به گزارش پایگاه خبری اخبار پتروقلم، واردات خودرو توسط ایرانیان مقیم خارج از کشور در دو سال اخیر با هدف کاهش فشار بر بازار داخلی و تأمین تقاضای داخلی انجام می‌شد؛ اما تحولات اخیر نشان می‌دهد که این رویکرد نیز اثرات قابل‌توجهی بر بازار ارز داشته است.
زمینهٔ واردات خودرو توسط ایرانیان مقیم خارج
در دورهٔ پیش از جنگ تحمیلی سوم، گروهی از ایرانیان مقیم خارج، به‌دلیل عدم نیاز به تأمین ارز از بازار داخلی، خودروهای نو و کارکرده را از طریق بازار آزاد به ایران وارد می‌کردند. این خودروها پس از ورود به گمرک، توسط واردکنندگان به‌سرعت به ریال تبدیل و در بازار داخلی به فروش می‌رسیدند؛ در نتیجه ارز دریافت‌شده از فروش، چندین برابر ارز مصرف‌شده برای واردات می‌شد.
تأثیرات ارزی واردات خودرو
اگرچه هدف اولیه این نوع واردات، کاهش فشار بر بازار ارز داخلی بود، اما در عمل باعث شد تا ارزهای به‌دست‌آمده از فروش خودروها به‌سرعت به بازار آزاد بازگردند و فشار بر نرخ ارز را افزایند. این مسأله به‌ویژه در شرایطی که نرخ ارز آزاد به‌صورت جهشی افزایش یافته بود، به‌وضوح مشهود شد.
محدودیت‌های جدید گمرکی و واکنش‌ها
از ابتدای جنگ تحمیلی سوم، ثبت سفارش‌های تجاری برای واردات خودروها متوقف شد. در همین دوره، گمرک با ابلاغیه‌ای جدید، امکان واردات خودروهای لوکس توسط ایرانیان مقیم خارج را در هفته‌های اخیر مجاز کرد. این تصمیم باعث تشدید نظرات مخالفان و موافقان در فضای رسانه‌ای شد:
- موافقان: این اقدام را اهرمی برای تعادل بخشی به بازار می‌دانند؛ زیرا با افزایش نرخ ارز، خودروهای زیر ۷ میلیارد تومان در بازار داخلی یافت نمی‌شود.
- مخالفان: در شرایط جنگ، تحریم و محاصره اقتصادی، هرگونه واردات خودرو، چه صفر کیلومتر و چه کارکرده، ضرورت ندارد.
نقش بانک مرکزی در تعیین منشاء ارز
از آغاز جنگ تحمیلی سوم، واردات کالاها بر پایهٔ اولویت‌های اعلام‌شده توسط وزارتخانه‌های تخصصی به بانک مرکزی انجام می‌شود. به همین دلیل، برای واردات خودروها نیز پس از صدور مجوز و ثبت سفارش، تأمین ارز و تأیید منشاء آن توسط بانک مرکزی الزامی است؛ در غیر این صورت کد ساتا صادر نمی‌شود.
در هفته‌های اخیر، بانک مرکزی در مکاتبه با وزارت صنعت، معدن و تجارت، مخالفت خود را با رویهٔ فعلی واردات خودروهای لوکس اعلام کرد و هشدار داد که در صورت تداوم این روند، کد ساتا برای این خودروها صادر نخواهد شد.
بیانیه مهدی دارابی و دلایل مخالفت بانک مرکزی
مهدی دارابی، دستیار ارزی رئیس‌کل بانک مرکزی، در بیانیه‌ای تأکید کرد که کشور در شرایط جنگی قرار دارد و لزوم صیانت از منابع ارزی حیاتی است. وی افزود: «واردات خودرو فشار مستقیم به منابع ارزی داخلی ایجاد نمی‌کند، اما ارزهای مورد استفاده در این واردات از بازار آزاد جمع می‌شود و پس از فروش خودرو، به‌سرعت به بازار آزاد باز می‌گردد.»
دارابی همچنین اشاره کرد که برخی صادرکنندگان با استفاده از ارزهای مقیمان خارج، سعی می‌کنند اولویت‌های اساسی کشور را دور بزنند و این ارزها را برای واردات کالاهای لوکس و غیرضروری به کار گیرند.
نتیجه‌گیری
در مجموع، واردات خودرو توسط ایرانیان مقیم خارج، اگرچه در کوتاه‌مدت می‌تواند به‌عنوان راهکاری برای تأمین تقاضای
ارسال دیدگاه