنان نیازمند اعلام تصمیم‌های رسمی بعدی هستند. ازاین‌رو، در نبود تحول قطعی تازه، این موضوعات به‌عنوان رویداد جدید در گزارش روزانه ثبت نمی‌شوند.
جمع‌بندی رصد روزانه پتروشیمی جهان در ۲۲ مهر ۱۴۰۵
بررسی تحولات این روز نشان می‌دهد صنعت پتروشیمی جهان هم‌زمان با فرصت‌های سرمایه‌گذاری در سوخت‌های کم‌کربن، با فشارهای ناشی از نوسانات بازار انرژی و افزایش ریسک‌های لجستیکی مواجه است.
نخست؛ توسعه سوخت‌های کم‌کربن ادامه دارد. پروژه‌های بیومتانول در هلند و بیومتان در فرانسه نشان‌دهنده تلاش شرکت‌های انرژی برای تنوع‌بخشی به سبد سوخت و استفاده از منابع زیستی است. بااین‌حال، تحقق این برنامه‌ها به تأمین مالی و پیشرفت اجرایی وابسته خواهد بود.
دوم؛ امنیت انرژی همچنان عامل مهم نوسان بازار است. افزایش قیمت نفت و گزارش حوادث دریایی در تنگه هرمز، اهمیت امنیت حمل‌ونقل و دسترسی پایدار به خوراک را برای مجتمع‌های پتروشیمی برجسته می‌کند.
سوم؛ شاخص قیمت محصولات شیمیایی ژاپن روند افزایشی دارد. رشد سالانه ۱۳٫۳ درصدی شاخص قیمت تولیدکننده محصولات شیمیایی، بیانگر افزایش این شاخص در اقتصاد ژاپن است؛ اما نمی‌توان آن را معادل رشد یکسان قیمت تمام محصولات پتروشیمی در بازار جهانی دانست.
چهارم؛ هوش مصنوعی جایگاه پررنگ‌تری در صنایع فرایندی پیدا می‌کند. توسعه ابزارهای شناسایی ناهنجاری و تحلیل داده‌های عملیاتی می‌تواند به ارتقای بهره‌وری کمک کند، ولی سنجش منافع اقتصادی آن به انتشار نتایج عملیاتی نیاز دارد.
پنجم؛ کمبود داده‌های قابل استناد، ارزیابی قیمت روز محصولات را محدود می‌کند. در این نوبت، اطلاعات عمومی کافی برای اعلام قیمت روز بسیاری از محصولات اصلی پتروشیمی با شرایط تحویل مشخص در دسترس نبود و از بازنشر ارقام قدیمی به‌عنوان قیمت جاری خودداری شد.
در مجموع، چشم‌انداز کوتاه‌مدت صنعت پتروشیمی تحت تأثیر سه عامل اصلی قرار دارد: وضعیت عرضه و قیمت انرژی، روند تقاضای محصولات شیمیایی و میزان موفقیت سرمایه‌گذاری‌ها در فناوری‌های کم‌کربن و دیجیتال. پیگیری هم‌زمان این متغیرها برای ارزیابی شرایط بازار جهانی پتروشیمی ضروری است.
ارسال دیدگاه