به گزارش پترو قلم، تشدید تنش‌های ژئوپلیتیکی و اختلال در زنجیره تأمین انرژی، بازار جهانی نفت و فرآورده‌های نفتی را با چالش‌های تازه‌ای روبه‌رو کرده است. در همین شرایط، آژانس بین‌المللی انرژی از توافق اعضا برای سرعت‌بخشیدن به اجرای برنامه آزادسازی ذخایر راهبردی خبر داده است؛ اقدامی که هدف آن افزایش عرضه سوخت و کنترل فشار بر بازار عنوان می‌شود.
عرضه ۱۰۰ میلیون بشکه نفت در چارچوب توافق قبلی
آژانس بین‌المللی انرژی اعلام کرده است که با تکمیل اجرای توافق ماه مارس، حدود ۱۰۰ میلیون بشکه نفت دیگر از حجم تعیین‌شده در برنامه قبلی وارد بازار خواهد شد. با این حال، این رقم لزوماً به معنای تصویب برداشت جدید از ذخایر راهبردی نیست و بیشتر به تسریع اجرای تعهدات پیشین مربوط می‌شود.
اعضای این نهاد در ماه مارس با آزادسازی مجموعاً ۴۰۰ میلیون بشکه نفت از ذخایر راهبردی موافقت کرده بودند تا آثار کمبود عرضه و افزایش قیمت‌ها در پی تحولات نظامی و اختلال در بازار انرژی کاهش یابد. با وجود این تصمیم، تمام حجم توافق‌شده تاکنون به بازار عرضه نشده است.
گازوئیل در اولویت آزادسازی ذخایر انرژی
یکی از محورهای اصلی توافق جدید، اولویت‌دادن به عرضه گازوئیل است. افزایش قیمت این فرآورده و محدودیت دسترسی به آن در برخی بازارهای جهانی، تأمین سوخت مورد نیاز بخش‌های حمل‌ونقل، صنعت و فعالیت‌های اقتصادی را به یکی از دغدغه‌های مهم دولت‌ها تبدیل کرده است.
فاتح بیرول، رئیس آژانس بین‌المللی انرژی، اعلام کرد دولت‌های عضو از تسریع آزادسازی ذخایر راهبردی در چارچوب توافق جمعی ماه مارس حمایت می‌کنند. به گفته وی، اعضا همچنین با توجه به محدودیت عرضه گازوئیل، بر ضرورت اولویت‌دادن به این فرآورده در روند آزادسازی ذخایر تأکید کرده‌اند.
با این حال، آژانس تاکنون جزئیات دقیقی درباره میزان نفت خام و گازوئیل اختصاص‌یافته به این برنامه منتشر نکرده است.
جنگ و اختلال در عرضه؛ عوامل فشار بر بازار نفت
درگیری‌های نظامی و تنش‌های ژئوپلیتیکی، از جمله جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران و جنگ روسیه و اوکراین، بر فعالیت برخی پالایشگاه‌ها و روند جابه‌جایی نفت و فرآورده‌های نفتی تأثیر گذاشته‌اند. اختلال در مسیرهای حمل‌ونقل دریایی و محدودیت‌های تولید و عرضه نیز فشار مضاعفی بر بازار جهانی سوخت وارد کرده است.
در چنین شرایطی، آزادسازی ذخایر راهبردی یکی از ابزارهای مورد استفاده کشورهای مصرف‌کننده برای جبران بخشی از کمبود عرضه محسوب می‌شود؛ هرچند تأثیر نهایی این اقدام به حجم واقعی عرضه، سرعت ورود محموله‌ها به بازار و تداوم اختلالات بستگی دارد.
واکنش اتحادیه اروپا و ابهام درباره برداشت جدید
سخنگوی کمیسیون اروپا اعلام کرده است که کشورهای عضو اتحادیه اروپا با اجرای آزادسازی برنامه‌ریزی‌شده نفت در چارچوب حجم مصوب ماه مارس موافق هستند. این موضع نشان می‌دهد که تصمیم اخیر، دست‌کم بر اساس اعلام رسمی، در ادامه برنامه قبلی قرار دارد و به‌خودی‌خود از افزایش سقف برداشت حکایت نمی‌کند.
همچنین تحلیلگران بانک جی‌پی‌مورگان با اشاره به بیانیه آژانس در روز جمعه، ۱۷ مهر، معتقدند اعلام رقم ۱۰۰ میلیون بشکه بیشتر به معنای تسریع اجرای توافق پیشین است تا آغاز یک برنامه تازه برای برداشت از ذخایر.
بر این اساس، برداشت از ذخایر راهبردی باید در چارچوب تعهدات قبلی ارزیابی شود و نمی‌توان رقم اعلام‌شده را بدون شواهد بیشتر، معادل ۱۰۰ میلیون بشکه برداشت جدید دانست.
ذخایر راهبردی اعضای آژانس چقدر است؟
بر اساس بیانیه آژانس بین‌المللی انرژی، کشورهای عضو این نهاد در مجموع حدود یک میلیارد و ۱۰۰ میلیون بشکه ذخایر راهبردی در اختیار دارند که بیش از ۲۰۰ میلیون بشکه آن را گازوئیل تشکیل می‌دهد.
این ذخایر در شرایط اختلال عرضه می‌توانند نقش مهمی در تأمین موقت نیاز بازار ایفا کنند. با این حال، میزان اثرگذاری برنامه جدید بر قیمت نفت و فرآورده‌های نفتی به نحوه اجرای توافق، ترکیب فرآورده‌های آزادشده و وضعیت عرضه جهانی در هفته‌های آینده بستگی خواهد داشت.
در مجموع، تصمیم اعضای آژانس بین‌المللی انرژی برای تسریع آزادسازی ذخایر راهبردی، بیش از آنکه به معنای تصویب یک برداشت تازه باشد، بر اجرای سریع‌تر برنامه قبلی و تأمین اولویت‌دار گازوئیل تمرکز دارد؛ موضوعی که در شرایط تداوم فشار بر بازار جهانی سوخت، اهمیت ویژه‌ای پیدا کرده است.
ارسال دیدگاه