به گزارش پایگاه خبری اخبار پتروقلم، کشورهای همسایه ایران سال‌هاست در رقابت برای جذب بارهای ترانزیتی از طریق توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل، تسهیل تشریفات مرزی و ارائه خدمات لجستیکی پیشرفته تلاش می‌کنند.
موقعیت جغرافیایی ایران
ایران در تقاطع مسیرهای ارتباطی میان آسیای مرکزی، روسیه و چین با آب‌های جنوبی قرار دارد؛ اما این موقعیت به‌تنهایی کافی نیست. برای تبدیل این مزیت به یک مسیر جذاب، نیاز به کاهش زمان عبور، پیش‌بینی‌پذیری خدمات ریلی و جاده‌ای و تسهیل فرآیندهای مرزی است.
ترکیه: اتصال شرق به اروپا
ترکیه با تمرکز بر توسعه خطوط ریلی، بنادر و پایانه‌های لجستیکی، مسیر «کریدور میانی» یا «ترانس‑خزر» را به‌عنوان پل ارتباطی بین چین‑آسیای مرکزی و اروپا تقویت کرده است. مسیر باکو‑تفلیس‑قارص یکی از ارکان کلیدی این شبکه محسوب می‌شود.
آذربایجان و نقش قفقاز
آذربایجان با بهره‌گیری از موقعیت خود در قفقاز جنوبی و دسترسی به دریای خزر، بنادر آل‌ات و شبکه جاده‌ای‑ریلی خود را گسترش داده تا نقش مهمی در کریدور میانی ایفا کند. همکاری‌های حمل‌ونقلی با قزاقستان، ترکمنستان، گرجستان و ترکیه نیز در این راستا تقویت شده است.
قزاقستان: پیوند آسیای مرکزی با خزر
قزاقستان با سرمایه‌گذاری در بنادر خزر و توسعه شبکه ریلی‑جاده‌ای، سعی دارد مسیرهای ترانزیتی خود را به‌ویژه برای کالاهای چین‑به‑اروپا گسترش دهد. این کشور به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین اقتصادهای آسیای مرکزی، توانسته گزینه‌ای جایگزین برای مسیرهای سنتی ارائه دهد.
چالش‌ها و راهکارهای ایران
برای رقابت مؤثر با مسیرهای جلفا، آستارا، رشت‑آستارا و اتصال ریلی به قفقاز، ایران می‌تواند اقدامات زیر را به‌کار گیرد:
- کاهش زمان عبور: بهبود فرآیندهای گمرکی و ایجاد سامانه‌های یک‌پنجره الکترونیکی.
- تقویت زیرساخت‌های ریلی و جاده‌ای: ارتقاء خطوط موجود و ساخت مسیرهای جدید در شمال‌غرب کشور.
- توسعه پایانه‌های لجستیکی: ایجاد بنادر چندمنظوره و مراکز توزیع بار در نقاط کلیدی.
- بهبود خدمات پیش‌بینی‌پذیر: ارائه زمان‌بندی دقیق قطارها و اتوبوس‌های باربری برای کاهش عدم قطعیت.
در مجموع، رقابت در کریدورهای منطقه‌ای صرفاً به موقعیت جغرافیایی محدود نمی‌شود؛ بلکه ترکیبی از زیرساخت‌های مدرن، تسهیل تشریفات مرزی و خدمات لجستیکی کارآمد، عامل جذب بارهای ترانزیتی است.
ارسال دیدگاه