به گزارش پایگاه خبری اخبار پتروقلم، دریای خزر همچنان در حال عقب‌نشینی است و تراز آب این پهنه آبی در سال ۲۰۲۶ به حدود ۲۳ سانتی‌متر کاهش یافته است.
پیش‌زمینهٔ کاهش تراز آب
در سال‌های اخیر، سطح آب خزر به‌صورت پیوسته از ساحل فاصله گرفته و نشانه‌های واضحی از عقب‌نشینی نشان می‌دهد. این پدیده نه تنها شکل خط ساحلی را تغییر می‌دهد، بلکه بر تالاب‌ها، زیستگاه‌های طبیعی و فعالیت‌های انسانی تأثیر مستقیم دارد.
سرعت افزایش عقب‌نشینی
بررسی داده‌های هیدرولوژیکی نشان می‌دهد که بین سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵، تراز آب خزر به‌طور میانگین حدود ۲۰ سانتی‌متر در سال کاهش داشته است. اما در سال ۲۰۲۶ این کاهش به ۲۳ سانتی‌متر در سال رسیده که نشانگر شتاب‌گیری روند پس‌روی آب است.
عوامل اقلیمی مؤثر
تغییرات اقلیمی به‌عنوان مهم‌ترین عامل شناخته می‌شود. افزایش دما، تغییر الگوی بارش و تبخیر سطحی، ورودی آب به حوضه خزر را تحت تأثیر قرار داده و به‌دلیل بسته بودن سامانه آبی خزر، هر گونه تغییر در تعادل ورودی‑خروجی به‌سرعت در تراز نهایی منعکس می‌شود.
پیامدهای زیست‌محیطی و اقتصادی
- زیست‌محیطی: کاهش سطح آب به‌تدریج به خشک شدن تالاب‌های حاشیه‌ای، از دست رفتن زیستگاه‌های پرندگان مهاجر و فشار بر اکوسیستم‌های دریایی منجر می‌شود.
- اقتصادی: زیرساخت‌های بندری، صنایع شیلات، گردشگری ساحلی و حمل‌ونقل دریایی در معرض خطر قرار می‌گیرند؛ هزینه‌های بازسازی و سازگاری افزایش می‌یابد.
- اجتماعی: جوامع ساحلی، به‌ویژه در استان‌های گیلان، مازندران و گلستان، با کاهش دسترسی به منابع آب و تهدید معیشتی مواجه می‌شوند.
نیاز به همکاری‌های منطقه‌ای
دریای خزر میان پنج کشور ایران، روسیه، جمهوری آذربایجان، قزاقستان و ترکمنستان قرار دارد. بنابراین، مدیریت اثرات کاهش تراز آب نیازمند تبادل داده‌های علمی، پایش مستمر سطح آب و تدوین برنامه‌های مشترک حفاظت از زیست‌بوم‌های ساحلی است.
در صورت ادامه این روند، برنامه‌ریزی‌های مرتبط با زیرساخت‌های ساحلی، بنادر، گردشگری و شیلات باید با رویکردهای سازگاری و کاهش خطر بازنگری شوند تا از پیامدهای جدی برای کشورهای ساحلی جلوگیری گردد.
ارسال دیدگاه