به گزارش پتروقلم، پژمان امید مقدمی با تشریح برنامه‌های وزارت نفت در حوزه حکمرانی داده و هوش مصنوعی اعلام کرد که این وزارتخانه قصد دارد با سامان‌دهی داده‌های موجود، توسعه زیرساخت‌های اطلاعاتی و تدوین استانداردهای تخصصی، زمینه استفاده مؤثرتر از اطلاعات را در بخش‌های مختلف صنعت نفت فراهم کند.
سکوی حکمرانی داده صنعت نفت چه اهدافی را دنبال می‌کند؟
امید مقدمی با اشاره به برنامه‌های وزارت نفت برای توسعه حکمرانی داده اظهار کرد: فاز نخست سکوی حکمرانی داده صنعت نفت در حال اجراست و پیش‌بینی می‌شود این زیرساخت تا پایان امسال رونمایی شود.
این پروژه با هدف ایجاد بستر مناسب برای مدیریت متمرکز داده‌ها، تسهیل تبادل اطلاعات میان بخش‌های مختلف و بهره‌برداری بهتر از ظرفیت‌های اطلاعاتی صنعت نفت در دستور کار قرار گرفته است.
به گفته وی، وزارت نفت توسعه حکمرانی داده و اقتصاد داده‌محور را به‌عنوان یکی از محورهای ارتقای عملکرد سازمانی دنبال می‌کند. در این رویکرد، اطلاعات صرفاً به‌عنوان منابع ذخیره‌شده در سامانه‌ها در نظر گرفته نمی‌شوند، بلکه به‌عنوان ابزاری برای استخراج بینش، افزایش بهره‌وری و بهبود تصمیم‌گیری‌های مدیریتی مورد استفاده قرار می‌گیرند.
داده‌های جزیره‌ای؛ یکی از موانع اصلی تحول دیجیتال در صنعت نفت
یکی از چالش‌های مهم صنعت نفت، پراکندگی اطلاعات در سامانه‌های مختلف و نبود استانداردهای یکپارچه برای تبادل داده‌هاست. نگهداری سیلویی اطلاعات، تفاوت زیرساخت‌های فناوری و نبود سازوکار مشخص برای شناسایی مالک و مرجع معتبر برخی داده‌ها، استفاده هماهنگ از اطلاعات را دشوار کرده است.
امید مقدمی، ضعف سیاست‌گذاری متمرکز در حوزه داده، تعدد سامانه‌های مستقل، تفاوت نسل‌های فناوری، کیفیت نامناسب بخشی از اطلاعات و مشخص‌نبودن مسئولیت مالکیت داده‌ها را از جمله مشکلات این حوزه برشمرد.
در چنین شرایطی، راه‌اندازی هاب اختصاصی دادگان و سکوی حکمرانی داده صنعت نفت می‌تواند زمینه ایجاد ارتباط مؤثرتر میان سامانه‌ها و دسترسی ساختارمند به اطلاعات را فراهم کند. البته میزان اثرگذاری این طرح به نحوه اجرا، کیفیت داده‌های موجود و استقرار استانداردهای مشترک نیز وابسته خواهد بود.
تشکیل ساختارهای تخصصی و آموزش ناظران داده در وزارت نفت
توسعه حکمرانی داده در وزارت نفت تنها به ایجاد زیرساخت‌های فنی محدود نمی‌شود و بخش سازمانی و منابع انسانی نیز در این برنامه جایگاه ویژه‌ای دارد.
بر اساس اظهارات سرپرست اداره کل توسعه فناوری اطلاعات، امنیت و دولت هوشمند وزارت نفت، ساختارهای موردنیاز برای پیشبرد این برنامه در حال شکل‌گیری است و گروهی از کارکنان نیز آموزش‌های اولیه را پشت سر گذاشته‌اند.
قرار است این کارکنان پس از طی مراحل اداری و ابلاغ احکام، در جایگاه ناظر داده فعالیت کنند. ایجاد این نقش تخصصی می‌تواند به سامان‌دهی فرایندهای مرتبط با مدیریت داده و افزایش مسئولیت‌پذیری در نگهداری و استفاده از اطلاعات کمک کند.
همچنین وزارت نفت با استفاده از توان علمی متخصصان داخلی و همکاری یکی از دانشگاه‌های برتر کشور، توسعه عملیاتی حکمرانی داده را دنبال می‌کند.
برنامه وزارت نفت برای توسعه هوش مصنوعی در شرکت‌های زیرمجموعه
در کنار توسعه سکوی حکمرانی داده، اجرای پروژه‌های هوش مصنوعی در شرکت‌های زیرمجموعه وزارت نفت نیز در دستور کار قرار گرفته است.
امید مقدمی از تعریف و پیگیری طرح‌های متعدد در این زمینه خبر داد و تأکید کرد که ورود صنعت نفت به حوزه هوش مصنوعی باید با برنامه‌ریزی جامع، هماهنگی میان بخش‌های مختلف و مدیریت ریسک همراه باشد.
استفاده از هوش مصنوعی در صنعت نفت، علاوه بر ایجاد فرصت برای افزایش بهره‌وری و بهبود فرایندهای عملیاتی، ملاحظات مهمی در زمینه امنیت اطلاعات و حفاظت از زیرساخت‌های حیاتی به همراه دارد. از این رو، وزارت نفت تلاش می‌کند ضمن بهره‌گیری از تجربه‌های موفق جهانی، الزامات امنیتی را نیز در توسعه این فناوری‌ها لحاظ کند.
تدوین استانداردهای تخصصی برای مدیریت و تبادل داده‌ها
یکی دیگر از محورهای برنامه وزارت نفت، تدوین شیوه‌نامه‌ها و استانداردهای لازم برای مدیریت داده در حوزه‌های تخصصی است.
این استانداردها قرار است چارچوب مشخص‌تری برای دسترسی، نگهداری، مدیریت و تبادل اطلاعات ایجاد کنند و به ارتقای کیفیت داده‌ها در بخش‌های مختلف صنعت نفت کمک کنند.
تدوین کاتالوگ داده و معماری هوش مصنوعی وزارت نفت نیز از جمله اقداماتی است که به دانش تخصصی کارکنان و همکاری میان بخش‌های اجرایی و کارشناسان فناوری اطلاعات وابسته خواهد بود.
در این مسیر، افزایش سواد داده‌ای کارکنان و توسعه مهارت‌های مرتبط با هوش مصنوعی از دیگر برنامه‌های مورد توجه وزارت نفت عنوان شده است. همچنین برنامه‌هایی برای به‌روزرسانی آموزش‌های سازمانی و افزایش توانمندی نیروی انسانی در این حوزه دنبال می‌شود.
کنفرانس ملی حکمرانی داده و هوش مصنوعی؛ فرصتی برای همکاری صنعت و دانشگاه
دومین کنفرانس ملی حکمرانی داده و هوش مصنوعی در روزهای ۲۱ و ۲۲ مهر ۱۴۰۵ در دانشگاه تهران برگزار می‌شود. این رویداد با حمایت وزارت نفت و با هدف تبادل تجربه، توسعه همکاری میان دانشگاه و صنعت و ترویج فرهنگ داده‌محور برنامه‌ریزی شده است.
به گفته امید مقدمی، هدف اصلی این کنفرانس تدوین مستقیم یک نقشه راه یا سند سیاستی نیست؛ بلکه فراهم‌کردن زمینه شناخت متقابل میان متخصصان دانشگاهی و فعالان صنعت، انتقال تجربه‌های اجرایی و بررسی راهکارهای حل مسائل موجود است.
در این رویداد، موضوعاتی مانند معماری داده، کیفیت اطلاعات، یکپارچگی سامانه‌ها، تبادل داده، امنیت و محرمانگی اطلاعات و هوشمندسازی کسب‌وکارها بررسی خواهد شد.
همچنین نشست اختصاصی حکمرانی داده در صنعت نفت با حضور مدیران منتخب شرکت‌های زیرمجموعه و مدیران ارشد چهار شرکت اصلی برگزار می‌شود تا مسائل و نیازهای ویژه این صنعت مورد بحث قرار گیرد.
نقش دانشگاه‌ها و شرکت‌های دانش‌بنیان در تحول داده‌محور صنعت نفت
همکاری با دانشگاه‌ها و شرکت‌های دانش‌بنیان یکی از محورهای مورد تأکید وزارت نفت برای توسعه فناوری‌های نوین است. دانشگاه تهران مسئولیت برگزاری کنفرانس را بر عهده دارد و استادان دانشگاه‌های مختلف نیز در این رویداد حضور خواهند داشت.
این همکاری می‌تواند زمینه اتصال ظرفیت علمی کشور به نیازهای واقعی صنعت نفت را فراهم کند؛ به‌ویژه در حوزه‌هایی که به توسعه ابزارهای تحلیل داده، بهبود کیفیت اطلاعات و طراحی راهکارهای مبتنی بر هوش مصنوعی نیاز دارند.
بر اساس توضیحات امید مقدمی، تبادل دانش میان مدیران، پژوهشگران و کارشناسان اجرایی از مهم‌ترین دستاوردهای مورد انتظار کنفرانس است. همچنین موضوعات مطرح‌شده در این نشست می‌تواند در برنامه‌ریزی‌های آتی وزارت نفت و شرکت‌های اصلی آن مورد استفاده قرار گیرد.
جزئیات برنامه حکمرانی داده و هوش مصنوعی وزارت نفت
| محور برنامه | جزئیات |
|---|---|
| پروژه اصلی | سکوی حکمرانی داده صنعت نفت |
| زمان پیش‌بینی‌شده رونمایی | تا پایان سال ۱۴۰۵ |
| مرحله اجرا | فاز نخست در حال اجراست |
| هدف اصلی | یکپارچه‌سازی اطلاعات و بهبود تصمیم‌گیری |
| چالش‌های موجود | داده‌های جزیره‌ای، ضعف استانداردها و کیفیت نامناسب برخی اطلاعات |
| اقدامات سازمانی | آموزش کارکنان و برنامه‌ریزی برای فعالیت ناظران داده |
| برنامه مکمل | توسعه پروژه‌های هوش مصنوعی در شرکت‌های زیرمجموعه |
| رویداد تخصصی | دومین کنفرانس ملی حکمرانی داده و هوش مصنوعی |
| زمان و محل کنفرانس | ۲۱ و ۲۲ مهر ۱۴۰۵، دانشگاه تهران |
آینده حکمرانی داده در صنعت نفت
برنامه وزارت نفت برای راه‌اندازی سکوی حکمرانی داده، بخشی از حرکت این صنعت به سمت مدیریت یکپارچه اطلاعات و استفاده گسترده‌تر از فناوری‌های هوشمند محسوب می‌شود. تحقق اهداف این برنامه به عواملی مانند استانداردسازی داده‌ها، هماهنگی میان شرکت‌ها، ارتقای امنیت اطلاعات و آموزش نیروی انسانی وابسته است.
در صورت اجرای موفق این طرح، صنعت نفت می‌تواند از ظرفیت داده‌های موجود برای افزایش کیفیت تصمیم‌گیری، شناسایی فرصت‌های بهبود عملکرد و توسعه کاربردهای هوش مصنوعی استفاده کند. با این حال، رونمایی از فاز نخست سکو به‌تنهایی پایان مسیر نخواهد بود و میزان موفقیت نهایی به نحوه استقرار و استفاده عملی از این زیرساخت در بخش‌های مختلف صنعت بستگی دارد.
ارسال دیدگاه