به گزارش پتروقلم، شهرام رضایی در حاشیه بیست‌ونهمین نمایشگاه بین‌المللی الکامپ، با اشاره به اهمیت ایجاد زیرساخت‌های مشترک برای تبادل اطلاعات، اظهار کرد: تجربه وزارت ارتباطات در راه‌اندازی زیرساخت‌های بین‌بخشی نشان داده است که تجمیع و دسترسی متمرکز به داده‌ها می‌تواند بسیاری از فرآیندهای اطلاعاتی میان دستگاه‌های دولتی و بخش خصوصی را تسهیل کند.
به گفته وی، صنعت نفت و پتروشیمی با توجه به حجم بالای اطلاعات تولیدشده در بخش‌های مختلف، بیش از گذشته به چنین زیرساخت‌هایی نیاز دارد؛ زیرا تصمیم‌گیری مؤثر برای مدیریت چالش‌های صنعت و رفع ناترازی‌ها بدون دسترسی به داده‌های معتبر و به‌روز امکان‌پذیر نیست.
داده دقیق و به‌موقع، پیش‌شرط تصمیم‌گیری هوشمند
رضایی با بیان اینکه استفاده از داده در صنعت نفت سابقه‌ای طولانی دارد، تصریح کرد: مسئله اصلی دیگر صرفاً جمع‌آوری اطلاعات نیست، بلکه باید بتوان از داده‌ها برای اتخاذ تصمیم‌های سریع‌تر و دقیق‌تر استفاده کرد.
وی تأکید کرد که ارزش داده به دو عامل مهم وابسته است؛ دقت و زمان دسترسی. به گفته مدیر فناوری اطلاعات و ارتباطات شرکت ملی صنایع پتروشیمی، حتی داده‌ای با کیفیت بالا، اگر با تأخیر به دست تصمیم‌گیرنده برسد، بخش مهمی از کارایی خود را از دست می‌دهد. از سوی دیگر، اطلاعاتی که به‌موقع اما با خطا در اختیار مدیران قرار گیرد نیز نمی‌تواند مبنای تصمیم‌گیری صحیح باشد.
بر همین اساس، حرکت از مدیریت سنتی اطلاعات به سمت حکمرانی داده در صنعت پتروشیمی می‌تواند یکی از الزامات اصلی برای افزایش بهره‌وری و مدیریت هوشمند این صنعت باشد.
زیرساخت امن برای تبادل اطلاعات ضروری است
مدیر فناوری اطلاعات و ارتباطات شرکت ملی صنایع پتروشیمی، امنیت تبادل داده را یکی دیگر از الزامات توسعه حکمرانی داده دانست و گفت: با توجه به افزایش تهدیدهای سایبری، زیرساخت انتقال اطلاعات باید به گونه‌ای طراحی شود که داده‌ها میان نقاط مختلف کشور و صنایع بدون ایجاد اختلال و با سطح مناسبی از امنیت جابه‌جا شوند.
او افزود: وزارت ارتباطات می‌تواند در ایجاد زیرساخت‌های لازم برای انتقال و تبادل داده نقش‌آفرینی کند، در حالی که تعیین نوع اطلاعات قابل انتقال و سیاست‌گذاری درباره محتوای داده‌ها بر عهده دستگاه‌ها و مجموعه‌های مربوط خواهد بود.
به گفته رضایی، ایجاد چنین زیرساختی می‌تواند دسترسی دستگاه‌ها به اطلاعات مورد نیاز را تسهیل کرده و زمینه را برای توسعه خدمات و سامانه‌های هوشمند فراهم کند.
دریاچه داده؛ زیرساخت نسل جدید تحلیل اطلاعات
رضایی همچنین بر ضرورت حرکت صنعت نفت و پتروشیمی به سمت ایجاد دریاچه داده (Data Lake) تأکید کرد.
وی گفت ساختار داده‌ها در حال تغییر است و سازمان‌ها دیگر تنها با اطلاعات متنی و داده‌های سنتی سروکار ندارند. فایل‌های صوتی، تصاویر، ویدئوها و انواع داده‌های جدید در حال تبدیل شدن به بخش مهمی از اطلاعات سازمانی هستند و زیرساخت‌های موجود باید توانایی ذخیره‌سازی، پردازش و تحلیل این داده‌ها را داشته باشند.
از این منظر، ایجاد دریاچه داده می‌تواند امکان تجمیع منابع مختلف اطلاعاتی و استفاده از آنها در سامانه‌های تحلیلی و هوش مصنوعی را فراهم کند.
هوش مصنوعی چگونه ایمنی پتروشیمی را افزایش می‌دهد؟
یکی از کاربردهای مهم داده در صنعت نفت و پتروشیمی، افزایش سطح ایمنی است. مدیر فناوری اطلاعات و ارتباطات شرکت ملی صنایع پتروشیمی در این زمینه به استفاده از داده‌های تصویری اشاره کرد.
به گفته رضایی، فناوری پردازش تصویر می‌تواند برای شناسایی سریع‌تر شعله و حوادث احتمالی در پالایشگاه‌ها و مجتمع‌های پتروشیمی مورد استفاده قرار گیرد. تشخیص زودهنگام حادثه می‌تواند زمان واکنش نیروهای عملیاتی را کاهش داده و به خروج سریع‌تر کارکنان از مناطق پرخطر کمک کند.
همچنین تحلیل تصاویر می‌تواند در نظارت بر نحوه اجرای فعالیت‌های عملیاتی و شناسایی رفتارهایی که احتمال به خطر افتادن سلامت کارکنان را افزایش می‌دهد، کاربرد داشته باشد.
همکاری وزارت نفت و ارتباطات برای توسعه حکمرانی داده
رضایی معتقد است همکاری میان وزارت نفت و وزارت ارتباطات می‌تواند به ایجاد یک اکوسیستم منسجم برای جمع‌آوری، انتقال و پردازش اطلاعات کمک کند.
وی با اشاره به تجربه مشترک دو وزارتخانه در اجرای پروژه کارت هوشمند سوخت اظهار امیدواری کرد که این تجربه در پروژه‌های جدید فناوری اطلاعات نیز تکرار شود.
او همچنین پیشنهاد کرد در فاصله برگزاری الکامپ بیست‌ونهم تا دوره سی‌ام این نمایشگاه، همکاری‌های دو وزارتخانه به نتایج عملی و قابل اندازه‌گیری در حوزه‌های زیرساختی و نرم‌افزاری منجر شود.
مدیریت منابع گازی با کمک داده و فناوری
مدیر فناوری اطلاعات و ارتباطات شرکت ملی صنایع پتروشیمی، استفاده حداکثری از منابع گازی و تبدیل آنها به محصولات پتروشیمی را یکی از موضوعات مهم پیش‌روی صنعت دانست.
وی با اشاره به محدودیت‌های جهانی در زمینه انتشار گازهای گلخانه‌ای گفت: در سال‌های آینده سوزاندن گاز با محدودیت‌های بیشتری روبه‌رو خواهد شد و بنابراین لازم است ظرفیت‌های موجود به شکل مؤثرتری مورد استفاده قرار گیرد.
در این میان، فناوری اطلاعات و تحلیل داده می‌تواند به شناسایی ظرفیت‌ها، بهینه‌سازی فرآیندها و مدیریت بهتر منابع کمک کند؛ موضوعی که در نهایت می‌تواند ارزش اقتصادی بیشتری برای صنعت پتروشیمی ایجاد کند.
حرکت از هوش تجاری به سمت هوش مصنوعی
رضایی تأکید کرد که توسعه هوش مصنوعی در صنعت نفت و پتروشیمی باید بر بستر داده‌های منسجم و زیرساخت پردازشی مناسب انجام شود.
وی معتقد است رویکرد صنعت نباید صرفاً بر خرید تجهیزات متمرکز باشد، بلکه باید زیرساخت لازم برای پردازش داده با استفاده از ظرفیت‌های CPU و GPU ایجاد شود. در مرحله نخست، توسعه یک سیستم هوش تجاری (BI) کارآمد و دریاچه داده مناسب ضروری است و پس از آن می‌توان ظرفیت‌های هوش مصنوعی را بر همین بستر توسعه داد.
به گفته او، ترکیب داده‌های دقیق و آنلاین با زیرساخت‌های پردازشی و ابزارهای هوش مصنوعی می‌تواند به تصمیم‌گیری بهتر، افزایش بهره‌وری و تولید بیشتر منجر شود.
هدف‌گذاری برای مدیریت هوشمند صنعت پتروشیمی
مدیر فناوری اطلاعات و ارتباطات شرکت ملی صنایع پتروشیمی ابراز امیدواری کرد در نمایشگاه الکامپ سال آینده، صنعت پتروشیمی بتواند بخشی از مسیر ایجاد مدیریت هوشمند مبتنی بر داده را طی کرده باشد.
بر اساس این رویکرد، دسترسی آنلاین به اطلاعات، ایجاد زیرساخت امن تبادل داده، راه‌اندازی دریاچه داده، توسعه هوش تجاری و در نهایت بهره‌گیری از هوش مصنوعی، می‌تواند زنجیره‌ای از تحول دیجیتال را در صنعت پتروشیمی شکل دهد.
جدول مهم‌ترین محورهای حکمرانی داده در پتروشیمی
| محور | کاربرد در صنعت پتروشیمی | نتیجه مورد انتظار |
|---|---|---|
| حکمرانی داده | مدیریت و یکپارچه‌سازی اطلاعات | تصمیم‌گیری دقیق‌تر |
| تبادل امن داده | انتقال اطلاعات میان دستگاه‌ها و صنایع | افزایش امنیت اطلاعات |
| دریاچه داده | تجمیع داده‌های متنی، صوتی و تصویری | تحلیل جامع اطلاعات |
| هوش تجاری | تحلیل عملکرد و پشتیبانی از تصمیم‌گیری | افزایش بهره‌وری |
| پردازش تصویر | شناسایی حوادث و پایش فعالیت‌ها | ارتقای ایمنی |
| هوش مصنوعی | تحلیل پیشرفته و پیش‌بینی | مدیریت هوشمند |
| زیرساخت ابری | ذخیره‌سازی و پردازش داده‌ها | دسترسی سریع‌تر به اطلاعات |
| مدیریت منابع گازی | تحلیل و بهینه‌سازی مصرف و تبدیل گاز | افزایش ارزش‌آفرینی صنعت |
جمع‌بندی:
مسیر تحول دیجیتال در صنعت پتروشیمی از جمع‌آوری داده آغاز می‌شود، اما در همین مرحله متوقف نمی‌شود. ایجاد زیرساخت امن، یکپارچه‌سازی اطلاعات، توسعه دریاچه داده و هوش تجاری و در نهایت استفاده از هوش مصنوعی، می‌تواند داده را از یک منبع اطلاعاتی به ابزاری برای تصمیم‌گیری و مدیریت هوشمند صنعت تبدیل کند.
ارسال دیدگاه