به گزارش پتروقلم، بر اساس صورت‌های مالی حسابرسی‌نشده شش‌ماهه منتشرشده در سامانه کدال، عملکرد مالی شراز در کنار رشد درآمد و سودآوری، پرسش‌هایی درباره وضعیت نهایی پروژه‌های توسعه‌ای این پالایشگاه مطرح می‌کند؛ طرح‌هایی که تکمیل آنها می‌تواند بر کیفیت فرآورده‌ها و ترکیب تولید اثرگذار باشد.
رشد ۶۰۲ درصدی سود خالص پالایش نفت شیراز
مطابق اطلاعات مالی منتشرشده، سود خالص پالایش نفت شیراز از حدود ۳.۴۳ همت در نیمه نخست سال گذشته به ۲۴ هزار و ۷۴۲ میلیارد ریال، معادل حدود ۲۴.۰۷ همت، در شش‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵ رسیده است.
سود هر سهم شرکت نیز از ۳ هزار و ۱۱۶ ریال در دوره مشابه سال قبل به ۲۱ هزار و ۸۸۶ ریال افزایش یافته است. این تغییرات از بهبود قابل‌توجه شاخص‌های سودآوری شراز در دوره مورد بررسی حکایت دارد.
با وجود این، برای تحلیل دقیق دلایل رشد سودآوری باید تغییرات نرخ ارز، قیمت نفت خام، نرخ فروش فرآورده‌های نفتی و سایر عوامل مؤثر بر درآمد و هزینه‌های پالایشگاه نیز در نظر گرفته شوند.
درآمد عملیاتی شراز به ۱۳۵ همت رسید
عملکرد مالی شراز تنها به افزایش سود خالص محدود نبوده است. درآمد عملیاتی این شرکت در نیمه نخست سال جاری با رشد ۱۷۷ درصدی از ۴۸.۷۲ همت به ۱۳۵.۱۷ همت رسیده است.
سود ناخالص پالایشگاه نیز با افزایش ۴۶۲ درصدی، از حدود ۵.۴۷ همت به ۳۰.۷۴ همت افزایش یافته است. همچنین سود عملیاتی شرکت از ۴.۸۶ همت در دوره مشابه سال گذشته به حدود ۲۹.۹ همت رسیده که معادل رشد ۵۱۵ درصدی است.
بررسی نسبت‌های سودآوری نیز نشان می‌دهد حاشیه سود ناخالص از حدود ۱۱.۲ درصد به ۲۲.۷ درصد و حاشیه سود خالص از حدود ۷ درصد به ۱۷.۸ درصد افزایش یافته است.
جدول زیر مهم‌ترین شاخص‌های مالی پالایش نفت شیراز را در دو دوره مقایسه می‌کند.
| شاخص مالی | نیمه نخست ۱۴۰۴ | نیمه نخست ۱۴۰۵ | تغییر |
|---|---|---|---|
| درآمد عملیاتی | ۴۸.۷۲ همت | ۱۳۵.۱۷ همت | ۱۷۷٪+ |
| سود خالص | ۳.۴۳ همت | ۲۴.۰۷ همت | ۶۰۲٪+ |
| سود عملیاتی | ۴.۸۶ همت | ۲۹.۹ همت | ۵۱۵٪+ |
| سود ناخالص | حدود ۵.۴۷ همت | ۳۰.۷۴ همت | ۴۶۲٪+ |
| سود هر سهم | ۳٬۱۱۶ ریال | ۲۱٬۸۸۶ ریال | افزایش قابل‌توجه |
منبع ارقام: اطلاعات مالی ارائه‌شده از گزارش شش‌ماهه شرکت. ارقام تقریبی گرد شده‌اند.
تولید بیش از ۱.۶۷ میلیون مترمکعب فرآورده در شش ماه
گزارش تفسیری مدیریت نشان می‌دهد مجموع تولید فرآورده‌های پالایشگاه شیراز در شش‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵ به یک میلیون و ۶۷۱ هزار و ۷۰۱ مترمکعب رسیده است. حجم فروش شرکت نیز در همین مدت یک میلیون و ۶۲۱ هزار و ۸۱۶ مترمکعب گزارش شده است.
در میان محصولات تولیدی، نفت‌گاز با ۶۹۵ هزار و ۳۶۲ مترمکعب بیشترین سهم را به خود اختصاص داده است. پس از آن، بنزین با تولید ۳۶۹ هزار و ۷۲۹ مترمکعب در جایگاه بعدی قرار دارد.
از سوی دیگر، میانگین نرخ تسعیر ارز در دوره مورد بررسی با رشد ۱۱۵ درصدی به حدود ۱۴۹ هزار و ۳۴۶ تومان رسیده است. میانگین قیمت خرید هر بشکه نفت خام و میعانات نیز از ۵۹.۵۷ دلار به ۷۱.۰۳ دلار افزایش یافته است.
این تغییرات نشان می‌دهد رشد درآمد و سود شراز را نمی‌توان صرفاً به افزایش تولید نسبت داد؛ بلکه بررسی اثر نرخ ارز، قیمت خوراک و نرخ فروش فرآورده‌ها برای ارزیابی کیفیت سودآوری شرکت ضروری است.
پروژه‌های کیفی‌سازی شراز هنوز به پیشرفت ۱۰۰ درصدی نرسیده‌اند
یکی از محورهای قابل‌توجه در گزارش عملکرد پالایشگاه شیراز، وضعیت دو پروژه مهم ایزومریزاسیون و گوگردزدایی از فرآورده‌های میان‌تقطیر است.
بر اساس اطلاعات منتشرشده، میزان پیشرفت این دو طرح در پایان سال‌های ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ حدود ۹۹ درصد اعلام شده بود. گزارش شش‌ماهه سال ۱۴۰۵ نیز نشان می‌دهد پیشرفت پروژه ایزومریزاسیون به ۹۹.۹۶ درصد و پیشرفت پروژه گوگردزدایی نفت‌گاز به ۹۹.۸۴ درصد رسیده است.
| پروژه | پیشرفت اعلام‌شده در گزارش‌های پیشین | پیشرفت در پایان شهریور ۱۴۰۵ | فاصله تا تکمیل |
|---|---|---|---|
| ایزومریزاسیون | حدود ۹۹٪ | ۹۹.۹۶٪ | ۰.۰۴ واحد درصد |
| گوگردزدایی نفت‌گاز | حدود ۹۹٪ | ۹۹.۸۴٪ | ۰.۱۶ واحد درصد |
باید توجه داشت که درصدهای پیشین به‌صورت گرد شده گزارش شده‌اند؛ بنابراین، مقایسه آنها با ارقام دقیق جدید به‌تنهایی برای نتیجه‌گیری درباره میزان فعالیت اجرایی پروژه‌ها در سال‌های گذشته کافی نیست. با این حال، اعلام میزان پیشرفت نهایی و توضیح درباره مراحل باقی‌مانده می‌تواند تصویر روشن‌تری از وضعیت این طرح‌ها ارائه کند.
بهره‌برداری رسمی از دو طرح با وجود پیشرفت کمتر از ۱۰۰ درصد
پروژه ایزومریزاسیون پالایشگاه شیراز با سرمایه‌گذاری برآوردی ۳۲ میلیون یورو در آبان ۱۴۰۳ به‌طور رسمی به بهره‌برداری رسید. همچنین طرح تصفیه هیدروژنی نفت‌گاز با سرمایه‌گذاری ۲۰۲ میلیون دلار در بهمن ۱۴۰۴ افتتاح شد.
با وجود اعلام بهره‌برداری رسمی از این دو پروژه، اطلاعات گزارش شش‌ماهه نشان می‌دهد درصد پیشرفت ثبت‌شده آنها هنوز به ۱۰۰ درصد نرسیده است.
این موضوع لزوماً به معنای بهره‌برداری نکردن از واحدها نیست؛ زیرا ممکن است بخشی از فعالیت‌های تکمیلی، اصلاحات فنی یا اقدامات مرتبط با تکمیل نهایی پروژه پس از آغاز بهره‌برداری ادامه داشته باشد. با این حال، تشریح دقیق وضعیت عملیاتی، مراحل باقی‌مانده و زمان تکمیل نهایی این طرح‌ها می‌تواند ابهامات موجود را کاهش دهد.
طرح ۶۴۴ میلیون دلاری کاهش نفت‌کوره در چه وضعیتی است؟
پروژه کاهش و کیفی‌سازی نفت‌کوره یکی دیگر از طرح‌های مهم توسعه‌ای پالایشگاه شیراز به شمار می‌رود که سرمایه‌گذاری برآوردی آن ۶۴۴ میلیون دلار اعلام شده است.
هدف اصلی این طرح، کاهش سهم نفت‌کوره به کمتر از ۱۰ درصد خوراک پالایشگاه و افزایش تولید فرآورده‌های سبک‌تر با ارزش افزوده بالاتر است؛ هدفی که در صورت تحقق می‌تواند بر ترکیب محصولات و کیفیت عملکرد عملیاتی مجموعه اثرگذار باشد.
برنامه اجرایی این پروژه شامل بهسازی واحد تقطیر در خلأ و افزایش ظرفیت آن از ۱۸ هزار و ۴۰۰ به ۲۵ هزار بشکه در روز، اصلاح واحد ایزوماکس و احداث واحدهای جدید برای تبدیل فرآورده‌های سنگین است.
بر اساس گزارش شرکت، کاتالیست راکتور ایزوماکس در آبان ۱۴۰۴ تعویض شده و قرارداد تأمین کمپرسور گردشی نیز به امضا رسیده است. در عین حال، قرارداد مطالعات پایلوت و امکان‌سنجی فاز سوم همچنان در مرحله نهایی‌سازی قرار داشته است.
نکته مهم آن است که در گزارش تفسیری شش‌ماهه، درصد پیشرفت کلی این پروژه، زمان قطعی بهره‌برداری و جزئیات تأمین مالی آن اعلام نشده است. از این رو، ارزیابی دقیق روند اجرای طرح کاهش نفت‌کوره و زمان دستیابی به اهداف پیش‌بینی‌شده، به انتشار اطلاعات تکمیلی نیاز دارد.
آخرین وضعیت نیروگاه ۳۸.۷ مگاواتی پالایشگاه شیراز
احداث نیروگاه گازی با ظرفیت مجموع ۳۸.۷ مگاوات، از دیگر برنامه‌های توسعه‌ای اعلام‌شده برای پالایشگاه شیراز است. این نیروگاه قرار است از سه توربوژنراتور مدل SGT-400 زیمنس تشکیل شود.
با این حال، در اطلاعات مورد بررسی، درصد پیشرفت اجرایی نیروگاه و زمان پیش‌بینی‌شده برای بهره‌برداری از آن مشخص نشده است.
انتشار جزئیات مربوط به وضعیت اجرای پروژه، برنامه زمان‌بندی و نحوه تأمین تجهیزات می‌تواند به ارزیابی بهتر نقش این نیروگاه در تأمین برق و پشتیبانی از فعالیت‌های پالایشگاه کمک کند.
تخفیف خوراک نفت خام و ارتباط آن با پروژه‌های کیفی‌سازی
موضوع دیگری که در بررسی عملکرد پالایش نفت شیراز اهمیت دارد، نحوه محاسبه تخفیف خوراک نفت خام است.
طبق توضیحات شرکت درباره مبانی تهیه صورت‌های مالی، نرخ نفت خام تحویلی در چهار ماه نخست سال جاری، از فروردین تا پایان تیر، بدون اعمال تخفیف ۵ درصدی محاسبه شده است. این تخفیف برای ماه‌های مرداد و شهریور برآورد شده است.
با توجه به الزامات ماده ۴۵ قانون برنامه هفتم پیشرفت درباره ارتباط تخفیف خوراک با اجرای طرح‌های کیفی‌سازی، نحوه محاسبه و اعمال این تخفیف در کنار وضعیت تکمیل پروژه‌های مرتبط اهمیت دارد.
برای ارزیابی دقیق این موضوع، لازم است جزئیات مبنای محاسبه تخفیف، شرایط بهره‌مندی از آن و وضعیت اجرای طرح‌های مشمول به‌صورت شفاف بررسی شود.
جمع‌بندی؛ سودآوری کم‌سابقه در کنار ضرورت شفاف‌سازی پروژه‌ها
پالایش نفت شیراز در نیمه نخست سال ۱۴۰۵ با رشد ۶۰۲ درصدی سود خالص، افزایش ۱۷۷ درصدی درآمد عملیاتی و رشد قابل‌توجه سود عملیاتی، عملکرد مالی متفاوتی نسبت به دوره مشابه سال قبل ثبت کرده است.
در مقابل، وضعیت پروژه‌های توسعه‌ای همچنان یکی از محورهای مهم ارزیابی عملکرد شرکت محسوب می‌شود. هرچند پیشرفت دو طرح ایزومریزاسیون و گوگردزدایی به بیش از ۹۹.۸ درصد رسیده و بهره‌برداری رسمی از آنها نیز اعلام شده است، جزئیات مربوط به تکمیل نهایی این پروژه‌ها و زمان‌بندی طرح‌های بزرگی مانند کاهش نفت‌کوره و نیروگاه ۳۸.۷ مگاواتی همچنان اهمیت دارد.
در نهایت، ارزیابی کامل عملکرد شراز مستلزم بررسی هم‌زمان شاخص‌های مالی، عوامل اثرگذار بر رشد سود و میزان تحقق برنامه‌های توسعه‌ای شرکت است؛ موضوعی که انتشار گزارش‌های شفاف‌تر درباره پیشرفت و زمان‌بندی پروژه‌ها می‌تواند به روشن‌تر شدن آن کمک کند.
ارسال دیدگاه