به گزارش پترو قلم، تشدید ناترازی گاز در سال‌های اخیر، ضرورت استفاده از تمام ظرفیت‌های موجود در صنعت نفت و گاز را بیش از گذشته نمایان کرده است. در چنین شرایطی، بازگرداندن گازهای همراه نفت به چرخه مصرف می‌تواند یکی از گزینه‌های قابل بررسی برای افزایش عرضه گاز در کوتاه‌مدت باشد.
عبدالحسین همتی، عضو هیئت‌رئیسه کمیسیون انرژی مجلس، با اشاره به این ظرفیت، جمع‌آوری گازهای همراه نفت را از جمله راهکارهایی دانسته است که می‌تواند بدون نیاز به انتظار طولانی برای اجرای پروژه‌های بزرگ، بخشی از گاز مورد نیاز کشور را تأمین کند.
گازهای همراه نفت؛ ظرفیت قابل توجه برای افزایش عرضه
همراه با تولید نفت در برخی میادین، گاز نیز تولید می‌شود. بخشی از این گاز به دلیل محدودیت زیرساخت‌های جمع‌آوری، فرآورش و انتقال، در برخی مناطق وارد چرخه مصرف نمی‌شود.
در صورت تکمیل زیرساخت‌های مورد نیاز، این گاز می‌تواند پس از جمع‌آوری و فرآورش به شبکه مصرف منتقل شود و بخشی از ظرفیت مورد نیاز کشور را در اختیار بخش‌های مختلف قرار دهد.
مزیت مهم این رویکرد آن است که به جای ایجاد یک منبع جدید، بر بازیابی گازی که هم‌اکنون در زنجیره تولید نفت وجود دارد تمرکز می‌کند.
جمع‌آوری گازهای همراه نفت چقدر به ناترازی گاز کمک می‌کند؟
جمع‌آوری گازهای همراه نفت به‌تنهایی نمی‌تواند مشکل ناترازی گاز کشور را برطرف کند؛ میزان تأثیرگذاری این راهکار به حجم گاز قابل استحصال، سرعت اجرای پروژه‌ها و همچنین ظرفیت تأسیسات فرآورش و شبکه انتقال بستگی دارد.
با این حال، در شرایطی که کشور با محدودیت عرضه گاز مواجه است، استفاده از منابعی که بخشی از آن در حال حاضر هدر می‌رود می‌تواند به‌عنوان یک راهکار مکمل مورد توجه قرار گیرد.
به بیان دیگر، اهمیت این طرح تنها در حجم گازی نیست که می‌توان بازیابی کرد، بلکه سرعت تبدیل ظرفیت‌های بلااستفاده به گاز قابل مصرف نیز اهمیت ویژه‌ای دارد.
کاهش فلرینگ؛ دستاورد مهم جمع‌آوری گازهای همراه
یکی از پیامدهای مهم اجرای طرح‌های جمع‌آوری گازهای همراه نفت، کاهش فلرینگ و سوزاندن گازهای همراه است.
گازی که در مشعل‌ها سوزانده می‌شود، در صورت فراهم شدن زیرساخت‌های لازم می‌تواند پس از جمع‌آوری و فرآورش، به مصرف صنایع، نیروگاه‌ها و سایر بخش‌های مصرف‌کننده برسد.
از این منظر، جمع‌آوری گازهای همراه نفت می‌تواند به‌طور هم‌زمان دو هدف را دنبال کند؛ از یک سو بخشی از گاز مورد نیاز کشور را تأمین کند و از سوی دیگر از هدررفت یک منبع ارزشمند انرژی جلوگیری شود.
امکان تأمین گاز بیشتر برای نیروگاه‌ها
یکی دیگر از آثار احتمالی افزایش جمع‌آوری گازهای همراه نفت، تقویت دسترسی نیروگاه‌ها به گاز طبیعی است.
در صورت ورود گاز بیشتری به شبکه، امکان کاهش وابستگی نیروگاه‌ها به سوخت‌های مایع مانند گازوئیل و نفت‌کوره افزایش پیدا می‌کند. این موضوع علاوه بر آثار اقتصادی، می‌تواند از منظر کاهش آلایندگی ناشی از مصرف سوخت‌های مایع نیز اهمیت داشته باشد.
البته میزان تحقق این هدف به سرعت جمع‌آوری، فرآورش و انتقال گازهای همراه و همچنین نحوه تخصیص گاز بازیابی‌شده در شبکه بستگی دارد.
ناترازی گاز با یک راهکار حل نمی‌شود
هرچند جمع‌آوری گازهای همراه نفت می‌تواند یک راهکار سریع و مکمل باشد، اما ناترازی گاز کشور مسئله‌ای چندبعدی است و رفع آن نیازمند مجموعه‌ای از اقدامات هم‌زمان خواهد بود.
توسعه تولید، کاهش هدررفت، افزایش بهره‌وری مصرف، تعمیر و بازسازی تأسیسات، توسعه ذخیره‌سازی و تکمیل زیرساخت‌های انتقال، مجموعه اقداماتی هستند که در کنار جمع‌آوری گازهای همراه باید مورد توجه قرار گیرند.
از این منظر، بازیابی گازهای همراه نفت را باید بخشی از یک برنامه گسترده‌تر برای مدیریت عرضه و تقاضای گاز در کشور دانست.
سرعت اجرای پروژه‌ها اهمیت دارد
اثرگذاری این راهکار زمانی بیشتر خواهد شد که پروژه‌های جمع‌آوری گازهای همراه با سرعت مناسبی اجرا شوند و گاز بازیابی‌شده در کوتاه‌ترین زمان ممکن به شبکه مصرف برسد.
این موضوع به‌ویژه با توجه به افزایش قابل توجه مصرف گاز در فصل سرد سال اهمیت دارد. هرچه ظرفیت‌های قابل استحصال سریع‌تر وارد مدار شوند، امکان استفاده از آنها برای کاهش فشار بر شبکه گاز نیز بیشتر خواهد بود.
در نتیجه، علاوه بر شناسایی منابع گاز همراه، تأمین مالی پروژه‌ها، ایجاد تأسیسات جمع‌آوری و فرآورش و توسعه خطوط انتقال نیز باید با جدیت دنبال شود.
جمع‌آوری گازهای همراه؛ مقابله هم‌زمان با ناترازی و هدررفت انرژی
جمع‌آوری گازهای همراه نفت را می‌توان یکی از ظرفیت‌های موجود برای افزایش عرضه گاز و کاهش فلرینگ دانست. اجرای این طرح‌ها در صورت تأمین زیرساخت و سرمایه مورد نیاز، امکان بازگرداندن بخشی از گازهای هدررفته به چرخه مصرف را فراهم می‌کند.
با این حال، برای حل پایدار ناترازی گاز، این اقدام باید در کنار مدیریت مصرف، افزایش تولید، توسعه ذخیره‌سازی و اصلاح زیرساخت‌های صنعت گاز دنبال شود.
در نهایت، مسئله اصلی فقط شناسایی گازهای همراه نفت نیست؛ بلکه سرعت تبدیل این گازهای هدررفته به گاز قابل فرآورش و مصرف تعیین می‌کند که این ظرفیت تا چه اندازه می‌تواند به کاهش فشار بر شبکه گاز کشور کمک کند.
ارسال دیدگاه