به گزارش پایگاه خبری اخبار پتروقلم، در دهه‌های گذشته ارزش انرژی عمدتاً بر پایهٔ ذخایر زیرزمینی – نفت، گاز و ظرفیت تولید – سنجیده می‌شد. اما در سال‌های اخیر، با تغییر ساختارهای ژئوپولیتیکی و ظهور رقابت‌های چندجانبه بر پایهٔ زیرساخت‌های حمل‌ونقل، مفهوم «قدرت کریدوری» به عنوان عامل اصلی تعیین‌کنندهٔ ارزش واقعی انرژی مطرح شده است.
تحول در ارزیابی ارزش انرژی
سابقاً مسیر بین چاه و بازار صرفاً یک مسأله لجستیکی به حساب می‌آمد؛ اما امروز، دسترسی به کریدورهای امن و کم‌هزینه، به‌عنوان یک متغیر کلیدی در معادلهٔ قدرت اقتصادی شناخته می‌شود. این تغییر، پیامدهای مستقیم بر قیمت‌های فیزیکی نفت و گاز دارد.
تفاوت قیمت‌های نفت فیزیکی و مالی
در 9 سپتامبر، قیمت رسمی نفت عمان برای تحویل نوامبر به 121.7 دلار در هر بشکه رسید، در حالی که شاخص برنت همان روز 101.21 دلار بود. این اختلاف بیش از 20 دلاری نشان می‌دهد که بازار فیزیکی برای بشکه‌های وابسته به مسیرهای پرریسک و شبکه‌های حمل‌ونقل فشرده، قیمتی متفاوت از شاخص مالی جهانی می‌پردازد. علاوه بر این، حق‑بیمه محموله‌های عمان و دبی برای بارگیری نوامبر به حدود 19‑20 دلار در هر بشکه افزایش یافته است؛ نشانه‌ای از کمبود نه تنها نفت، بلکه نفت قابل‌تحویل است.
تجربهٔ اروپا در بازآرایی شبکه انرژی
پس از بحران انرژی 2022، اتحادیه اروپا موفق شد سهم گاز روسیه را از حدود 45 درصد به 12 درصد کاهش دهد. این دستاورد نه تنها ناشی از تنوع‌بخشی به منابع، بلکه از انتقال وابستگی از یک فروشنده به یک شبکهٔ پیچیده شامل کشتی‌ها، تأسیسات مایع‌سازی، بنادر، خطوط کشتیرانی و شرکت‌های بیمه بوده است. در نتیجه، ریسک حذف نشده؛ بلکه به شکل جدیدی از ریسک شبکه‌ای تبدیل شده است.
- کریدورهای استراتژیک: تنگه هرمز، باب‌المندب، کانال سوئز، خطوط لوله گاز و شبکه‌های برق اقیانوسی.
- سوال کلیدی جدید: «چه کسی منبع دارد» به «چه کسی راه دارد» تبدیل شده است.
- چالش‌های پیش رو: تضمین دسترسی به مسیرهای جایگزین در صورت بسته‌شدن یک کریدور، سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های چندمنظوره و مدیریت ریسک‌های بیمه‌ای.
در مجموع، جهان امروز دیگر تنها بر سر مالکیت منابع رقابت نمی‌کند؛ بلکه بر سر توانایی ایجاد، حفظ و گسترش مسیرهای حمل‌ونقل امن و کارآمد، که به‌عبارت دیگر، قدرت کریدوری است، می‌جنگد.
ارسال دیدگاه