متانول برای نخستین‌بار وارد ترکیب عملیاتی بنزین ایران شد
پالایشگاه نفت ستاره خلیج فارس برای نخستین‌بار در کشور، استفاده عملیاتی از متانول به‌عنوان جزء اکسیژنه در ترکیب بنزین را آغاز کرده است؛ طرحی که به گفته مدیرعامل این پالایشگاه، پس از انجام مطالعات فنی، آزمایش‌های گسترده و بررسی الزامات استانداردی به مرحله اجرا رسیده است.
وحید قانعی‌فر، مدیرعامل پالایشگاه نفت ستاره خلیج فارس، اعلام کرد که در این طرح حدود ۰.۵ درصد حجمی متانول به بنزین تولیدی پالایشگاه افزوده می‌شود.
این اقدام در شرایطی انجام شده که موضوع افزایش تولید داخلی بنزین، کاهش نیاز به واردات و استفاده بهینه از ظرفیت‌های موجود در زنجیره انرژی کشور، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.
میزان متانول موجود در بنزین چقدر است؟
به گفته مدیرعامل پالایشگاه ستاره خلیج فارس، میزان متانول مورد استفاده در این طرح حدود نیم درصد حجمی است و این میزان در چارچوب استانداردهای مورد اشاره این پالایشگاه قرار دارد.
قانعی‌فر با اشاره به استاندارد ملی ایران و استانداردهای اروپا اظهار کرد که استفاده از متانول به‌عنوان یکی از ترکیبات اکسیژنه، با رعایت الزامات مربوطه، در درصدهای بالاتر نیز پیش‌بینی شده است.
بنابراین، میزان استفاده‌شده در طرح پالایشگاه ستاره خلیج فارس فاصله قابل توجهی با سقف‌های مورد اشاره در این استانداردها دارد.
متانول چه تأثیری بر کیفیت و احتراق بنزین دارد؟
یکی از مهم‌ترین دلایل استفاده از ترکیبات اکسیژنه در سوخت، کمک به فرآیند احتراق است. بر اساس توضیحات مدیرعامل پالایشگاه، مطالعات انجام‌شده روی موتورهای بنزینی نشان داده‌اند که سوخت‌های حاوی متانول، در شرایط مشخص، می‌توانند به کاهش انتشار مونوکسید کربن (CO) و برخی آلاینده‌های ناشی از احتراق کمک کنند.
به این ترتیب، هدف این طرح تنها افزایش ظرفیت یا بهره‌وری تولید نیست و موضوعاتی مانند عملکرد موتور، کیفیت سوخت و شاخص‌های زیست‌محیطی نیز در ارزیابی آن مورد توجه قرار گرفته‌اند.
البته میزان اثرگذاری نهایی متانول بر آلایندگی و عملکرد خودرو به عواملی مانند درصد اختلاط، مشخصات سوخت، نوع موتور و رعایت الزامات فنی بستگی دارد.
تجربه چین و سایر کشورها در استفاده از سوخت‌های متانولی
استفاده از متانول در سوخت خودرو پدیده جدیدی در صنعت انرژی جهان محسوب نمی‌شود. به گفته مدیرعامل پالایشگاه ستاره خلیج فارس، کشورهایی از جمله چین، آمریکا و برخی کشورهای اروپایی تجربه استفاده از سوخت‌های حاوی ترکیبات الکلی و متانولی را داشته‌اند.
چین یکی از نمونه‌های مهم در این زمینه است و سوخت‌های متانولی در این کشور در مقیاس تجاری مورد استفاده قرار گرفته‌اند. از جمله نمونه‌های شناخته‌شده، سوخت M15 است که حاوی ۱۵ درصد متانول است.
این تجربه‌ها نشان می‌دهد استفاده از متانول در سوخت، در صورت طراحی مناسب ترکیب سوخت و رعایت استانداردها، سابقه صنعتی و تجاری دارد.
اتانول؛ نمونه شناخته‌شده‌تر ترکیب الکلی در بنزین
ترکیب الکل‌ها با سوخت تنها به متانول محدود نمی‌شود. اتانول سال‌هاست در بسیاری از بازارهای سوخت جهان مورد استفاده قرار می‌گیرد.
برای نمونه، در کشورهایی مانند آمریکا و برزیل، انواع مختلف بنزین حاوی اتانول عرضه می‌شود. سوخت‌هایی مانند E10 و E15 از ترکیبات شناخته‌شده در این بازارها هستند و سوخت E85 نیز درصد بسیار بالاتری از اتانول دارد.
استفاده از الکل‌ها در سوخت می‌تواند علاوه بر نقش اکسیژنه، بر عدد اکتان و ویژگی‌های احتراقی سوخت نیز اثر بگذارد؛ با این حال، ترکیب نهایی باید متناسب با استاندارد سوخت و مشخصات فنی خودروها تعیین شود.
آیا تولید متانول ایران می‌تواند به کاهش واردات بنزین کمک کند؟
ایران یکی از کشورهای دارای ظرفیت قابل توجه تولید متانول در جهان است و بخش مهمی از این محصول در مجتمع‌های پتروشیمی کشور تولید می‌شود.
مدیرعامل پالایشگاه ستاره خلیج فارس معتقد است ظرفیت موجود در صنعت متانول می‌تواند علاوه بر تأمین بازار صادراتی، در صورت وجود توجیه اقتصادی و فنی و رعایت کامل استانداردها، در زنجیره داخلی انرژی نیز مورد استفاده قرار گیرد.
از این منظر، استفاده هدفمند از متانول تولید داخل در ترکیب سوخت می‌تواند یکی از گزینه‌های قابل بررسی برای مدیریت منابع، افزایش بهره‌وری زنجیره انرژی و کمک به کاهش نیاز به واردات بنزین باشد.
آینده بنزین متانولی در ایران چه خواهد بود؟
اجرای این طرح در پالایشگاه ستاره خلیج فارس را می‌توان یک تجربه مهم در مسیر بررسی سوخت‌های ترکیبی و استفاده از ظرفیت‌های داخلی صنعت پتروشیمی در بخش سوخت دانست.
با این حال، توسعه استفاده از متانول در بنزین نیازمند ارزیابی مستمر کیفیت سوخت، آثار آن بر موتور و قطعات خودرو، میزان آلایندگی، الزامات زیست‌محیطی، هزینه‌های تولید و همچنین صرفه اقتصادی آن در مقایسه با سایر گزینه‌های تأمین و بهبود کیفیت بنزین است.
در صورت اثبات مزیت‌های فنی و اقتصادی در مقیاس عملیاتی، تجربه پالایشگاه ستاره خلیج فارس می‌تواند زمینه‌ساز بررسی گسترده‌تر این راهکار در زنجیره سوخت کشور باشد.
جمع‌بندی: پالایشگاه نفت ستاره خلیج فارس برای نخستین‌بار در ایران استفاده عملیاتی از حدود ۰.۵ درصد حجمی متانول در بنزین تولیدی را آغاز کرده است. این طرح با هدف بهره‌گیری از مزایای ترکیبات اکسیژنه، بررسی آثار آن بر احتراق و آلایندگی و استفاده احتمالی از ظرفیت داخلی تولید متانول اجرا شده و نتایج آن می‌تواند در تصمیم‌گیری‌های آینده درباره ترکیب سوخت کشور مؤثر باشد.
ارسال دیدگاه