به گزارش پتروقلم، شاخص کل بازار سهام تهران در روزهای اخیر به حدود 6.5 میلیون واحد رسیده است؛ امّا این رقم هنوز نمی‌تواند فضای هیجانی و شادابی سال 1399 را بازتولید کند. در ادامه به بررسی دقیق‌تر عوامل پشت این صعود می‌پردازیم.
نقش نقدینگی و ورود سرمایه حقیقی
در مقایسه با دورهٔ اوج 1399، حجم سرمایه حقیقی وارد شده به بورس تغییر اساسی داشته است. بین مرداد 1398 تا مرداد 1399، بیش از 5.8 میلیارد دلار سرمایه حقیقی به بازار افزوده شد؛ در حالی که در سال گذشته این رقم به حدود 420 میلیون دلار محدود شده است. این اختلاف واضح نشان می‌دهد که رشد قیمت‌ها امروز، با موج عظیم سرمایه‌گذاری که در سال 1399 شاهد آن بودیم، هم‌راستا نیست.
حجم معاملات و نقدینگی روزانه
حجم معاملات نیز یکی دیگر از شاخص‌های مهم مقایسه‌ای است. در نیمهٔ نخست سال 1399، ارزش معاملات روزانه در برخی روزها به حدود یک میلیارد دلار رسید؛ اما در سال جاری، حتی در روزهای پررونق، این مقدار عمدتاً در محدودهٔ 300 میلیون دلار قرار دارد. به عبارت دیگر، اگرچه شاخص کل در حال صعود است، اما حجم نقدینگی واقعی هنوز به سطح اوج 1399 نرسیده است.
- سرمایه حقیقی 1399: بیش از 5.8 میلیارد دلار
- سرمایه حقیقی 1405: حدود 420 میلیون دلار
- حجم معاملات 1399: تا 1 میلیارد دلار در روز
- حجم معاملات 1405: حدود 300 میلیون دلار در روز
ارزش‌گذاری و نسبت قیمت به سود (P/E)
قیمت به درآمد (P/E) بازار در سال 1405 به سطوحی نزدیک به ابتدای مسیر صعودی 1399 رسیده است. این نشان می‌دهد که بخشی از رشد اخیر می‌تواند ناشی از بهبود واقعی سودآوری شرکت‌ها باشد و نه صرفاً شکل‌گیری یک حباب ارزش‌گذاری. با این حال، هنوز فاصله‌ای بین ارزش دلاری بازار و اوج تاریخی آن وجود دارد؛ در سال 1399 ارزش بازار به چند صد میلیارد دلار می‌رسید، در حالی که امروز برآوردها آن را بین 100 تا 110 میلیارد دلار می‌دانند.
عوامل کلان اقتصادی و ریسک سیاسی
یک شباهت مهم میان دو دوره، نرخ بهره حقیقی منفی است؛ اوراق دولتی با بازدهی حدود 40 درصد در مقابل تورم بیش از 80 درصد، جذابیت دارایی‌های ریسکی مانند سهام را افزایش می‌دهد. اما این بار یک متغیر جدید وارد معادله شده: ریسک سیاسی. تحریم‌ها، تنش‌های منطقه‌ای و عدم قطعیت در روابط خارجی، فشارهای جدیدی بر بازار ایجاد کرده‌اند. علاوه بر این، پس از حدود 80 روز توقف، بازار توانسته دوباره به مسیر صعود بازگردد؛ امّا این بازگشت لزوماً نشانگر تکرار دقیق الگوی 1399 نیست.
در مجموع، اگر رشد شاخص با افزایش مستمر حجم معاملات، ورود پول حقیقی و بهبود سودآوری شرکت‌ها همراه باشد، می‌توان انتظار داشت که روند صعودی ادامه یابد. اما در صورتی که این رشد صرفاً ناشی از انتظارات تورمی، نوسانات نرخ ارز و عدم عمق نقدینگی باشد، فاصله بین قیمت‌ها و بنیادهای بنیادی ممکن است دوباره به چالش کشیده شود.
ارسال دیدگاه