به گزارش پتروقلم، تحولات ژئوپلیتیکی خاورمیانه و تأثیر آن بر بازار نفت، معادلات مذاکرات سی‌ویکمین کنفرانس تغییرات اقلیمی سازمان ملل متحد (COP31) را تحت تأثیر قرار داده است. بر اساس گزارش رویترز در ۲۰ آبان ۱۴۰۵، نمایندگان نزدیک به ۲۰۰ کشور در آنتالیای ترکیه گرد هم آمده‌اند تا درباره مسیر آینده سیاست‌های اقلیمی، توسعه برق و کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی گفت‌وگو کنند.
در شرایطی که جنگ ایران و اختلال در جریان صادرات انرژی از منطقه خاورمیانه، نگرانی‌ها درباره امنیت عرضه نفت و گاز را افزایش داده، دو دیدگاه متفاوت در مذاکرات شکل گرفته است؛ گروهی بر ضرورت تسریع در توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر تأکید دارند و در مقابل، کشورهای تولیدکننده نفت خواستار حفظ تعادل میان اهداف زیست‌محیطی، رشد اقتصادی و امنیت انرژی هستند.
جنگ ایران و امنیت انرژی؛ موضوع تازه مذاکرات اقلیمی جهان
تأثیر تحولات نظامی و سیاسی خاورمیانه بر بازار جهانی انرژی، یکی از محورهای مهم گفت‌وگوها در اجلاس COP31 بوده است. افزایش قیمت سوخت و نگرانی از اختلال در صادرات نفت منطقه، بار دیگر موضوع وابستگی اقتصاد جهانی به منابع فسیلی را در مرکز توجه دولت‌ها قرار داده است.
از یک سو، بحران اخیر نشان داده است که وابستگی شدید کشورها به مسیرهای محدود تأمین انرژی می‌تواند اقتصاد جهانی را در برابر تنش‌های سیاسی و نظامی آسیب‌پذیر کند. از سوی دیگر، برخی کشورهای تولیدکننده نفت معتقدند حذف شتاب‌زده سوخت‌های فسیلی بدون فراهم‌کردن زیرساخت‌های جایگزین، می‌تواند امنیت عرضه انرژی و رشد اقتصادی را با چالش مواجه کند.
به همین دلیل، مذاکرات COP31 تنها به موضوع کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای محدود نمانده و امنیت انرژی نیز به یکی از مؤلفه‌های اصلی تصمیم‌گیری درباره آینده صنعت انرژی تبدیل شده است.
مخالفت عربستان با سیاست‌های اقلیمی محدودکننده اقتصاد
عبدالعزیز بن سلمان، وزیر انرژی عربستان سعودی، در جریان این اجلاس با تأکید بر ضرورت حفظ جریان آزاد انرژی در بازارهای جهانی، هشدار داد که سیاست‌های مرتبط با حفاظت از محیط‌زیست نباید مانع توسعه اقتصادی کشورها شوند.
موضع عربستان نشان‌دهنده نگرانی کشورهای صادرکننده نفت از سیاست‌هایی است که ممکن است محدودیت‌های گسترده‌ای بر تولید، عرضه و مصرف سوخت‌های فسیلی اعمال کنند.
از نگاه این کشورها، گذار انرژی باید به‌گونه‌ای مدیریت شود که ضمن کاهش آلایندگی، دسترسی پایدار به منابع انرژی و توان اقتصادی کشورها نیز حفظ شود.
در نقطه مقابل، طرفداران انرژی‌های پاک معتقدند افزایش قیمت نفت و بروز اختلال در عرضه سوخت‌های فسیلی، ضرورت سرمایه‌گذاری بیشتر در انرژی‌های تجدیدپذیر، توسعه شبکه برق و کاهش وابستگی به نفت و گاز را آشکار کرده است.
هدف‌گذاری ترکیه برای افزایش سهم برق جهان به ۳۵ درصد تا ۲۰۳۵
یکی از پیشنهادهای مهم مطرح‌شده در اجلاس COP31، برنامه ترکیه برای افزایش سهم برق در مصرف نهایی انرژی جهان است.
بر اساس این پیشنهاد، سهم برق که در حال حاضر کمی بیشتر از ۲۰ درصد برآورد می‌شود، باید تا سال ۲۰۳۵ به ۳۵ درصد برسد. تحقق این هدف مستلزم گسترش استفاده از برق در بخش‌های مختلف اقتصادی، به‌ویژه حمل‌ونقل، ساختمان‌ها و صنایع خواهد بود.
با این حال، تحقق چنین هدفی صرفاً به افزایش مصرف برق محدود نمی‌شود و به توسعه ظرفیت تولید، تقویت شبکه‌های انتقال و توزیع و سرمایه‌گذاری در منابع کم‌کربن نیز نیاز دارد.
منتقدان این طرح معتقدند اگر افزایش سهم برق با برنامه مشخصی برای تأمین آن از منابع پاک همراه نباشد، ممکن است رشد تقاضای برق به افزایش مصرف سوخت‌های فسیلی در نیروگاه‌ها منجر شود.
از همین رو، تعیین مسیر تأمین برق و چگونگی کاهش وابستگی به زغال‌سنگ، نفت و گاز از موضوعات مهم و چالش‌برانگیز مذاکرات اقلیمی محسوب می‌شود.
هشدار گوترش درباره سرعت گرفتن بحران تغییرات اقلیمی
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، در سخنرانی خود در اجلاس COP31 نسبت به تشدید بحران اقلیمی هشدار داد و اعلام کرد اقدامات دولت‌ها برای مقابله با تغییرات آب‌وهوایی با سرعت افزایش این بحران همخوانی ندارد.
وی با اشاره به رشد انتشار گازهای گلخانه‌ای، افزایش دمای زمین و وقوع گسترده‌تر بلایای طبیعی، خواستار تقویت همکاری‌های بین‌المللی و تسریع در اجرای تعهدات اقلیمی شد.
گزارش منتشرشده سازمان ملل در ماه اکتبر نیز نشان می‌دهد جهان همچنان در مسیر عبور از آستانه افزایش دمای ۱.۵ درجه سانتی‌گرادی تعیین‌شده در توافق پاریس قرار دارد؛ موضوعی که نگرانی‌ها درباره پیامدهای بلندمدت تغییرات اقلیمی را افزایش داده است.
انتقاد رئیس‌جمهور برزیل از اولویت یافتن جنگ و مناقشات تجاری
لوئیس ایناسیو لولا داسیلوا، رئیس‌جمهور برزیل، نیز در این اجلاس نسبت به کاهش توجه دولت‌ها به بحران تغییرات اقلیمی انتقاد کرد.
وی معتقد است موضوعاتی مانند جنگ‌افزارها، درگیری‌های نظامی و اختلافات تجاری و تعرفه‌ای، بخش قابل توجهی از توجه سیاست‌گذاران جهان را به خود اختصاص داده و نگرانی درباره آینده محیط‌زیست و نسل‌های بعدی را به حاشیه رانده است.
رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه و میزبان اجلاس نیز با اشاره به گسترش جنگ‌ها، مهاجرت، فقر و بحران‌های بین‌المللی، بر ضرورت افزایش همکاری میان کشورها برای مقابله با چالش‌های مشترک تأکید کرد.
غیبت آمریکا و چند قدرت اقتصادی در اجلاس COP31
یکی دیگر از موضوعات مورد توجه در اجلاس امسال، غیبت آمریکا و شماری از رهبران کشورهای بزرگ اقتصادی است.
بر اساس گزارش رویترز، ایالات متحده برای دومین سال متوالی در مذاکرات اقلیمی سازمان ملل حضور ندارد. این در حالی است که دولت دونالد ترامپ پس از بازگشت به قدرت در سال ۲۰۲۵، رویکرد متفاوتی نسبت به همکاری‌های بین‌المللی در حوزه اقلیم اتخاذ کرده است.
همچنین رهبران ارشد فرانسه، آلمان، ژاپن، ایتالیا و کانادا در اجلاس امسال حضور ندارند؛ مسئله‌ای که با انتقاد برخی فعالان محیط‌زیست و حامیان سیاست‌های اقلیمی روبه‌رو شده است.
غیبت این کشورها می‌تواند بر روند هماهنگی بین‌المللی و دستیابی به توافق‌های مؤثر درباره کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای تأثیر بگذارد.
نتیجه مذاکرات COP31 چه تأثیری بر آینده صنعت انرژی دارد؟
اختلاف میان کشورهای تولیدکننده سوخت‌های فسیلی و حامیان انرژی پاک، همچنان یکی از موانع اصلی دستیابی به توافق‌های جدید اقلیمی است. در یک طرف، کشورهایی قرار دارند که بر حفظ امنیت عرضه نفت و گاز و جلوگیری از افزایش هزینه‌های اقتصادی تأکید می‌کنند و در طرف دیگر، دولت‌هایی هستند که توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر و کاهش مصرف سوخت‌های فسیلی را راهکار اصلی مقابله با تغییرات اقلیمی می‌دانند.
برای صنعت انرژی، پیشنهاد افزایش سهم برق به ۳۵ درصد تا سال ۲۰۳۵ اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا در صورت تبدیل شدن به یک برنامه مورد توافق بین‌المللی، می‌تواند جهت سرمایه‌گذاری در نیروگاه‌ها، زیرساخت‌های شبکه برق، خودروهای برقی و صنایع انرژی‌بر را تغییر دهد.
در مجموع، تحولات جنگ ایران و بحران عرضه انرژی نشان داده است که آینده سیاست‌های اقلیمی جهان بیش از گذشته به سه عامل امنیت انرژی، ملاحظات اقتصادی و سرعت توسعه فناوری‌های پاک وابسته خواهد بود.
ارسال دیدگاه